AYM, AİHM kararına uymayan Diyarbakır 7. Ağır Ceza’yı haksız buldu

Diyarbakır kapatılan 6. Ağır Ceza Mahkemesinin kararıyla müebbet hapis cezasına mahkûm edilen Cahit Tamur, Eyyup Yaşar, Fuat Bor ve Hüseyin Duman’ın davası için Anayasa Mahkemesi yeniden yargılama kararı verdi.

Anadolu 10.06.2021, 12:43 08.07.2021, 12:29
AYM, AİHM kararına uymayan Diyarbakır 7. Ağır Ceza’yı haksız buldu

Devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya yönelik silahlı eylemlerde bulunma suçundan Diyarbakır kapatılan 6. Ağır Ceza Mahkemesinin kararıyla müebbet hapis cezasına mahkûm edilen Cahit Tamur, Eyyup Yaşar, Fuat Bor ve Hüseyin Duman’ın davası için Anayasa Mahkemesi yeniden yargılama kararı verdi.

AİHM tazminat ve yeniden yargılamaya hükmetti

Diyarbakır kapatılan 6. Ağır Ceza Mahkemesi, Cahit Tamur, Eyyup Yaşar, Fuat Bor ve Hüseyin Duman hakkında müebbet hapis cezası kararı vermiş ve bu karar Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmişti. Cahit Tamur ve diğerleri mahkûmiyet kararının gözaltındayken avukat olmaksızın alınan ifadelere dayandırıldığı ve yargılamanın çok uzun sürdüğü gerekçesiyle 2008 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurdu. AİHM, itirazı haklı bulurken başvuruculara tazminat ödenmesine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kapatılması üzerine davaya bakan Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi itirazı reddetti ve dosya 2018 yılında Anayasa Mahkemesi’ne taşındı.

Anayasa Mahkemesi yeniden yargılamaya hükmetti

Anayasa Mahkemesi, AİHM kararına rağmen yeniden yargılamayı kabul etmeyen Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesini oybirliğiyle haksız buldu. Yüksek Mahkeme, "Hakim önünde doğrulanmayan, avukat olmadan alınan kolluk beyanlarının mahkumiyete esas alınmaması gerekir." vurgusu yaptı.

Anayasa Mahkemesi başvurucuları haklı buldu. Karar şu şekilde:

Olaylar

Başvurucular, devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya yönelik silahlı eylemlerde bulunma suçundan Diyarbakır (Kapatılan) 6. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) kararıyla müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Anılan karar, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Başvuru üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Başvurucular, anılan ihlal kararına dayanarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Diyarbakır (Kapatılan) 6. Ağır Ceza Mahkemesi talebin reddine karar vermiştir. Başvurucuların itirazı Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilmiştir.

İddialar

Başvurucular, AİHM’in ihlal kararına rağmen yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

AİHM'in ihlal kararına konu olan olayda, başvurucuların gözaltında tutulduğu sırada devlet güvenlik mahkemelerinin görev alanına giren suçlar yönünden kural olarak müdafi yardımından yararlanmasının ancak belirli bir aşamadan sonra mümkün olması nedeniyle başvuruculara gözaltı süresince müdafiye erişim imkânı tanınmamıştır. Başvuruculara isnat edilen suç kapsamındaki eylemlere ilişkin değerlendirmede, gözaltında müdafi olmaksızın verildiği iddia edilen başvurucuların beyanları delil olarak kabul edilmiştir.

  1. müdafi erişimi sağlanmayan sanığa polis soruşturması sırasında suçlayıcı ifadeler kullanılması durumunda prensip olarak sanığın haklarına telafi edilemeyecek şekilde zarar geldiğini belirtmektedir.

AİHM tarafından benzer kararlara da atıf yapılarak başvurucuların gözaltında tutulduğu sırada yürürlükte olan mevzuat uyarınca devlet güvenlik mahkemelerinin yargılama alanına giren suçlar yönünden avukata erişimin sistematik olarak reddedilmesinin tek başına Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde öngörülen şartların yerine getirilmediği sonucuna ulaşmak için yeterli görüldüğü ifade edilmiştir. Talep edilmesi hâlinde de yeniden yargılama yapılmasının ihlalin giderimi için uygun bir yol olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda başvurucuların diğer deliller yanında müdafi olmaksızın alınan ve daha sonra mahkemede doğrulanmayan ifadeleri doğrultusunda isnat edilen suçtan mahkûmiyetlerine karar verildiği, gözaltında iken alınan bu ifadelerin mahkûmiyet için belirleyici biçimde kanıt olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. İhlalin giderimi için bu ifadelerin mahkûmiyete esas alınmaması gerekir. Sonuç olarak AİHM tarafından verilen ihlal kararının gereklerinin yerine getirilmediği, müdafi yardımından yararlanma hakkına yönelik ihlalin giderilmediği anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Yorumlar (0)
33
açık
Namaz Vakti 01 Ağustos 2021
İmsak 04:05
Güneş 05:51
Öğle 13:16
İkindi 17:10
Akşam 20:30
Yatsı 22:08
Günün Karikatürü Tümü