Halil Berktay: Atatürk İlkeleri diye bir ders olamaz

“Atatürkçülüğün ilkelerini telkin eden normatif bir ders olamaz. Dersin kendisi, bu başlıkla ve bu içerikle bilim dışıdır.”

Anadolu 14.06.2021, 17:44 17.06.2021, 12:53
Halil Berktay: Atatürk İlkeleri diye bir ders olamaz

AK Parti döneminin, Açıköğretim Fakültesi'nde İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde anlatılıp, sınavda buna dair sorular sorulmasının yeni bir tartışma başlatması üzerine Independente Türkçe bu mevzu üzerine bir soruşturma yaptı. Prof. Dr. Halil Berktay’ın görüşlerine de başvurulurken mesele hakkında yorum yapan Berktay mevzuyu esasa taşıyarak “Atatürk ilkeleri diye bir ders olamaz” dedi.

2002-2018 yılları arası AK Parti dönemi, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Ders kitabına eklenip İktisat ve İşletme fakültelerinin sınavlarında soruldu. Konuyla ilgili Independent Türkçe’nin sorularını cevaplayan Prof. Dr. Halil Berktay, öncelikli olarak İnkılâp Tarihi (veya Devrim Tarihi) ve Atatürk İlkeleri dersinin olamayacağını, olmaması gerektiğini dile getirerek şöyle konuştu:

Ne olur? Modern Türkiye tarihi olur, 20. Yüzyıl Cumhuriyet Tarihi olur, ama normatif anlamda Atatürk ilkeleri diye bir ders olmaz, olamaz. Tarih dersi olur ama endoktrinasyon dersi olmaz, ideoloji dersi olmaz. Yani günümüzde nasıl bir zamanlar Sovyetler Birliği’nde yapıldığı gibi Marksizm-Leninizm’in ilkelerini telkin eden normatif bir ders olamazsa, Atatürkçülüğün ilkelerini telkin eden normatif bir ders de olamaz. Dersin kendisi, bu başlıkla ve bu içerikle bilim dışıdır.

Militanlıkla tarih yazılmaz

Berktay sözlerinin devamında çok yakın tarihte, güncellik denecek kadar yakın zamanda yaşanan ve halen de devam eden süreçlerin, belki sadece doktora seviyesindeki özgür tartışma seminerleri dışında, lise ve üniversite lisans düzeyindeki “bilgi transferi” derslerinin ve didaktik, tek-doğrucu ders kitaplarının konusu olmaması gerektiği yolundaki itirazlara katıldığını belirterek şöyle dedi:

“Militanlıkla, partizanlıkla, taraf tutmakla ciddi tarih yazılmaz ve öğrenilmez. Düzgün bir tarihçilik ve tarih öğretimi, tarihi olaylarla aranıza bir mesafe koyabilmenizi ve soğukkanlı bakmanızı gerektirir. Bu da genel ortam ve atmosferden bağımsız değildir. Mesele sırf mevcut iktidarın yazması veya yazdırmasından da geniş ve derin bir meseledir. Söz konusu tarihî olaylar hakkında toplumda az çok ortak bir anlayışın; yüzde 100 bir görüş birliği olmasa bile hiç olmazsa şu veya bu döneme nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda bir sükûnetin oluşması gerekir. Bu, sadece Türkiye için değil, bütün ülkeler için geçerlidir.”

Aklî melekelerini yitirmiş toplum

Aktüel meselelerin biraz soğuduktan sonra tarih kitaplarına girebileceğini ve bugünkü Türkiye’nin inanılmaz derecede kutuplaşmış bir toplum olduğunu söyleyen Berktay, şöyle devam etti:

“Yurtdışında yaşayan değerli bir bilim insanımızın, yakın zamandaki bir röportajında dediği gibi, ‘biraz sersemlemiş, akli melekelerini yitirmiş bir toplumu’ andırıyoruz. Bu koşullarda, bu kadar yakın tarihin, halen içinde yaşadığımız bir iktidar döneminin ders kitaplarına girmesini, sınavlarda soru olarak sorulmasını abes buluyorum. Genç insanları bu tür politik tercih beyanlarına zorlamamak, maruz bırakmamak gerekir.”

90’lar üzerine bile konsensüs sağlanamaz

Berktay, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kanımca, Türkiye'nin güncel tarihini konu alan derslerde ve ders kitaplarında, tekrar edeyim, özgür ve tartışmalı doktora seminerleri bir yana, daha alt seviyelerde, şimdilik en fazla 20.yüzyılın sonuna kadar gelinebilir. Olsa olsa, 12 Eylül 1980 darbesinin ardından, Turgut Özal'la birlikte parlamenter demokrasinin kısmî restorasyonu anlatılabilir. Ondan sonrasını ders kitaplarına sokmaktan kaçınmak gerekir. Yani Türkiye'nin kayıp 10 yılı saydığım 1990'ları dahi ders kitaplarında, arkasında bir toplumsal konsensüs olacak şekilde nasıl yazarız, ben de bilmiyorum doğrusu.”

Yorumlar (0)
30
açık
Namaz Vakti 02 Ağustos 2021
İmsak 04:05
Güneş 05:51
Öğle 13:16
İkindi 17:10
Akşam 20:30
Yatsı 22:08
Günün Karikatürü Tümü