İmalat fiyatlarında rekor artış

İstanbul Sanayi Odası'nın açıkladığı verilere göre imalat sektörünün istihdam ve üretimi artış gösterirken, yeni siparişler geriledi. Fabrika çıkış fiyatları, rekor seviyede arttı.

Ekonomi 01.12.2021, 13:25
İmalat fiyatlarında rekor artış

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Kasım 2021 dönemi sonuçları açıklandı. Ekimde 51,2 olarak ölçülen manşet PMI, kasımda 52 değerini aldı.

Endekste 50'nin üzeri seviyeler büyüme, altı ise daralma sinyali olarak değerlendiriliyor.

İSO'nun değerlendirmesine göre ekimdeki yavaşlamanın ardından kasımda üretim hafif bir artış gösterdi. Faaliyet koşullarındaki iyileşmede üretimin yeniden büyümeye geçmesi etkili oldu.

Yeni Siparişlerde Zayıflama

Ankete göre yeni alınan ihracat siparişlerinde devam eden büyümeye rağmen toplam yeni siparişlerde zayıflık belirtileri arttı. Art arda ikinci ay yavaşlama kaydeden toplam yeni siparişlerde düşüş bildiren anket katılımcıları bu durumu fiyat artışlarına, elektronik parça eksikliklerine ve otomotiv sektöründe yaşanan sorunlara bağladı. Kasımda girdi maliyetlerinin kaydettiği sert artışa bağlı olarak girdi fiyatları enflasyonu keskin bir şekilde hızlanarak Eylül 2018’den beri en yüksek düzeye çıktı.

TL'deki Değer Kaybı Rekor Zam Getirdi

Anekdot temelli bilgiler, maliyetlerde görülen artışın Türk lirasındaki değer kaybından kaynaklandığına işaret etti. Bunun sonucunda imalatçı firmalar kendi satış fiyatlarını 16,5 yıllık anket geçmişinin en yüksek oranında artırdı.

Hammadde temininde süregelen güçlükler ve nakliye konusunda yaşanan sorunlar nedeniyle tedarikçilerin teslimat süreleri Nisan 2020’den beri en yüksek oranda arttı.

Firmalar, fiyat artışlarının ve tedarik zincirlerinde devam eden aksamaların etkilerini azaltmak amacıyla girdi alım ve stoklarını genişletmeye yönelik çabalarını yoğunlaştırdı. Bununla birlikte, yeni siparişlerdeki yavaşlamaya bağlı olarak söz konusu kalemlerde artışlar ivme kaybetti. İSO bülteninde bu duruma ilişkin şu değerlendirmeye yer verildi:

"Kasım ayında Türk imalat sektörünün genel olarak büyüme bölgesinde kaldı. Buna rağmen, kur artışının zaten yüksek seyreden ham madde fiyatlarını daha da artırması nedeniyle firmalar maliyet baskısını giderek daha fazla hissediyor. Bu durum fabrika çıkış fiyatlarında anket geçmişinin en yüksek oranlı artışına yol açarken yeni siparişlerin yavaşlamasına da katkı yapmış durumda. Firmalar üzerindeki bu baskının önümüzdeki aylarda hafifleyebilmesi için liranın istikrar kazanması önemli."

10 Sektörün Tamamında Fiyat Artışları Oldu

Türk lirasındaki değer kaybı ve tedarik zincirlerindeki aksamalar sonucu Türkiye Sektörel PMI raporunda takip edilen 10 sektörün tamamında belirgin fiyat artışları gözlendi.

Sektörlerin hemen hemen hepsinde girdi fiyatları daha hızlı artarken nihai ürün satış fiyatları enflasyonu ise tüm sektörlerde ivme kazandı. Hem üretim hem de yeni siparişler sektörlerin çoğunluğunda yavaşlarken, raporun olumlu gelişmeleri yine istihdam tarafında gerçekleşti.

Kasımda en yüksek girdi maliyeti artışlarının yaşandığı iki sektör sırasıyla tekstil ürünleri ile kara ve deniz taşıtları oldu. Maliyet enflasyonunda artış gerçekleşmeyen tek sektör olan ana metal sanayiinde dahi girdi fiyatları sert şekilde yükseldi. Girdi maliyetlerindeki yükselişin müşterilere yansıtılması satış fiyatlarında da hızlı artışlara yol açtı ve tüm sektörlerde enflasyon ivme kazandı. Satış fiyatlardaki en hızlı artış makine ve metal ürünleri sektöründe gerçekleşti. Fiyat baskılarındaki güçlenme, döviz kurlarındaki artış ve arz kısıtlarından kaynaklandı.

Teslimatlarda Gecikmeler Artarak Sürüyor

Arz yönlü sıkıntılar, tedarikçilerin girdi teslimatlarındaki gecikmelerin artması ile daha da belirgin hale geldi. En uzun gecikmeler, özellikle elektronik parçalarda yaşanan küresel darboğazdan etkilenen elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşandı.

Tüm bu zorluklar kasım ayında talep koşullarını olumsuz etkiledi. Yeni siparişler giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri olmak üzere sadece iki sektörde artış gösterdi.

Yeni siparişlerdeki en belirgin yavaşlama kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler grubunda kaydedildi ve böylece sektörün altı aylık genişleme süreci sona erdi.

Daha olumlu bir tablonun gözlendiği yeni ihracat siparişleri, sektörlerin yarısında artış gösterdi. Yeni siparişlere benzer şekilde üretim de sektörlerin çoğunluğunda yavaşladı.

En keskin düşüş ana metal sanayi sektöründe gerçekleşti. Yeni siparişlerin büyüme kaydettiği iki sektörün yanı sıra tekstil ve gıda ürünlerinde de üretim artışı gözlendi.

Kasım ayında en olumlu tablo yine işgücü piyasasında ortaya çıktı. Takip edilen on sektörün altısı personel sayılarını artırdı. İstihdam hacminde en hızlı genişleme kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe kaydedildi. İşgücü sayılarını azaltan sektörlerde düşüşler genellikle ılımlı seyretti. Bu gelişmenin istisnası olan elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe istihdam kaybı belirgin gerçekleşti.

Yorumlar (0)
-1
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 23 Ocak 2022
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Günün Karikatürü Tümü