İşte o röportaj:

1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasını takip eden 2 yılda devlet medreseleri, tekke ve zaviyeleri kapattı. Aynı zamanda Diyanet İşleri Başkanlığı kuruldu. 1924 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Anayasası, İslam’ı “devletin dini” olarak ilan etmişti. Ancak 1928 yılında İslam’ı devletin dini olarak tanımlayan anayasa maddesi yürürlükten kaldırıldı.

Son olarak 1937 yılında laiklik ilkesi resmî olarak Anayasa’ya dâhil edildi ve Türkiye Cumhuriyeti “cumhuriyetçi, milliyetçi halkçı, devletçi, laik ve inkılapçı” olarak tanımlandı. Böylece devlet, “din” alanını kendi otoritesi altında yeniden düzenledi ve kurumsallaştırdı. Kuruluşunun üzerinden bir asırdan fazla süre geçmiş olmasına rağmen Diyanet İşleri Başkanlığı bugün de devlete bağlı bir kurum olarak faaliyet göstermeyi sürdürmektedir.

Tunus ve Mısır gibi Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bazı ülkelerde din işleri birimlerinin başında geleneksel dinî eğitim almış âlimlerin bulunmasından farklı olarak, Türkiye’deki Diyanet İşleri Başkanlığı batılı tarzda kurulmuş üniversitelerde ilahiyat eğitimi almış kişileri istihdam etmektedir.

Günümüzde laiklik etrafındaki tartışmalar, Türkiye’nin siyasal ve toplumsal yaşamında merkezi bir yer tutmaya devam etmektedir. Laikliğe ilişkin farklı yorumlar; dinin kamusal alandaki rolü, devlet kurumları, eğitim ve bireysel özgürlük meseleleri etrafındaki tartışmaları şekillendirmektedir.

Türkiye’de bazıları laikliği eşitliği ve çoğulculuğu korumak için gerekli bir ilke olarak değerlendirirken, diğerleri laik devlet yapılarının dinî alana müdahale ettiğini ve onu sınırlandırdığını savunmaktadır. Bu tartışmalar, laiklik, devlet iktidarı ve din arasındaki ilişki üzerine daha kapsamlı bir sorgulamayı gerekli kılmaktadır. Laiklik gerçekten tarafsızlığı ve eşitliği güvence altına alabilir mi?

Laiklik, Hristiyan ve Avrupalı tarihsel temellerinden gerçekten ayrıştırılabilir mi, yoksa bu temelleri devlet kurumları ve hukuk normları aracılığıyla kaçınılmaz olarak yeniden mi üretir?

Bu soruları tarihsel, karşılaştırmalı ve hukuki bir perspektiflerden ele almak üzere hukuk ve tarih (İslam ve Yahudi hukuku) alanlarında uzmanlaşmış Profesör LenaSalaymeh ile bir röportaj gerçekleştirdik. Salaymeh, Oxford Üniversitesi’ndeki görevinin ardından şimdi Paris Üniversitesine bağlı olan École Pratique des HautesÉtudes’de (EPHE) profesör olarak görev yapmakta; laiklik, hukuk ve “din” ile eleştirel teori üzerine çok sayıda çalışma yayınlamaktadır. Hukuk doktoru (JD) derecesini Harvard Üniversitesi’nden, hukuk ve İslam tarihi alanındaki doktora derecesini ise Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’den almıştır.

Bu röportajın amacı, laiklik hakkındaki kamusal tartışmalarda yaygın biçimde karşılaşılan yargıların ötesine geçmek ve Türkiye’de ve başka bağlamlarda laikliği anlamaya yönelik alternatif yaklaşımlara ışık tutabilecek bir araştırmacının uzmanlığından yararlanmaktır.

Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu devletlerde laiklik ne anlama gelmektedir?

Laiklik birden fazla olguyu ifade edebilir: insanların benimsediği bir ideolojiyi, bir yönetim ilkesini ve bir düşünme biçimini. Laik düşünme biçimi, erken modern Avrupa’da Protestan Hristiyan teolojisinin, Hristiyan mezhepleri arasındaki savaşların ve “dinî çatışmalara”(religious conflicts) son verme arzusunun bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Avrupalılar, “dinî çatışmaları” çözmek amacıyla zamanla “dinî hoşgörü” anlayışını ve “din”(religion) ile “seküler alan” arasında bir ayrım geliştirmiştir. Hem “seküler alan” hem de “din” (religion), laik düşünme biçimini yansıtan modern ve Avrupa merkezli kavramlardır. Laik düşünme biçimleri, modern dönem sonrasında belirli bir yere ve tarihsel döneme göre farklılık göstermektedir. Avrupa, Kuzey Amerika ve Batı dışı toplumlardaki laik düşünce biçimleri arasında çeşitli ayrımlar bulunmaktadır. Bununla birlikte laik düşüncenin çok sayıdaki farklı biçimi, “seküleralan” ve “dini alan” olarak adlandırılan toplumsal bir ayrım inşa etme çabasını paylaşmaktadır. Bu ayrım doğal veya evrensel değildir; aksine laik bir düşünme biçimi tarafından üretilmiştir.

Laik düşünme biçimi, Avrupa’dan dünyanın diğer bölgelerine esas olarak sömürgecilik ve yeni sömürgecilik yoluyla yayılmıştır. Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu devletlerde laik düşünce, farklı demografik yapılara sahip devletlerde işlediği şekilde işler. “Religion (din)” kavramı Avrupa merkezli olduğu için, Avrupa dışındaki ve Hristiyan olmayan pratiklerden ziyade Avrupalı Hristiyan pratikleriyle daha uyumludur. Dolayısıyla dini özel alana hapsetmeye yönelik laik hedef, Avrupalı Hristiyanlara ve Hristiyanlık sonrası topluluklara avantaj sağlarken Hristiyan olmayan geleneklerin mensuplarını dezavantajlı hâle getirir. Nitekim laik düşünme biçimi, Yahudi karşıtlığına ve İslamofobi’ye yol açmaktadır. Bu nedenle, Yahudi nüfusun yoğun olduğu bir devlette —örneğin Siyonist yerleşimci kolonisinde— Yahudi karşıtlığına ya da Müslüman nüfusun yoğun olduğu bir devlette —örneğin Türkiye’de— İslamofobi’ye rastlamak mümkündür. Devletin demografik yapısı, laik düşünme biçiminin Hristiyan olmayan geleneklere karşı önyargılı olduğu gerçeğini değiştirmez.

Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu devletlerin büyük bir kısmında laiklik Avrupa sömürge yönetiminin bir sonucu olarak gelişmişken, Türkiye laikliği kendi iradesiyle benimsemiş gibi görünmektedir. Sizce Türkiye’de laiklik, ülkenin kendi ihtiyaçlarına cevap vermek üzere bilinçli olarak benimsediği ve geliştirdiği bir ilke miydi? Öyleyse bu ihtiyaçlar nelerdi?

Pek çok Türk’ün Türkiye’nin sömürgeleştirilmediğine inandığını biliyorum. Ancak bu, tarihin Avrupa merkezli ve hatalı bir yorumudur. Sömürgecilik, İspanyol ve Portekizlilerin Güney Amerika’yı işgal etmelerinin ardından, on altıncı yüzyılda ortaya çıkan modern bir emperyalizm biçimidir. Sömürgecilik, bir devletin sermaye elde etmek ve bu sermayeyi başka bir yere aktarmak amacıyla bir bölgeyi işgal etmesini ve o bölgenin hem doğal kaynaklarını hem de insan kaynağını sömürmesini içerir. Ancak sömürgeciliğin tek biçimi bu değildir. On dokuzuncu yüzyılda yeni bir sömürgecilik biçimi aşamalı olarak ortaya çıkmıştır. Yeni sömürgecilik, sömürgeciliğin kurumsallaştırılmış, hukukileştirilmiş ve gizlenmiş bir biçimidir. Yeni sömürgecilik koşullarında bir devlet özerkmiş gibi görünür, ancak gerçekte uluslararası yönetişim sistemi ve yeni sömürgeci devletlerin vekilleri aracılığıyla kontrol edilir.

Osmanlı İmparatorluğu’nun pek çok bölgesi Avrupalılar tarafından doğrudan sömürgeleştirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun bugün Türkiye’yi oluşturan kısmı ise doğrudan sömürgeleştirilmemiş veya işgal edilmemiştir. Ancak on dokuzuncu yüzyılda, hatta belki de daha erken bir tarihte yeni sömürgeciliğe maruz kalmıştır. Çin ve Japonya gibi Türkiye de on dokuzuncu yüzyılda kapitülasyonlar aracılığıyla Avrupa devletlerinin denetimi altına alınmıştır. Avrupalılar, kendi vatandaşlarının Türkiye’de, Çin’de veya Japonya’da bulunsalar dahi Avrupa hukukuna tabi olmaya devam ettikleri bir yargısal dokunulmazlık sistemi oluşturmuşlardır. Bu durum, Türkiye’de Avrupalıların ve onların hukukunun Osmanlı hükûmetinden ve Osmanlı tebaasından daha güçlü olduğu anlamına gelir.

Dolayısıyla Türkiye, doğrudan sömürgeleştirilmekten ziyade yeni sömürgeciliğe maruz bırakılan dünyadaki ilk bölgelerden biriydi. Bu yeni sömürgeleştirme sürecinin unsurlarından biri de laik yönetimin dayatılmasıydı. Günümüzde Küresel Güney’deki devletlerin çoğu yeni sömürgecilik koşulları altındadır. Bu, devletin kendi vatandaşlarının çıkarlarına değil, yeni sömürgeci güçlerin çıkarlarına hizmet etmesi anlamına gelir. Genel olarak Küresel Güney toplumları laik yönetimi kendi iradeleriyle seçmemiş; laik yönetim onlara yeni sömürgeci sistem aracılığıyla dayatılmıştır.

Türkiye, bu genel kuralın bir istisnası değildir. 1923 tarihli Lozan Antlaşması, Türkiye’nin dört Avrupalı hukuk danışmanına başvurmasını şart koşmuştur. Bu danışma süreci, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın hazırlanması ile İsviçre Medeni Kanunu’nun, İtalyan ceza kanunlarının ve Alman ticaret kanunlarının benimsenmesiyle sonuçlanmıştır. Lozan Antlaşması’nın 38 ila 43. maddeleri, Türk hükûmetini laik yönetim ilkelerine uymakla yükümlü kılmaktadır. Basitçe ifade etmek gerekirse Lozan Antlaşması, laik yönetimidayatmıştır. Türkiye tam egemenliğe kavuşmamış; bunun yerine uluslararası hukuk ve vekil aktörler aracılığıyla denetimi kolaylaştıran laik yönetime bağlı kalması karşılığında sınırlandırılmış ve kısmi bir özerklik elde etmiştir. Türkiye, laik yönetimi vatandaşlarının talep etmesi nedeniyle benimsememiştir. Aksine laik yönetim, yeni sömürgeci uluslararası hukuk sistemi ve yeni sömürgeci devletlerin vekilleri tarafından dayatılmıştır. Dolayısıyla Türkiye’deki laik yönetim, yeni sömürgeciliğin bir tezahürüdür.

Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu birçok toplumda insanlar kendilerini “laik” veya “dindar” olarak tanımlamaktadır. Örneğin Türkiye ve Tunus gibi ülkelerde toplum çoğu zaman genel olarak bu ayrım üzerinden ele alınmaktadır. Tarihsel açıdan bakıldığında bu ayrım nasıl ortaya çıkmıştır?

Dünyanın birçok bölgesinde insanların kendilerini “laik” veya “dindar” olarak tanımlaması yaygındır. Daha önce de belirtildiği üzere bu ayrım, Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bir toplumda kullanıldığında dahi modern ve Avrupa merkezlidir. Genel olarak Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu toplumlarda kendilerini “laik” olarak tanımlayan kişiler Batılı toplumları referans alırken, kendilerini “dindar” olarak tanımlayanlar İslam geleneğini referans almaktadır. Bununla birlikte, Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu toplumlarda kişinin kendisini “laik” veya “dindar” olarak tanımlaması siyasal bir nitelik taşır. “Batılı” veya “modern” olma siyaseti ile “İslami” veya “geleneksel” olma siyaseti birbiriyle rekabet etmektedir.

Ayrıca toplumsal ayrımlar, “laik” ve “dindar” şeklindeki aşırı basitleştirici ikili karşıtlıktan çok daha karmaşıktır. Modern öncesi dönemde bazı Müslümanlar diğerlerinden daha dindar veya dinî kurallara daha bağlı kabul edilmekteydi; ancak bu nitelendirme, günümüzdeki anlamıyla “dindar” olmakla örtüşmez. Nitekim modern öncesi dönemde, inançları veya pratikleri günümüzün laik Türklerininkine benzeyen Türkler muhtemelen vardı; fakat bu kişiler yine de kendilerini Müslüman veya Hristiyan olarak tanımlarlardı. Modern öncesi dünyada kişinin kendisini Müslüman veya Hristiyan olarak tanımlaması, daha geniş bir topluluğa aidiyeti ifade ediyor; bireyin kişisel inançlarının veya pratiklerinin tanımlanması anlamına gelmiyordu. Tarihsel açıdan bakıldığında “laik” ve “dindar” arasında toplumsal bir ayrım bulunduğu düşüncesi, sömürgecilik ve yeni sömürgeciliğin bir sonucudur.

Türkiye bağlamında “dindar” ve “muhafazakâr” kavramları sıklıkla birbirinin yerine kullanılmaktadır. Bu kavramları nasıl tanımlarsınız? Ne ölçüde örtüşmektedirler?

Arapça dīn teriminin “religion” anlamına gelmediğini kabul etmek önemlidir. Nitekim dīn kelimesi Avrupalılar tarafından ancak on yedinci yüzyılın sonlarında “religion” olarak çevrilmeye başlanmıştır; çünkü Avrupa’da “religion” kavramı ancak bu tarihsel dönemde gelişmeye başlamıştır. Arapça dīnterimi, Arapçada birden fazla anlama sahip olduğu için farklı biçimlerde çevrilebilir ve çevrilmelidir. Benzer şekilde Arapça muhafazakâr kelimesinin karşılığı olan muhafız terimi, “koruyan veya muhafaza eden kişi” anlamına gelir. Bu terimin bir kişiyi “muhafazakâr” olarak tanımlamak üzere kullanılması, geleneği geçmişle ilişkilendiren laik bir düşünme biçimini yansıtır. Bu iki Türkçe terim Arapça kökenli olsa da onlara yüklenen anlamlar laik bir düşünme biçiminden kaynaklanmaktadır. Laik düşünme biçimi, “seküler alan” ile “din” arasında ayrım yapmanın özgürlük veya özgürleşmeyle sonuçlanacağı yönündeki yanlış varsayıma dayanır. Laik bir toplum; ilerici, demokratik veya kapsayıcı olabileceği gibi baskıcı, otoriter veya yabancı düşmanı da olabilir. Laik düşünme biçimi “seküler alanı” olumlu, “dini” ise olumsuz özelliklerle ilişkilendirir; ancak bu ilişkilendirme gerçeği yansıtmamaktadır.

Son yıllarda çeşitli akademik çalışmalar, Türkiye’nin hızlı bir sekülerleşme sürecinden geçtiğini ve bu sürecin bir anlamda kaçınılmaz olduğunu ileri sürmektedir. Bu olguyu Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu diğer devletlerde de gözlemliyor muyuz? Sekülerleşme gerçekten kaçınılmaz mıdır?

Türkiye’nin “sekülerleşmesi” nasıl ölçülmektedir? Sekülerleşmenin göstergeleri nelerdir? “Sekülerleşme” kavramının ne anlama geldiği konusunda bir görüş birliği bulunmadığı gibi, sekülerleşme süreci fikri üzerine araştırmacılar arasında önemli tartışmalar da vardır. Nasıl tanımlanırsa tanımlansın, sekülerleşme kaçınılmaz veya doğal bir süreç değildir. Aksine sekülerleşme, yeni sömürgeci iktidar aracılığıyla dayatılan bir süreçtir. Günümüzde hem uluslararası hukuk sistemi hem de yeni sömürgeci devletlerin vekilleri belirli bir sekülerleşme biçimini dayatmaktadır.

Geç Osmanlı döneminde Şeriye ve Evkaf Vekâleti olarak faaliyet gösteren kurumun yeniden yapılandırılmış biçimi olarak değerlendirilebilecek Diyanet, Cumhuriyet’in din alanındaki tekel kurumu konumundadır. Din işlerini vakıfların elinden alarak tamamıyla devlete bağlı bir hale getirerek kurumsal bir işleyişe sokmuştur. Böyle bir sistemin kurulmasına hangi ihtiyaçlar veya kaygılar yol açmıştır?

Avrupalı sömürgeciler modern dönemde Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bölgelere geldiklerinde, işgal ettikleri toprakların doğal kaynaklarına el koymayı ve bunları sömürmeyi amaçladılar. Kapitalist kaynak aktarımının önündeki engellerden biri vakıflardı. Bu nedenle sömürge yöneticileri, vakıf sistemini zayıflatmak amacıyla İslam üzerine çalışan Avrupalı araştırmacılarla iş birliği yaptılar.
Daha geniş anlamda sömürge yöneticileri, sömürgecilik karşıtı direnişi zayıflatmak veya önlemek için yerel Müslüman liderlerin gücünü sınırlandırmaya çalıştılar. Örneğin sömürgeciler, sömürge görevlilerinin hâkim olarak görev yaptığı ve İslam hukukunun kanunlaştırılmış, sömürgeci bir versiyonunu uyguladığı “dinî mahkemeler” oluşturarak Müslüman âlimleri ve hukukçuları denetim altına aldılar. Basitçe ifade etmek gerekirse sömürgeci yönetim, yerel Müslüman yönetimin yerini aldı.

Resmî sömürge yönetimi ortadan kalkmadı; yalnızca yeni bir biçime büründü. Doğrudan işgalin bulunmaması nedeniyle birçok kişi, toplumlarının yeni yöntemlerle sömürgeleştirildiğinin farkına varmamaktadır. Yeni sömürgecilik döneminde sömürgeci uygulamalar devam etmekte; ancak artık kurumsallaştırılmış ve hukukileştirilmiş biçimlerde sürdürülmektedir.

Diyanet, Osmanlı’daki Şeriye ve Evkaf Vekâletinin devamı değildir. Aksine Diyanet, Avrupa’daki din işleri kurumları örnek alınarak oluşturulmuş bir kurumdur. Avrupa devletleri, kapitülasyonlar ve daha sonra Lozan Antlaşması aracılığıyla Avrupa merkezli düşünme biçimlerine dayanan bir dizi yönetim düzenlemesini dayatmıştır. Örneğin bu dönemde Avrupa konsolosları, Osmanlı tebaasının din değiştirme süreçlerine tanıklık etmekte ısrar etmiş ve Osmanlı nüfusunun çoğunluğunu oluşturduğu belirtilen Hristiyan tebaanın yaşamına müdahale etmiştir.

Bunun sonucunda Osmanlı İmparatorluğu, on dokuzuncu yüzyılda İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik gibi geleneklerle ilişkilerini düzenlerken giderek Avrupa merkezli yöntemleri benimsemiştir. Osmanlılar, İslami yönetim geleneğinin yerine Avrupa merkezli bir yapı geçirmiştir. Dolayısıyla günümüzde İslam geleneğinin devlet tarafından denetlenmesi, Avrupa’ya özgü kavramları ve yönetim tekniklerini yansıtmaktadır. Bu da Diyanet’in, modern öncesi İslami yönetim biçimlerinden ziyade Avrupa ülkelerindeki benzer kurumlara daha yakın bir şekilde işlediği anlamına gelmektedir.

Cumhuriyet’in kuruluş döneminde medreseler ve tekkeler gibi geleneksel İslami eğitim kurumları resmî olarak kapatılmış, eğitim bütünüyle Millî Eğitim Bakanlığı’nın yetkisi altına alınmıştır. Daha sonra bu İslami kurumların yerine İmam Hatip okulları ve İlahiyat Fakülteleri kurulmuştur. Bu kurumların müfredatları devlet tarafından hazırlanmış ve günümüzde de bu şekilde düzenlenmeye devam etmektedir. Laik bir devletin İslami eğitim vermesi ve bu eğitimi düzenlemesi sizce teorik bir çelişki teşkil etmekte midir?

Birçok laik devlet “dinî” eğitim vermekte ve bu eğitimi düzenlemektedir. Örneğin Almanya, Hristiyanlık eğitimi vermekte ve bu eğitimi düzenlemektedir; daha yakın dönemde ise İslam eğitimini de benzer şekilde sağlamaya ve düzenlemeye başlamıştır. Bazı laik devletler kendilerini “din”den ayrı olarak tanımlasa da laiklik her zaman toplumu, “din” olarak adlandırılan alanı üretecek biçimde düzenlemeyi içerir.

Başka bir ifadeyle burada “teorik bir çelişki” bulunmamaktadır. Asıl sorun, birçok kişinin laikliği devlet ile dinin birbirinden ayrılması olarak yanlış anlamasıdır. Gerçekte böyle bir ayrım mümkün değildir; çünkü devlet kendi sınırları içerisindeki her şeyi düzenler. Bu da toplumsal yaşamın “din” olarak adlandırılan yönlerinin kaçınılmaz biçimde devlet tarafından düzenlenmesi anlamına gelir.

Serbestiyet

İsrail'in Filistin'de işlediği insanlık suçlarına bu şekilde tepki verdiğini ifade eden Erkan Gülçiçek, "3 aydır Samsun'da Bulvar AVM'deki McDonald's'ın önünde farkındalık eylemi yapıyorum. Siyonist ve soykırımcı İsrail'e karşı vatandaşlarımızı bilinçlendirmek adına bu protestoları yapıyorum. Her cumartesi ve pazar günü günde 1 saat burada eylem yapıyorum. Vatandaşlardan çok güzel tepkiler alıyorum. İnsanlarımız oldukça vicdanlı ve duyarlı. Beni gördükleri zaman buranın önünde durmuyorlar ve içeriye girmiyorlar. Teşekkür edenler de oluyor. Şimdiye kadar herhangi bir sıkıntı yaşamadım. Benimkisi içimdeki bir dert. Yüreğimdeki derdimi eylemimle insanlarla paylaşarak azaltmak istiyorum" dedi.

Her hafta sonu 1 saatlik eylemini sürdüren Gülçiçek'i çevreden geçen bazı vatandaşlar da tebrik ediyor.

Samsun Gazetesi

Millet Parkı'nda Filistin için tek ses

Sakarya programı kapsamında Demokrasi Meydanı'nda toplanan vatandaşlar, Filistin bayrakları eşliğinde Millet Parkı'na yürüdü. Burada düzenlenen mitingde Gazze'de yaşanan insanlık dramına dikkat çekilirken, Filistin halkıyla dayanışma mesajları verildi. Konvoy üyeleri, farklı ülkelerden gelen katılımcılarla birlikte Filistin davasının uluslararası ölçekte sahiplenilmesi gerektiğini vurguladı.

Miting öncesinde şehir merkezinde tur atan konvoy araçları, Filistin bayraklarıyla Sakarya caddelerinde ilerledi. Vatandaşlar güzergâh boyunca konvoyu selamlayarak destek verirken, şehir merkezinde Filistin lehine sloganlar atıldı.

Hedef Ramallah

Organizatörler, konvoyun temel gayesinin Filistin halkıyla dayanışmayı büyütmek, Gazze'de süren katliama karşı uluslararası kamuoyunun dikkatini canlı tutmak ve işgal altındaki Filistin topraklarına yönelik vicdan çağrısını güçlendirmek olduğunu ifade ediyor. Konvoyun Türkiye'nin ardından Irak ve Ürdün üzerinden ilerleyerek Ramallah'a ulaşması hedefleniyor. Yol boyunca geçtiği ülkelerde mitingler, sivil toplum buluşmaları ve eğitim programları düzenleniyor.

Türkiye programı devam ediyor

Sakarya'daki programın ardından Uluslararası Filistin Kara Konvoyu, Ankara, Konya, Adana, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin'de de dayanışma mitingleri gerçekleştirecek. Organizasyonun, Türkiye etabını tamamladıktan sonra Habur Sınır Kapısı üzerinden Irak'a geçerek Filistin istikametine yolculuğunu sürdürmesi planlanıyor.

32 yıldır yayın hayatını sürdüren kanal; dizileri, yarışmaları, haber programları, yerli ve yabancı filmleriyle Temmuz ayında da izlenme oranlarında zirvede yer aldı.

Bütün pislik furyası bu kanallardan akıyor

atv’nin “reyting başarısı” olarak takdim ettiği tablo, Türkiye’de televizyon yayıncılığının ulaştığı ahlâkî çöküşü de açıkça ortaya koyuyor. Aile mahremiyetlerinin milyonların önüne döküldüğü, her türlü rezilliğin yayınlandığı, katillerin ve suçluların ekranlarda oturup itiraflarda bulunduğu, yalan söylediği ve ahlâksızlığın gırla gittiği bu kanal, Türkiye’nin en çok izlenen kanalı olmuş durumda.

Bütün pislik furyası bu kanaldan ve bunun gibi kanallardan akıyor. Suç, cinayet, ihanet, aile içi facialar ve türlü ahlâksızlıklar reyting uğruna saatlerce ekranda tutuluyor. İnsanların en mahrem meseleleri teşhir edilirken toplumun utanma duygusu aşındırılıyor, rezillik olağanlaştırılıyor.

İşte ahlâksızlığın mimarisi böyle böyle inşa ediliyor. Suçluların, yalancıların ve ahlâksızların ekranlarda görünür hâle getirilmesi, kötülüğü engellemek yerine onu seyirlik bir eğlenceye dönüştürüyor. Toplum da her gün maruz kaldığı bu çürümeyi zamanla kanıksamaya başlıyor.

Münafık yayıncılığın açık alameti

Günümüzde muhafazakâr-milliyetçi ve iktidar-hükümet çizgisine yakın bir yayın politikasına sahip olduğunu iddia eden atv, laik ve seküler medyanın karşısında duruyormuş görüntüsü veriyor. Mevcut iktidarın siyasi söylemleri ve toplumun değerleriyle paralel bir duruş sergilediğini ileri süren kanalın yayınları ise bunun tam aksini gösteriyor.

Bu münafık tayfa ne Müslüman olabilmiş ne de laik kimliğini açıkça ortaya koyabilmiştir. Her esen rüzgâra göre yön değiştiren bu yayın anlayışı, her şartta laikliği ve sekülerliği besliyor; alttan alta İslâm’a laf sokuyor, ahlâkî olan her şeyi kirletiyor ve aile müessesesini yerle bir ediyor.

Bir taraftan muhafazakâr kitleye seslenip dinî ve millî değerleri istismar eden, diğer taraftan aileyi, mahremiyeti ve ahlâkı reyting uğruna parçalayan bu kanalizasyon, ekranlardan topluma irin saçıyor.

Muhafazakârlığı ticari bir maske, İslâmî hassasiyetleri ise seyirci toplama vasıtası olarak kullanan bu kanalın yayın çizgisi tam bir münafıklık alametidir. Söyleminde değerlerden, ailesinden ve toplumdan bahsedenler; yayınlarında sekülerliği, ahlâksızlığı ve çürümeyi körüklüyor.

Türkiye’nin en çok izlenen televizyon kanalının bu hâle gelmesi, televizyonların toplumu nasıl zehirlediğini ve ahlâksızlığın ekranlar vasıtasıyla nasıl sistemli biçimde yayıldığını göstermektedir.

Baran Dergisi

Yahudilerin İngiliz desteğiyle, katliam, entrika ve gasp yöntemleriyle Filistin topraklarına yerleştiği tarihi bir gerçekken; faturayı mazlum Filistin halkına kesmek, nesnel bir tarihçilik değil, resmi ideolojinin amansız bir propagandasıdır. Lozan’da ve müteakip süreçte verilen tavizler karşısında sessizliğe bürünenlerin, mevzu Filistin olduğunda acımasızca "hainlik" suçlamasına sarılması tarihi bir çelişkidir.

Masa başında oturup Kemalist kitleyi şakşaklamak uğruna tarihi tahrif eden söylemlerin karşısında, canı ve malı pahasına toprağını terk etmeyen gerçek Filistin halkı duruyor.

Bunun en somut örneği, TRT Haber ekranlarına yansıyan 76 yaşındaki Kudüslü Müfid Paşa’nın yaşadıklarıdır. Mescid-i Aksa’ya komşu olan evi işgalci İsrailliler tarafından gasbedilen ve içerisinde ayin düzenlenen Müfid Paşa, evine olan sarsılmaz bağlılığını şu sözlerle dile getirmişti:

"Beni hançerleseler, bu evi kaybetmekten daha az acı verir. Benim yaşadığım bu daire sadece 58 metrekare ama benim için değeri çok büyük. Çünkü Mescid-i Aksa'ya komşuyum. İki dakikada Mescid-i Aksa'ya gidebiliyorum."

En ufak bir toplumsal veya ekonomik çalkantıda Avrupa’ya, ABD’ye kaçmanın yollarını arayan; kendi kültürüne, değerlerine ve medeniyetine yabancılaşmış hatta düşmanlaşmış çevrelerin, evini ve toprağını canından aziz bilen bu insanlara aşağılayıcı bir dille saldırması tam bir trajikomedidir.

Filistin meselesinde bu kadar hevesle ahkâm kesenler, madem tarih konuşmaya bu kadar meraklılar, evvela Birinci Dünya Savaşı’nda Filistin cephesinde yaşanan büyük hezimeti ve o cephede ordunun dağılmasına yol açan komutanın sorumluluğunu konuşmalıdır. Kendi yakın tarihindeki çekilme ve mağlubiyetlerin üzerini örtenlerin, bugün topraklarını canı pahasına savunan Filistin halkına "hain" yaftası vurmaya kalkışması büyük bir utançtır.

Netice itibarıyla, stüdyo ortamlarında şekillenen ve dönemin konjonktürel rüzgârına göre yön değiştiren analizler, sahada yaşanan yalın gerçekliği örtmeye yetmiyor. Ekranlarda üretilen iddialar çürümeye mahkûm olurken; Müfid Paşa ve onun şahsında tecessüm eden Filistin halkının fiili duruşu, o toprakların gerçek sahibi ve muhafızının kim olduğunu gösteren en somut vesika olarak kalmaya devam ediyor.

Baran Dergisi

İsrail polisi, Türk vatandaşına açıkça “Türklere geçiş izni yok” diyerek Mescid-i Aksa’ya girmesine müsaade etmedi. Başka bir kapıya yönlendirilen vatandaş burada da engellendi ve “Şimdi geri dön, sabah namazında tekrar gel” denilerek bölgeden uzaklaştırıldı.

• Salih Mirzabeyoğlu Kimdir?

1 Ağustos 1984’te kurulan İBDA Yayınları, bu yayınların birikimi üzerine inşa edilerek Mirzabeyoğlu’nun eserlerini ve “İBDA Fikriyatı”nı yansıtan diğer çalışmalara ev sahipliği yaptı.

Mirzabeyoğlu, kaleme aldığı 70’e yakın eseriyle Müslümanlara büyük bir fikir mirası bıraktı. 1984 yılından vefatına kadar “İBDA Fikir ve Mücadelesi”ni kitaplarına ve İBDA Yayınları’na taşıyan Mütefekkir, eserlerinin bir kısmını da cezaevinde kaleme aldı. Zindan şartlarında, hatta son 15 yıllık hapis hayatında Telegram işkencesine maruz kaldığı halde fikir ve aksiyon çizgisini kesintiye uğratmadı.

Necip Fazıl Kısakürek’in “Büyük Doğu” fikriyatının 15. hicrî asırdaki mührü olarak İBDA, onun vasiyetvari muradına binaen kurulan bir fikir ve aksiyon hareketidir.

İBDA ismi, Salih Mirzabeyoğlu’nun örgüleştirdiği dünya görüşüne, hem yayınevi adı olarak mekân, hem de muhtevanın döküldüğü kalıp ve sembol ismi olarak mekânet teşkil etmiştir.

İBDA nedir?

İBDA, “İslam’a Muhatap Anlayış” davasını yüklenen, Büyük Doğu fikriyatını kendine has bir diyalektik içinde yorumlayan ve eyleme dönüştüren bir fikir sistemidir. Büyük Doğu’nun “nasıl” sorusuna cevap aradığı yerde, İBDA “niçin” sorusunu sorarak, “kendinden zuhur diyalektiği” ile harekete geçer. İBDA’nın temel ölçüleri arasında sır idraki, dışa bakış, şehadet şuuru ve iş ehline verilmesi yer alır.

Mirzabeyoğlu, siyasetten iktisada, felsefeden tasavvufa, şiir ve sanattan devlet nizamına kadar her meseleyi bir “bütün fikir” içinde ele aldı. Onun eserleri yalnızca birer kitap değil, İslam dünyasının yeniden dirilişine giden yolda atılmış adımlar, açılmış kapılar olarak kabul edildi.

Salih Mirzabeyoğlu’nun belli başlı eserleri:

• Bütün Fikrin Gerekliliği – İktidar Siyaset Hareket

• İstikbal İslamındır – Denenmemiş Tek Nizam

• Tilki Günlüğü (6 cilt)

• Başyücelik Devleti – Yeni Dünya Düzeni

• Telegram – Zihin Kontrolü

• Parakuta – Para’nın Romanı

• Yağmurcu – Gerçekliğin Peşinde

• Hukuk Edebiyatı – Nizam ve İdare Ruhu

• İdeolocya ve İhtilal – Kavganın İçinden

• İslâm’a Muhatap Anlayış – Teorik Dil Alanı

• Necip Fazıl’la Başbaşa – İntibâ ve İlhâm

• Ölüm Odası – B-Yedi (I-II-III-VI)

İBDA Yayınları, 42 yıldır bu fikrî mirası yaşatıyor; Salih Mirzabeyoğlu’nun kaleminden doğan fikir ve ruh, Müslümanların yolunu aydınlatmaya devam ediyor.

İNSANİ VE AHLAKİ BİR SORUMLULUK

League of Ireland Fans for Palestine, şu açıklamayı yaptı: "Bu eylem, bu iki utanç verici karşılaşma durdurulana kadar yoğunlaşarak sürecek. İrlanda, spor yoluyla soykırımı aklamaya çalışanların karışsındadır. Bu maçları oynayarak ülke olarak ahlaki, insani ve yasal yükümlülüklerimizi yerine getirmemiş oluyoruz." Eylemciler polisin 12 ay hapis cezası ve 1000 euro para cezası alabilecekleri uyarısına da aldırış etmeden eylemelerini sürdürdü.

EYLEME TAM DESTEK

İrlanda'nın 200 binden fazla üyesi bulunan en büyük sendikalarından SIPTU da eylemlere destek verdi. Sendikadan yaıplan açıklamada, "Hiçbir işçi, işiyle vicdanı arasında seçim yapmaya zorlanmamalıdır. Vicdani nedenlerle bu maçlarının düzenlenmesine, hizmet verilmesine veya kolaylaştırılmasına katılmayı reddeden herhangi bir üyeyi desteklemeye devam edeceğiz" denildi.

HER MAÇ PROTESTO

Aktivistler, İsrail ile oynanacak tartışmalı maçın planlandığı şekilde gerçekleşmesi halinde, 1 Ekim'de Dublin'deki Aviva Stadı'nda oynanacak İrlanda CumhuriyetiAvusturya UEFA Uluslar Ligi maçında protesto düzenlemeyi değerlendiriyor. Aktivistler protestoların diğer spor organizasyonlarında da devam edeceği uyarısı yaptı

Serdivan Kültür Merkezi'nde eğitim aldıktan sonra Demokrasi Meydanı'nda yerel destekçilerle buluşan aktivistler, 'Sakarya'dan Gazze'ye, Direnişe Selam' sloganıyla Millet Bahçesi'ne yürüdü.

'Aktivistlerin hikayelerini dinleyebilirsiniz'

Buradaki mitingde Sakarya'daki sivil toplum kuruluşları adına konuşan İsmail Tiryaki, konvoyun Bosna Hersek'ten yola çıktığını belirterek, 72 milleti barındıran Sakarya'da misafirleri ağırladıklarını söyledi.

Misafirlerin akşamları alanda olacağını dile getiren Tiryaki, 'Gelip onların hikayelerini dinleyebilirsiniz. Küresel Sumud Filosu aktivistleri var, hepsinin ayrı hikayesi var. Allah merhamet etsin Gazze'ye, zalimlerin zulmünü yok etsin. İşkenceci, katil, iştirakçı, soykırımcı İsrail'i yerle bir etsin.' dedi.

Konvoyun sözcüsü Hüseyin Durmaz ise Gazze'de her gün şehit haberlerinin gelmeye devam ettiğini kaydetti.

Durmaz, konvoyun amacından bahsederek, 'Filistin konvoyu insani yardım derneği değil, bu aktivizm, hak savunuculuğu. Birçok sivil toplum örgütünün, aktivistin, zihni çalışan, vicdanı olan herkesin bir araya gelerek hareket ettiği kolektif yapı. Bu misyonda kendimize 3 temel hedef belirlerdik. Batı Şeria'nın Gazze olmasını engelleyeceğiz, yerle bir edilmesini istemiyoruz. Bu yüzden oraya doğru hareket ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ateşkesten bu yana Gazze'nin dünya gündeminden düştüğüne işaret eden Durmaz, 'Gazze'nin yeniden imarının beklendiği, ayağa kalkmasının beklendiği süreç yerine, Gazze işgalinin arttığı ve insanların yaşam koşullarının yaşanılmaz olduğunun devam ettiği çok kritik süreçteyiz. Gazze'deki bu durumun yeniden uluslararası gündeme gelmesini ve İsrail'in üzerindeki baskının artmasını hedefliyoruz.' diye konuştu.

Durmaz, üçüncü temel amaçlarının güzergah güzergah gezerek istişarelerde bulunmak olduğunu sözlerine ekledi.

Katılımcılar tarafından kentte gerçekleştirilecek çeşitli eğitim ve etkinliklerin ardından konvoy, 3 Ağustos'ta Ankara'ya hareket edecek.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Üsküdar Belediyesi'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan 6 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, Özel Kalem Müdürü Alihan Koçoğlu, Mimar Burçin Çevik ve müteahhit Bülent Orhan Tozkoparan tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine çıkarıldı.

Masak raporu soruşturmaya dayanak oldu

Soruşturma kapsamında, Üsküdar Belediye Başkan Yardımcısı F.D., Başkan Danışmanı Ulaş Meydan, Özel Kalem Müdürü Alihan Koçoğlu, Kent AŞ Genel Müdürü Nazım Akkoyunlu ile ilgili birim yöneticileri ve personelin yapı ruhsatı ile iskan ruhsatı süreçlerinde usulsüzlük yaptığı yönündeki ihbarlar, mağdur beyanları ve bazı şüpheli ifadeleri üzerine inceleme başlatıldı.

Soruşturmada, Belediye Başkanı Sinem Dedetaş hakkında "rüşvet", "irtikap" ve "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme" suçlamaları yöneltildi.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporunda ise müteahhitlerle belediye iştiraki Kent AŞ arasında 1 milyar 78 milyon liralık paravan danışmanlık sözleşmeleri düzenlendiği ve bu kapsamda 361 milyon liradan fazla tahsilat yapıldığı tespit edildi.

Karar, İtalya İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi'nin bu sabah Viminale'de başkanlık ettiği Göç ve Sınır Güvenliği Analiz Komitesi'nde en son edinilen bilgilerin ardından alındı.

Piantedosi ile Fransız mevkidaşı Laurent Nunez arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesinin ardından da Fransa ile İtalya arasında daha önce imzalanmış polis işbirliği anlaşmaları kapsamında iki ülke arasındaki kara sınırında kontrollerin güçlendirilmesinin uygun olacağı konusunda mutabakata varıldı.

İtalya'nın İspanya ile kara sınırı bulunmamasına rağmen alınan karar, iki ülke arasındaki hava ve deniz yoluyla seyahat edenleri etkileyecek ve yolcuların giriş için pasaport göstermesi gerekecek.

"Ülkelerin birlikte çalışması gerekiyor"

İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, İspanya ile Schengen uygulamasının geçici olarak askıya alınmasının, vatandaşların güvenliğini korumak ve Avrupa sınırlarını savunmak için gerekli bir tedbir olduğunu belirtti.

Tajani, Sebte'deki göçmen krizinin, Avrupa Birliği sınırlarının yönetiminin üye ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu gösterdiğine işaret ederek, kontrolsüz göç akınlarının ve terör tehdidinin önlenmesi için ülkelerin birlikte çalışması gerektiğinin altını çizdi.

Ne olmuştu?

Fas'taki Fenidek kasabası kıyılarından İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte'ye (Ceuta) yüzmeye çalışan 800'ü aşkın düzensiz göçmene 30 Temmuz Perşembe günü müdahalede bulunulmuştu.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, olaya ilişkin hükümetin mevcut tüm kaynaklarını seferber ettiğini bildirmişti.

İspanya hükümeti, Sebte'ye yönelik düzensiz göç girişimlerinin artması üzerine güvenliğin sağlanması amacıyla silahlı kuvvetlerin bölgeye konuşlandırılmasına karar vermişti.

İspanya hükümeti, son 24 saatte Sebte şehrine yüzerek veya yürüyerek geçen kişi sayısının 49 binden fazla olduğunun tahmin edildiğini açıklamıştı.

Gazze'de sağlanan ateşkesin ikinci aşamasının detaylarını görüşmek üzere bir araya gelen Hamas öncülüğündeki Filistin direniş grupları, görüşlerini bildirdi. Hamas, arabulucuların sunduğu önerilere sorumlu ve olumlu bir yaklaşım gösterdiğini duyurdu. Yapılan resmî açıklamada, bu yaklaşımın Filistin halkını korumayı ve insani ihtiyaçları karşılamayı amaçlayan ortak bir mutabakattan kaynaklandığı ifade edildi. Terörist İsrail'in saldırıları derhal durdurması ve varılan mutabakatlar için net bir takvim oluşturulması, sürecin asıl temelini teşkil ediyor.

Ağır silahların teslimi için yedi şart

Terörist İsrail'in katliam politikaları sürerken, ağır silahlar konusunun masaya yatırılması belirli şartlara bağlandı. Hamas, bu şartları net bir dille kamuoyuna ilan etti. Buna göre, terörist İsrail'in saldırılarını tamamen durdurması ve Gazze Şeridi'nden geri çekilmesi şart koşuluyor. Ayrıca erken toparlanma sürecinin başlatılması, idari komitenin göreve gelmesi, dünya genelindeki koruma güçlerinin konuşlandırılması, silahlı milislerin tasfiye edilmesi, yeniden imar çalışmalarının başlatılması ile fertlerin kendi kaderini tayin hakkının ve bağımsız Filistin devletinin kurulmasının güvence altına alınması talep ediliyor.

National Geographic Society tarafından ekrana taşınan ve Temmuz 2005 tarihinde yayımlanan aynı isimli belgesel (2) ise kitabın akademik argümanlarını görselleştirerek dünya çapındaki güç dengelerinin arka planını geniş kitlelere aktarmıştır. Belgesel, yazılı teoriyi canlı sahra, orman ve tarım alanlarından kesitlerle somutlaştırarak eserin etkisini katlamıştır. Papua Yeni Gine'den Afrika'ya uzanan sahadan çekimler, teorinin coğrafi karşılığını seyircisiyle buluşturmuştur.

Tarımın yayılımı ve coğrafi eksenler

Yazara göre tarihin akışını değiştiren en büyük kırılma noktası, avcı-toplayıcılıktan yerleşik tarım düzenine geçiş aşamasıdır. İnsan toplulukları kalıcı köyler kurarken tarım potansiyeli yüksek bitkileri ve evcilleştirilebilir hayvanları kontrol altına almıştır. Bereketli Hilal bölgesi, bu süreçte öncü bir rol üstlenmiştir. Avrasya kıtasının Doğu-Batı eksenli coğrafî yapısı, benzer iklim kuşaklarının geniş bir alana yayılmasını kolaylaştırmıştır. Bu durum, bitkilerin ve evcil hayvanların kıta genelinde hızla transfer edilmesine sebep olmuştur. Diamond bu coğrafi avantajı şu şekilde açıklamaktadır: "Avrasya'nın Doğu-Batı ekseni boyunca uzanması, iklim ve bitki örtüsü kuşaklarının kesintiye uğramadan binlerce kilometre taşınmasına imkân tanımış, bu durum gıda üretiminin ve evcilleştirmenin hızla yayılmasına sebep olmuştur." (3) Buna karşın Amerika ve Afrika kıtalarının Kuzey-Güney eksenli uzanımı, iklim değişimleri sebebiyle tarımın ve evcil hayvanların yayılımını sınırlandırmıştır. Coğrafî konum, insan topluluklarının gıda bolluğuna ulaşmasını doğrudan etkilemiştir. Gıda fazlası, toplum içinde uzmanlaşmayı, yazının icadını ve gelişmiş teknolojilerin üretimini tetiklemiştir. Yazar bu süreci şu tespitle anlatmaktadır: "Gıda üretimi, insan nüfusunun yoğunlaşmasını ve gıda fazlası birikimini sağlayarak içtimaî tabakalaşmanın, merkezî siyasî kurumların, yazının ve teknolojinin doğuşunun ön koşulunu oluşturmuştur." (4)

Askeri üstünlük ve salgın hastalıkların rolü

Avrasya toplumlarında biriken bu maddi birikim, askeri üstünlüğün anahtarını vermiştir. İspanyol fatihlerinin İnka İmparatorluğu'nu küçük bir kuvvetle ele geçirmesi, metal işleme teknolojisinin ve çelik kılıçların üstünlüğünü kanıtlamıştır. Ancak bu fetihlerde askerî silahlardan çok daha baskın bir faktör devreye girmiştir: Mikroplar. Çiftlik hayvanlarıyla iç içe yaşayan Avrasyalı toplumlar, yüzyıllar boyunca çiçek ve kızamık gibi salgın hastalıklara karşı bağışıklık kazanmıştır. Bu mikroplar, daha önce bu hayvanlarla temas etmemiş olan Amerikan yerlilerine bulaştığında toplu ölümlere sebep olmuştur. Yerli nüfusun büyük kısmı savaşlardan ziyade bu salgın hastalıklar vasıtasıyla kırılmıştır. Diamond bu biyolojik asimetriyi şu sözlerle vurgulamaktadır: "Avrupalıların Yeni Dünya'yı ele geçirmesinde çelik kılıçlar ve tüfekler kadar, tarım toplumlarının evcil hayvanlardan devraldığı ve yerli halk bağışık olmadığı için kitlesel ölümlere yol açan mikroplar belirleyici olmuştur." (5) Bu tablo, görünmeyen biyolojik faktörlerin tarihin yönünü tayin etmede bir güce sahip olduğunu göstermektedir.

National Geographic yapımı üç bölümlük belgesel, kitabın argümanlarını sahadan somut örneklerle desteklemektedir. Papua Yeni Gine'den Afrika'ya uzanan coğrafi analizler, modern dünyadaki ekonomik uçurumların kökenini ortaya koyar. Belgesel, sömürgecilik faaliyetlerinin arkasındaki mekanizmayı -kendi bakış açısına göre- deşifre ederken zenginlik ve fakirlik olgularının belirli coğrafî zorunluluklar çerçevesinde şekillendiğini vurgulamaktadır. Toplumların kaderini çizen unsur, üzerinde yaşadıkları coğrafyanın sunduğu imkânlar ile bu imkânları işleme kapasitesidir. Eserin ve belgeselin sunduğu bu bütüncül perspektif, bugünün küresel eşitsizliklerini anlamak adına önemli olarak görülür. Yazar bu nihai durumu şu cümleyle özetlemektedir: "Tarihin seyri, farklı insan gruplarının biyolojik farklılıklarından değil, çevrelerinin sunduğu fırsatlar ve kısıtlamalar tarafından belirlenmiştir." (6)

Kurumsalcı eleştiriler ve alternatif yaklaşımlar

Öte yandan, Jared Diamond'ın ortaya koyduğu bu “çevresel determinizm” temelli yaklaşım, tarihçiler, iktisatçılar ve antropologlar tarafından kapsamlı tartışmalara ve eleştirilere de sebep olmuştur. Özellikle Daron Acemoğlu ve James Robinson gibi iktisatçılar ile çeşitli sosyal bilimciler, coğrafyanın tek başına kader olmadığını savunmaktadır. Bu eleştirmenler, Diamond'ın insan iradesini, kültürel tercihleri, toplumsal kurumları ve politik yapıları fazlasıyla dışarıda bıraktığını ileri sürmektedir. Karşı tezlerin temel dayanağı, benzer coğrafî koşullara sahip bölgelerde zaman içinde tamamen farklı ekonomik ve siyasî sonuçların ortaya çıkmasıdır; örneğin Kuzey ve Güney Kore ayrımı veya sömürge döneminde farklı kurumsal yapılar benimseyen ülkeler arasındaki kalkınma uçurumları coğrafi determinizmle açıklanamamaktadır. Eleştirmenlerin sunduğu teklif ve alternatif argüman, uzun vadeli refah ve toplumsal gelişmenin temel belirleyicisinin coğrafya değil, kapsayıcı ekonomik ve politik kurumlar, hukukun üstünlüğü, mülkiyet hakları ve toplumsal karar mekanizmaları olduğudur. Buna göre toplumların kaderini çizen unsur iklim kuşakları veya bitki örtüsü değil, insanların bilinçli olarak inşa ettiği kurumsal yapılardır.

Çevresel determinizmin savunusu ve kurumsal yapıların kökeni

Fakat, bu eleştiri dalgasına karşı Jared Diamond ve “çevresel determinizm” savunucuları ise kurumsalcı tezlerin eksik kaldığı noktaları hedef alarak argümanlarını yeniden tahkim etmektedir. Bu savunma hattına göre, kurumlar boşlukta doğmamakta, aksine coğrafi şartların birer türevi ve sonucu olarak şekillenmektedir. Kapsayıcı kurumların, mülkiyet haklarının ve hukukun üstünlüğünün inşa edilebilmesi için ön koşul olan yoğun nüfus birikimi, tarıma dayalı artık değer üretimi ve idarî uzmanlaşma tamamen coğrafi avantajların ürünüdür. Yabanî tahıl türlerinin ve evcilleştirilebilir hayvanların bulunmadığı coğrafyalarda karmaşık devlet yapıları ve kalıcı kurumsal mekanizmalar kurmak imkânsızlaşmaktadır. Dolayısıyla, kurumlar, tarihin ilk ve ana belirleyeni değil, coğrafî temeller üzerinde yükselen ikincil yapılardır; başka bir ifadeyle coğrafya, hangi toplumların kapsayıcı kurumlar geliştirebilecek maddî zemin ve zaman bolluğuna erişeceğini en başta tayin etmiştir.

Dipnotlar:

[1] Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik: İnsan Topluluklarının Yazgıları, TÜBİTAK Yayınları, 1 Mart 1997. Eserin temel tezini özetleyen ifade: "Halkların dünya tarihini farklı izlemeleri, farklı halkların biyolojik özelliklerinden değil, çevrelerindeki coğrafi ve biyolojik farklardan kaynaklanmıştır." [2] National Geographic Society, Tüfek, Mikrop ve Çelik Belgeseli, Temmuz 2005. [3] Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik, TÜBİTAK Yayınları, 1997. Eksen teorisini açıklayan ifade: "Avrasya'nın doğu-batı ekseni boyunca uzanması, iklim ve bitki örtüsü kuşaklarının kesintiye uğramadan binlerce kilometre taşınmasına imkân tanımış, bu durum gıda üretiminin ve evcilleştirmenin hızla yayılmasına sebep olmuştur." [4] Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik, TÜBİTAK Yayınları, 1997. Toplumsal karmaşıklığı açıklayan ifade: "Gıda üretimi, insan nüfusunun yoğunlaşmasını ve gıda fazlası birikimini sağlayarak toplumsal tabakalaşmanın, merkezi siyasi kurumların, yazının ve teknolojinin doğuşunun ön koşulunu oluşturmuştur." [5] Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik, TÜBİTAK Yayınları, 1997. Mikropların rolünü özetleyen ifade: "Avrupalıların Yeni Dünya'yı ele geçirmesinde çelik kılıçlar ve tüfekler kadar, tarım toplumlarının evcil hayvanlardan devraldığı ve yerli halk bağışık olmadığı için kitlesel ölümlere yol açan mikroplar belirleyici olmuştur." [6] Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik, TÜBİTAK Yayınları, 1997. Tarihsel determinizmi özetleyen ifade: "Tarihin seyri, farklı insan gruplarının biyolojik farklılıklarından değil, çevrelerinin sunduğu fırsatlar ve kısıtlamalar tarafından belirlenmiştir."

Rum siyasetinde İsrail telaşı

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi sınırları içinde her geçen gün artan terörist İsrail varlığı, adadaki halkı ve siyaset çevrelerini huzursuz etmeye devam ediyor. Politis gazetesinin aktardığı bilgilere göre, adada hızla yayılan bu işgalci nüfuz, sokaklardaki tepkilerin büyümesine sebep oldu. Vaşington'un emperyalist çıkarları doğrultusunda Akdeniz'de üslenmeye çalışan katil şebeke, halkın direnişiyle karşılaşıyor.

İsrail, 28 Şubat'ta İran İslam Cumhuriyeti'ne başlattığı saldırıları bahane ederek Mescid-i Aksa'yı ibadete kapatmış, 41 gün sonra 9 Nisan’da tekrar açmıştı.

Ürdün ile İsrail arasında 26 Ekim 1994'te imzalanan barış antlaşmasına göre Mescid-i Aksa, Ürdün Vakıflar, İslami İşler ve Mukaddesat Bakanlığına bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresinin himayesinde bulunuyor.

İsrail ayrıca Gazze'ye saldırılarına başladığı son 3 yıldır işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin Mescid-i Aksa’ya ulaşarak cuma namazı kılmasına sıkı kısıtlamalar uygulayarak, izin vermiyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında İl Jandarma Komutanlığı KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince dün gözaltına alınan Küçük'ün işlemleri tamamlandı.

Küçük, sağlık kontrolünün ardından Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne gönderildi.

Savcılıkta ifade veren Küçük, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçundan tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

'Fatih Keleş'in evinden 2 milyon dolar para çıktı' demişti

Savcılığın sevk yazısında, somut olayda şüpheli Küçük'ün çeşitli zaman diliminde canlı yayın programında farklı soruşturma dosyasından tutuklu bulunan Fatih Keleş ile ilgili yorum yaptığı, söz konusu canlı yayın programının video çözümlenmesi incelendiğinde "Fatih Keleş'in evindeki parkeden 2 milyon dolar para çıktı." şeklinde haber yaparak yanlış bilgiyi alenen yaydığı belirtildi.

'Berkay Gezgin İBB'den 1 milyon liraya yakın para aldı' demişti

Bir diğer canlı yayın programında ise Küçük'ün "Berkay Gezgin İBB'den 1 milyon liraya yakın para aldı, MASAK raporlarında var." diyerek yanlış bilgiyi alenen yaydığının tespit edildiği kaydedilen yazıda, Küçük'ün bir süre geçtikten sonra ise söz konusu haberle ilgili farklı paylaşımlar yaptığı aktarıldı.

Gazeteci Cem Küçük, "Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma" suçlamasıyla tutuklama istemiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın açıklaması'nda "Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma kapsamında gözaltında bulunan şüpheli Cem Küçük, başsavcılığımızca alınan ifadesine müteakip TCK 217-A maddesinde düzenlenen Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma suçlamasıyla tutuklama istemiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevkedilmiştir." denildi.

Filistin davasının sembol isimlerinden, Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, 1962 yılında Filistin’deki El Şati Mülteci Kampı’nda doğdu.

Gazze İslam Üniversitesi’nde Arap Edebiyatı okuyan Haniye, Hamas ile üniversite yıllarında tanıştı.

Genç yaştan itibaren Filistin davasına dâhil oldu, 1980’lerin sonunda Hamas’ın önde gelen üyelerinden biri hâline geldi.

1992’de bazı Hamas liderleriyle birlikte sürgün edildi; Gazze’ye döndükten sonra 1997’de Şeyh Ahmed Yasin’in ofisinin başına geldi.

2006 yılında Filistin Başbakanı olarak atanan Haniye, 6 Mayıs 2017’de Hamas’ın Siyasi Büro Başkanı seçildi.

Gazze mücadelesinde dört oğlu, dört torunu ve kız kardeşini şehit verdi.

Aile üyelerinin şehit edilmesinin ardından “Allah bize yeter, O ne güzel vekildir!” diyerek mücadelesini sürdürdü.

7 Ekim’den sonra Gazze için mücadele eden Haniye, 31 Temmuz 2024’te şehadet makamına kavuştu.

Geride bıraktığı mücadele mirası, Filistin davasına gönül verenler için bir meşale olarak yanmaya devam ediyor.

Detaylı bilgi için TIKLAYINIZ

Deprem döneminde ekran başında halka yol gösterip kendileri de o sürecin önderiymiş gibi davranan isimler, savcılık sorgusunda aslında hiçbir yardımda bulunmadıklarını itiraf etti.

Oyuncu Eda Ece’nin adliye çıkışında "Haluk Levent'i tanımıyorum" diyerek derneğe tek bir kuruş dahi bağış yapmadığını belirtmesi, bu çevrenin topluma empoze ettiği yardım kampanyalarının ne kadar içi boş bir tiyatrodan ibaret olduğunu kanıtlıyor.

Milletin en acı günlerinde kalben tek bir üzüntü hissetmeyen, bilakis sandıktan çıkan sonuçlar üzerinden depremzedeleri ve Müslüman ahaliyi aşağılamaktan çekinmeyen bu mürteci kitle, insani değerleri yalnızca kendi menfaatlerine hizmet ettiği sürece gündeme getiriyor.

Ortada kazanılacak bir itibar, reklam veya finansal çıkar kalmadığında en ufak bir sorumluluk almayan bu kesim, kendilerinin yanaşmadığı yardımları topluma görevmiş gibi dayatıyor.

Vicdan ve merhametten nasibini almamış bu yaklaşım, söz konusu grubun ahlak söylemlerini yalnızca şahsi popülaritelerine malzeme yaptığını doğruluyor.

Kendi cehaletleriyle kitleleri şekillendirmeye çalışan, ellerindeki ekran gücüyle her konuda söz sahibi olma cüreti gösteren bu kitle, toplumsal dayanışmayı dahi manipüle etmeye yelteniyor.

Eda Ece, Gökhan Özoğuz, Ece Üner, Öykü Serter ve ​​​​Hayko Cepkin gibi isimlerin savcılık kayıtlarına geçen beyanları, millete akıl vermeye kalkanların aslında ne derece yüzeysel ve çıkarcı hareket ettiğini tescilliyor.

Kendi yapmadığı fedakarlığı millete yüklemeye çalışan, halkı kandırarak gündemde kalmayı amaçlayan bu zihniyetin millet nezdinde hiçbir inandırıcılığı yok.

Soruşturma süreci boyunca adliye koridorlarında dökülen bu itiraflar, sözde yardımseverliğin arkasına saklanan fırsatçılığı ve yapay vitrini tamamen teyit etti. Gerçek anlamda taşın altına elini koymak yerine milletin duygularını sömüren, sadece itibar peşinde koşan bu kesimin toplum üzerinde kurmaya çalıştığı vesayet de hiçbir anlam ifade etmiyor.

Yargının bu tahkikatıyla birlikte, felaketler üzerinden oluşturulan o devasa itibar balonu tamamen patlamıştır. Kendi menfaatleri uğruna merhamet şovu yapan bu seküler sanatçı tayfasına hiçbir şekilde güvenilemeyeceği, kendilerini halkın önünde gören bu kitlenin artık bu milletin sözcüsü olmadığı ve olamayacağı net bir şekilde tescillenmiştir.

Baran Dergisi

Bu azgın saldırganlık, İslam’ı bu topraklardan tamamen tasfiye etmeyi gaye edinen eski "seçkinler" zümresinin, elinden kayıp giden tahakkümün oluşturduğu bir hezeyandır. Yıllardır İslam’a yapılan saldırıların cezasız kalması, bu şımarık güruhu iyice azıtmış; Müslümanları kendi vatanlarında "yabancı" gibi gören bu kafa yapısının egosunu şişirmiştir.

Müslüman Anadolu’nun sabrı taşıyor

"Yallah" diye bağıran, eşyaları fırlatan, başörtülü annenin karşısında bir "histeri nöbeti"yle titreyen laik dinozor, İslam’ı tahkir etme geleneği kesintiye uğrayınca, tıpkı madde bağımlıları gibi yoksunluk krizi yaşamaktadır.

Ancak şunu bilmelidirler ki, Müslüman Anadolu’nun sabrı da artık tükenmiştir. Tesettürlülere karşı sergilenen bu aşağılık tutum, bu memleketin her karışında artık "karşılıksız" kalmayacaktır.

Laik kokonaların histerik çığlıkları, aslında kendi sonlarının yaklaştığını duyuran birer siren sesidir. İslam’ın nurunu kendi karanlıklarıyla örtmeye çalışanlar, en nihayetinde Müslüman Anadolu’nun ihtilalci öfkesinin altında ezilmeye mahkûmdur.

Baran Dergisi

Bu rezalete şahit olan bir kadının tepkisiyle, mesele bambaşka bir boyuta evrildi. "Burası çocuk parkı, yaşınızdan başınızdan utanın" diyen kadına karşı i.nelerden biri "uzatma" diyerek bağırması, bu sapıkların sadece ahlaksız değil, aynı zamanda ne kadar arsız olduklarını da gözler önüne serdi. Artık sadece edepsizliği sergilemekle kalmıyor, buna karşı çıkanları da sindirmeye, üste çıkmaya cüret ediyorlar.

KEPAZE LAİK DÜZENİN ESERİ!

Bu, devletin asli görevi olan ahlakı ve asayişi koruma yükümlülüğünü ayaklar altına almasının bir sonucudur. Parkları başıboş bırakan, yasayı, nizamı, caydırıcılığı rafa kaldıran bu kepaze düzen; sapkınlığa, ahlaksızlığa ve namussuzluğa yol vermiştir.

Milletin "bana ne" diyerek duyarsızlaşması, bu pisliğin her yere sirayet etmesine zemin hazırladı. Sokaklar, meydanlar, parklar; hiçbir denetimin olmadığı, rezilliğin meşrulaştığı bir bataklığa dönüştü. Yaşlısından gencine kadar bu sapkınlığın yayılması, bünyemizi saran kanserin boyutunu gösteriyor.

BU KADAR AHLAKSIZLIĞA YETER!

Yeter artık! Bu hayasızlığın, bu ahlaksızlığın önünü kesecek kanunlar, yasaklar ve en sert tedbirler derhal devreye sokulmalıdır. Çocukların olduğu her yer, bu tür sapkınlar için yasaklı bölge ilan edilmeli; arsızlıklarına, namussuzluklarına en ağır müeyyide uygulanmalıdır. "Bana ne" diyerek seyirci kalmaya devam ettiğimiz her an, bu pislik daha da büyüyecek.

• Sapıklar, Boğaz'da boy göstermeye kalkıyor! Ayasofya da güzergahta!
• Müslüman Anadolu, sapkın LGBT gemisine geçit vermedi

Çocukların da bulunduğu toplu taşıma aracında açık açık aile değerlerine, toplumsal ahlaka savaş açan sapkınlığın propagandasını yapan kadına etraftaki vatandaşların kayıtsız kalması tepki çekti.

Konuşmasında, adanın geçmişte uğradığı Roma, Anglo-Sakson ve Norman istilalarının İngiliz halkında nasıl bir savunma psikolojisi oluşturduğu anlatıyor. Bu ruh halinin zamanla dünyayı sömürgeleştirme fikrine nasıl dönüştüğü, Anglikan kilisesinin kuruluşu ve İspanyol donanmasına karşı kazanılan ilk ölüm kalım savaşı kronolojik bir akışla aktarılıyor.

Tarihçi Tatlı, İngilizlerin dünyayı yönetirken ve ittifaklar kurarken Osmanlı pragmatizminden nasıl faydalandığını çarpıcı örneklerle dile getiriyor.

Ayrıca günümüz küresel siyasetine de değinilerek sermayenin Amerika'dan Çin'e taşınması, dijital faşizm tehlikesi ve Amerika'nın geri çekilme süreci değerlendiriliyor.

İbrahim Tatlı, yapay zekanın gelişi ve bilginin tabana yayılmasıyla birlikte küresel dengelerin her an değişebileceğini ifade ediyor. Güçlü devletlerin tarihte nasıl aniden çöktüğünü Tunç Çağı örneğiyle açıklıyor ve bugünkü İngiliz planlarının da hiç beklenmedik bir kaosla sonuçlanabileceğini belirtiyor.

“Mütefekkir fikrini ve aksiyonunu diri tutan insandır”

Konuşmasında “mütefekkir” kavramı üzerinde duran Dr. Hıdır, fikir ile tefekkür arasındaki farka dikkat çekti. Ona göre mütefekkir, fikrini, zikrini ve aksiyonunu sürekli diri tutan; statükoya teslim olmayan insandır. Dr. Hıdır, Kur’an-ı Kerim’de tefekkür, tezekkür ve taakkul gibi kavramların fiil formunda kullanılmasının, insanın sürekli bir idrak ve hareket hâlinde olması gerektiğini gösterdiğini söyledi.

Necip Fazıl’ın “İman ve Aksiyon” eserine de değinen Hıdır, bu eserin Kur’an’daki “Ey iman edenler, iman edin” hitabıyla doğrudan irtibatlı okunabileceğini belirtti. Dr. Hıdır’a göre iman bir iddiadır ve bu iddia sosyal hayatta, ibadet hayatında, fikir hayatında amelle ve aksiyonla ispat edilmelidir.

• "Necip Fazıl ve Gençlik" programı İZÜ’de yapıldı

“Zor zamanlar, büyük mütefekkirleri ortaya çıkarır”

Dr. Hıdır, İslâm tarihinde kriz dönemlerinin büyük âlimleri ortaya çıkardığını vurgulayarak İmam Gazali örneğini verdi. Moğol, Haçlı, Batınilik ve aşırı zahirilik gibi meydan okumaların bulunduğu bir dönemde İmam Gazali’nin büyük eserler verdiğini hatırlatan Hıdır, Necip Fazıl’ı da modern dönemde ölçü koyan şahsiyetler arasında değerlendirdi.

“Necip Fazıl Büyük Doğu gençliğini idealize etti”

Dr. Hıdır, Necip Fazıl’ın nesil yetiştiren bir mütefekkir olduğunu belirterek Büyük Doğu gençliği ve Nur Gençlik vurgusuna dikkat çekti. Tarihte Nabi’nin Hayriyye’si, Mehmet Akif’in Asım’ın Nesli, Sezai Karakoç’un Diriliş Nesli gibi örneklerin bulunduğunu ifade eden Hıdır, büyük mütefekkirlerin daima bir nesil ideali ortaya koyduğunu söyledi.

Gençlere mefkûre verilmesinin bugün daha da hayati hâle geldiğini belirten Dr. Hıdır, mefkûresiz, ideali olmayan ve istikamet duygusundan mahrum gençliğin ciddi savrulmalar yaşayabileceğini dile getirdi. Bu çerçevede Hz. İbrahim’in teslimiyetini, Hz. Peygamber’in genç sahabilerle kurduğu irtibatı ve Zeyd bin Sabit’in kısa sürede farklı bir dili öğrenerek devlet işlerinde vazife almasını örnek gösterdi.

Necip Fazıl’ın hayatında aksiyon ve tefekkürün her alana yayıldığını söyleyen Dr. Hıdır, gençlerin vakit disiplinini kuşanması gerektiğini, Necip Fazıl’ın Abdülhakim Arvasi Hazretleriyle tanışmasının onun hayatında büyük bir kırılma meydana getirdiğini, “O ve Ben” eserinde anlatılan bu hadisenin onun perspektifini bütünüyle değiştirdiğini belirtti.

“Necip Fazıl bir tuz mesabesindedir”

Konuşmasının sonunda Necip Fazıl’ı “tuz” metaforuyla anlatan Dr. Hıdır, tuzun bozulmayı önleyen bir unsur olduğunu belirtti. Necip Fazıl gibi merkezî mütefekkirlerin toplumda bozulmaya karşı koruyucu bir rol üstlendiğini, Müslümanın da kendi hayatında bu manada “tuz” olması gerektiğini söyledi.

Aylık Baran Dergisi Yayın Kurulu Üyesi Dr. Kâzım Albayrak programda “Büyük Doğu Davası” başlığı altında Üstad Necip Fazıl’ın fikir, dava ve gençlik anlayışına dair değerlendirmelerde bulunarak şunları dile getirdi:

“Kıymetli hocalarım, sevgili gençler; Necip Fazıl’ın Büyük Doğu davasını ben anılarımdan yola çıkarak anlatmaya çalışacağım. Şimdi gençlik dönemimizde bir arayış içerisindeyiz. Kendimizi ifade etmek istiyoruz hâliyle. Kaldırımları arşınlıyoruz. Sağ-sol çatışmalarının yoğun olduğu bir dönem. Bunun da şöyle bir faydası oluyor: “Biz kimiz?” diye kendi kimliğimizi arıyoruz. Aileden tevarüs ettiğimiz bir inanç sistemi var, ona bağlıyız Allah’a şükür. İnsan 18 yaşında Müslüman olur ama 60 yaşında da Müslüman olur, 80 yaşında da Müslüman olur. 18 yaşında Müslüman olurken İslam literatürünü, İslam’ın emirlerini, ölçülerini hepsini biliyor muyuz? Bilmiyoruz. Önce takliden başlar.

Şimdi o dönemde bize yakın ne var? Kendimizi ifade etmek istiyoruz. Akıncılar Teşkilatı’nın kurulduğunu duyuyoruz, tamam diyoruz, bu bize yakın. Milli Türk Talebe Birliği var, tamam diyoruz. Ve Necip Fazıl... Necip Fazıl kim? Necip Fazıl Üstad. Necip Fazıl her şeyimiz. Necip Fazıl “Ruh Hamurkârı.” Belki çoğunuz bilmez, Üstad olarak bilinir. O dönem Necip Fazıl için mesela çok kullanılan ifade “Ruh Hamurkârı”dır. Konuşmalardan zaten bu çıkıyor; Necip Fazıl’a neden Ruh Hamurkârı dendiği anlaşılıyor, değil mi?

Fakat sevmek için bilmek gerek. Necip Fazıl’ı seviyoruz ve zaten büyük bir emeği var; yol açıcı, çığır açıcı, merkezi mütefekkir ve aksiyoner. Yani sahada, meydanda, sokakta. Şimdi Necip Fazıl’a hayranız; konferanslara gidiyoruz, dinliyoruz. Fakat Necip Fazıl’ın hakikatini bilmek, derinlemesine bilmek gerekiyor. Sadece şair değil, aksiyon adamı. Biz daha çok kahraman yönüyle biliyoruz, şiirlerini de zaten ezberlemişiz.

• "Necip Fazıl ve Gençlik" programı İZÜ’de yapıldı

Bu arada Necip Fazıl’la benim tanışmam oluyor; yanına gitmem söz konusu oluyor. Hemen onu da anlatayım. Şimdi o dönem Gölge dergisi çıkıyor Salih Mirzabeyoğlu tarafından. Akıncı Güç dergisi çıkıyor. Akıncı Güç dergisinde Salih Mirzabeyoğlu, İdeolocya Örgüsü’nü merkeze koyup değerlendirmelerde bulunuyor; gaye-hedef ilişkilerini, mücadelenin ilkelerini, hedefi bunları çiziyor. Bu sefer, hani Büyük Doğu’yu biliyoruz fakat bu şekilde altı çizilince İdeolocya Örgüsü’nü yeniden okumaya başlıyoruz. Ve Akıncı Güç dergisi Necip Fazıl’a ulaştırılıyor. Necip Fazıl bunu beğeniyor, çok beğeniyor. “Müjdelerin Müjdesi” diye yazı yazıyor ve başta Salih Mirzabeyoğlu olmak üzere Akıncı Güç kadrosunu çağırıyor. Gidiyoruz şimdi Üstad’ın yanına. Bir akşam yemeğine çağırıyor Erenköy’deki köşküne. Bir masa başında, etrafında yay gibi halkalanmışız. Orada hemen söyleyeyim, intibaım nedir? Şimdi ben pratikten teoriyi desteklemiş olacağım böylece.

Necip Fazıl’da gördüğüm; 75 yaşında ihtiyar, biz de 20 yaşında delikanlıyız. Necip Fazıl’da gördüğüm, 75 yaşında bir delikanlı. Eşya ve hadiselere tahakküm etmek isteyen, böyle vecd içerisinde eşya ve hadiselere hâkimiyetini gösteren bir delikanlı. Yani çok ileri bir seviyede yorum yapıyor, bir aksiyon alıyor. Ondan sonra Necip Fazıl’ın arkasında akşam namazını kılıyoruz. O, unutamadığım anılardan bir tanesidir; orada kıldığım namaz.

Şimdi “Necip Fazıl’ın Büyük Doğu davası” diyoruz ya arkadaşlar; Necip Fazıl, Büyük Doğu ve dava. Bu üçü birbirine çok güzel denk geliyor, bunlar özdeşleşmiş kavramlar. Büyük Doğu’yu biraz sonra, konuşmamın sonunda yedi umde hâlinde anlatacağım inşallah; kısa kısa başlıklar hâlinde. Şimdi dava deyince arkadaşlar, dava burada ideal manasında. Maddi istekler, zaruri istekler insanın ruhunu doyurmaz. Maddi isteklerimiz lazım ama ruhumuzu doyurmaz. Biz de böyle bir arayış içerisindeydik. Burada hemen gaye ile ideal arasındaki farkı belirtelim. Üstad’ın şöyle bir sözü var: “Her ideal bir gayedir, fakat her gaye ideal değildir. Gayeler aşağılara düşebilir, idealler düşmez.” Üniversiteyi bitirmek, ondan sonra diyelim ki akademisyen olmak...

Necip Fazıl burada şöyle bir misal veriyor: Bir askerin mareşal olması bir gaye olabilir ama bir ideal değildir. Bunun ideal olması için ne lazım? Üstad söylüyor: “Bunun ideal olması için de Altın Ordu’nun bir neferi olarak veya bir mareşali olarak görev yapmak istemesi lazım.” Yani konu, gaye ile ideal arasındaki farktır.

Necip Fazıl ideal adamı. Ve bu idealine uygun olarak da Büyük Doğu idealini çizmiş. Büyük Doğu ideali nedir? Bunu bilmemiz gerekir. Yani sathî anlamaktan derinlemesine anlamaya geçmemiz lazım. Burada aslında herkes bir iç âlem düzeni peşinde koşuyor; iç âlem düzeni ve mutlak güzeli arıyoruz. Yani mesele aslında maddi değil. Maddi şeyler fiziki varlığımızı sürdürmek için elzem, zaruri. Aslında insanın aradığı şey bir iç âlem düzeni, bir huzurdur. İnsan mutlak güzeli arıyor farkına varmadan mutlak güzeli arıyor. Güzel, hep mutlak güzele vasıta ve vesile. Bu noktada hemen söyleyeyim; Necip Fazıl’ın estetik planı başa almasının altını çizelim.

Hamurkâr’ı söyledik. Demek ki biz bu şekilde Necip Fazıl’ın bir şiirini hatırlıyoruz: “Ne çıkar bir yola düşmemiş gölgem / Yollar ki Allah’a çıkar, bendedir” der. Arkadaşlar, gölgemizin bir yola düşmesi lazım. Bu yol, kendimizin haricinde aşkın bir varlığa olacak; tabii ki Allah ve Resulü’ne. Davamızda da bunun sürdürülmesi gerekir. Ben bunun mücessem olmuş hâlini Necip Fazıl’da gördüm. Yani her bakımdan bana hitap etti. Bunu birçok noktada misallendirebilirim.

Büyük Doğu, bir söylem İslâmcılığı değildir; içselleştirilecek, kana karışacak ve enerji olarak açığa çıkacak bir davadır. Necip Fazıl edebiyat olsun diye yazmamış; kan ve çileyle yoğrulan bir hayatta yaşadıklarını yazmış, yazdıklarını yaşamıştır. Onun en çok sevdiği kelime ise aksiyondur. Burada iman ve sanat da birliktedir. Bunu da unutmayalım arkadaşlar. Bunun ayrıntısına şimdi kısa zaman içerisinde giremiyorum.

Şu kadarını söyleyeyim: Güzeli arıyoruz dedim ya; bakın, iman ve sanat burada bir arada. Güzel olmayan şey, güzeli anlatamaz. Hocalarım anlattı; estetik, hesap kitap sordurmadan yakalayıcı ve fethedicidir. Yani pis borudan temiz su akmaz. Kötü bir nefesten İslâm anlatılmaz. Buna dikkat etmemiz gerekiyor. Şimdi daha önce bana birkaç soru yöneltilmişti. Hemen o iki soruyu kısaca cevaplandırıp yedi umdeye geçeceğim.

Necip Fazıl’ın hayatını değiştiren en önemli şey ne? Hocalarım kısaca bahsetti, ben bir kelimeyle söyleyeyim: Seyyid Abdülhakim Arvasi ile tanışmasıdır. Vapurda karşısına gelen bir kişi, bir Müslüman ona vesile olmuştur, aracı olmuştur. Tanımadığı birisidir. “O ve Ben” kitabında bunun hikâyesi de gayet güzel anlatılmıştır.

Necip Fazıl’ın gençlikten beklediği nedir? Tabii ki Necip Fazıl’ın gençlikten beklediği Büyük Doğu, İslâm İnkılabı’dır ve bunu “İdeolocya Örgüsü”nde ifade edilmiştir. Necip Fazıl’ın “Özlediğimiz Nesil” konferansında gençlikten bekledikleriyle ilgili nasihatleri var. Hemen ilk üçünü söyleyeyim size:

Birincisi aşk. Üstad diyor ki: “Aşksız adam pörsümeye ve aşksız cemiyet sönmeye mahkûm ve kâinatın protoplazması aşktır.”

İkincisi üstün akıl ve sır idraki. Aklı yine akılla mat eden üstün anlayışa ve bilhassa sır idrakine yükselmek, diyor Necip Fazıl.

Üçüncüsü nefs muhasebesi. Atacağını dibinden söküp atma, alacağını dibinden söküp alma, tutacağını da köküne kadar yapışıp tutma hassası deniyor.

“Büyük Doğu, İslâmiyet’in emir subaylığıdır. Büyük Doğu, İslâm içinde ne yeni bir mezhep ne de yeni bir içtihat kapısıdır; sadece Sünnet ve Cemaat Ehli tabirinin ifadelendirdiği mutlak ve pazarlıksız çerçeve içinde, olanca saffet ve asliyetiyle İslâmiyet’e yol açma geçidi ve çoktan beri kaybedilmiş bulunan bu saffet ve asliyeti 21. asrın eşiğinde eşya ve hadiseye tatbik etme işidir.” Üstad’ın tanımı bu. Büyük Doğu yekpare bir inanış, görüş ve ölçülendiriş manzumesidir.

Şimdi yedi umdeyi hemen söyleyeceğim:

Birincisi, şeriattan zerre taviz vermeyen bir dünya görüşü. Hiçbir şeye taviz yok. Yani liberalizme, sosyalizme, çağın moda akımlarına... Hiçbirine taviz yok. Bu, Necip Fazıl’ın Büyük Doğu’daki birinci vasfıdır. Dinî ilimlere de bakabilirsiniz arkadaşlar. Çünkü Üstad bunları hep kontrol ederek, danışarak hazırlıyor.

İkincisi, tarih muhasebesi yapıyor arkadaşlar. Son beş asrın tarih muhasebesini yapıyor: Ulu Hakan Abdülhamid Han, Vahdettin Han... “Nereden geldiğini bilmeyen, nereye gideceğini bilmez.” Bu sözüm bence yeter, bunu geçiyorum.

Üçüncüsü, Necip Fazıl bir dünya görüşü sistemi kuruyor. Arkadaşlar, bütün hakkında bir fikrimiz olmadan parçaları değerlendiremeyiz, kavrayamayız. Körün fil tarifi var ya, onun gibi. Onun için “İdeolocya Örgüsü” olmadan yol alamayız; “İdeolocya Örgüsü”nü benimsemeden, kuşanmadan yol alamayız. Kafamızda bir ev fikri olmadan kapı ve pencere hakkında fikir sahibi olabilir miyiz? Olamayız. İşte ev fikri, “İdeolocya Örgüsü”dür.

Dördüncüsü, ideolocyanın temelini Allah Resulü’ne dayandırıyor arkadaşlar. Yani peygambere imandan öte, fikriyatını buna dayandırıyor. “En evvel, en üstün” diyor. Birçok eserinde buna dayandırıyor. Çalıştığım mevzu bu; 2700 küsur adet hadis kullanmış. Burada “Nur-u Muhammedi”, “Muhammedi Nur” kavramı da devreye giriyor. Bu kâinat görüşünü buraya dayandırıyor. Ve sahabeler... “Olanca imtizacımız sahabelerdir bizim” diyor.

Beşincisi, dost ve düşman kutuplarını işaretlemesi, hedefleştirmesi önemli. Baş nefret kutbu, baş muhabbet kutbu. Baş muhabbet kutbu olarak Seyyid Abdülhakim Arvasi Hazretlerini işaret ediyor. Baş nefret kutbu da İslâm’a düşmanlığını ilan eden her kimse, herhangi bir zümreyse bunu eserlerinde açıkça ilan ediyor.

Altıncısı, Üstad yeni bir usul ve tarz getirdi; geleneğe bağlı ama yenilikçi. Hem gelenekçi hem devrimci. Yeni bir usul ve tarz getiriyor, yeni bir diyalektik getiriyor, yeni bir estetik getiriyor. Bu da mutlak ölçülere ve geleneğe sımsıkı bağlı.

Yedincisi, İslâm İnkılabı diyor, bunun çokça altını çiziyor. “Büyük Zuhur” diye işaret ediyor. Bu minvalde “Başyücelik Devleti ve İdare Mefkûresi” var arkadaşlar “İdeolocya Örgüsü”nde. Bunu neden yazdı Üstad? Bizim siyasi ve içtimai bir modelimiz olmasın mı? Biz başkalarının biçtiği gömleği, elbiseyi niye giyelim? Bilmem Stuart Mill, Descartes, bilmem ne falan...

Allah ve Resulü’ne ve ulema geleneğine bağlı bir sistem istiyoruz. Necip Fazıl bunu da planlamış. Necip Fazıl son olarak diyor ki: “Dünya bir inkılap bekliyor; dünyanın beklediği bu inkılap üç daire hâlinde: Dış daire dünya, içindeki daire İslâm Âlemi, onun da içinde Türkiye. Asıl Türkiye, merkez Türkiye.” diyor Üstad. Bunu da yazalım, not alalım.

İslâmi İlimler Kulübü’ne, İslâm Ekonomisi ve Finans Kulübü’ne bu organizasyon için teşekkür ederim. Son olarak şunu söylüyorum: İslâm âlemine ve dünyaya bir teklifi olan, kurtarıcı İslâm nizamı fikri olan Büyük Doğu ideali etrafında kenetlenen gençler ve gönüldaşlar olarak hepinizi saygıyla selamlıyorum.”

Dünyada çocukları askeri mahkemelerde prangalarla yargılayan tek yapı olan İsrail; yüzde 99,7’lik göstermelik mahkumiyet oranları, 60 saniyelik duruşmalar ve raporlara giren tecavüz tehditli sistematik işkenceleriyle Epstein’ı aratmayan bir insanlık suçu işlemektedir.

Filistinli yavruları dondurucu soğukta demir kafeslere mahkum eden bu sistematik zulüm, sadece bir işgal yöntemi değil, çocukların ruhunu ve geleceğini hedef alan kurumsal bir vahşet sistemidir.

İşte videoda dile getirilenler:

Sorgulamadan sonra çocuklar yargılanmak üzere buraya, Kudüs yakınlarındaki Ofer askeri hapishanesine getiriliyor. Ordu, Four Corners ekibinin içeride çekim yapmasına izin vermedi.

Bu duvarların ardında üç kez bulundum. Avluda elleri kelepçeli ve ayakları prangalı bir şekilde sürüklenerek götürülen çocuklar gördüm. Bazı duruşmalar sadece 60 saniye sürdü. Bir çocuğun, annesi nerede tutulduğunu bilsin diye hapishanesinin adını bağırdığını gördüm.

Yargıcın, bazı çocukları suratlarına bir kez bile bakmadan mahkum ettiğini gördüm. Tüm bunların ortasında gördüğüm şey, mahkum edilen çocuklardan oluşan bir "taşıma bandı" (seri üretim sistemi) gibiydi.

Bu sistemin askeri açıdan ne kadar verimli olduğuna dair size bir fikir verebileceğimi düşünüyorum. Askeri mahkemenin kendi kayıtlarına ve yıllık raporlarına göre, mahkemelerin mahkumiyet oranı yaklaşık yüzde 99,74 civarında.

Genellikle taş atmaktan suçlu bulunan Filistinli bir çocuk, yaklaşık 3 ay hapis cezasına çarptırılıyor.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu, geçen yıl İsrail'in sistemi hakkında sert bir rapor yayımladı. Raporda, Filistinli çocukların ölümle, fiziksel şiddetle, hücre hapsiyle ve kendilerine ya da bir aile üyelerine yönelik cinsel saldırıyla tehdit edildiği saptandı.

Rapor; bu kötü muamelenin, çocuğun tutuklandığı andan hüküm giyme sürecine kadar sistemin tamamında yaygın, sistematik ve kurumsallaşmış olduğunu ortaya koydu.

Geçen ay, insan hakları gruplarının baskısıyla İsrail, çocukları geceleri dışarıdaki kafeslerde tutma şeklindeki uzun süreli uygulamaya son verdi. Çocuklar, kar fırtınaları sırasında bu kafeslerde dondurucu soğukta tutulmuştu.

Tartışma, Holokost’ta hayatını kaybedenlerin sayısı üzerine başladı. Gaines’in ekibinden gelen “en fazla 271 bin” çıkışına, konuğun “6 milyon olduğunu biliyorum” yanıtını vermesi üzerine ortam gerildi. Gaines, bugüne kadar tartışılması dahi teklif edilemeyen rakamların artık yüksek sesle sorgulanmaya başladığının sinyalini vererek tarihin, kazananlar ve medya gücünü elinde tutanlar tarafından nasıl şekillendirildiğine dikkat çekti.

Hollywood’un “Masum Yahudi” Kurgusu Çöküyor

Haberin odak noktasını ise Gaines’in "İsrail soykırım yapıyor mu?" sorusuna konuğun verdiği kaçamak cevap oluşturdu. Genç kızın Gazze’deki katliamlar için “Bu karmaşık bir soru” demesi üzerine Gaines, adeta bir mantık dersi verdi. Gaines, Hollywood’un on yıllardır süren “ebedi mağdur” ve “masum Yahudi” imajının artık 1080p çözünürlüklü gerçeklerle yerle bir olduğunu ifade etti.

“Bugün Yalan Söyleyen, Dün Neden Söylemesin?”

Gaines şunları söyledi:

“Eğer 2024 yılında, ellerinde her türlü yüksek çözünürlüklü görüntü varken bugün gözümüzün önünde gerçekleşen bir soykırımı inkâr edebiliyorlarsa, neden tüm kimliklerini ve Hollywood endüstrisini üzerine inşa ettikleri geçmiş bir olay hakkında yalan söylemesinler? Kamera kayıtlarının olmadığı bir dönemde söylediklerine neden güvenelim?”

Tekelci Mağduriyet Anlayışı

Programda ortaya çıkan en çarpıcı gerçek ise, Siyonist anlatının kendileri dışındaki hiçbir halkın acısını “soykırım” olarak kabul etmemesi oldu. Kendi tarihlerini dokunulmaz kılanların, bugün Gazze’de parçalanan çocukları görmezden gelmesi, “insan hakları” ve “soykırım” kavramlarının nasıl seçici bir şekilde kullanıldığını bir kez daha kanıtladı.

Artık sosyal medya çağında, Hollywood stüdyolarında kurgulanan sahte kahramanlık hikayeleri ve tek taraflı mağduriyet anlatıları işe yaramıyor. Myron Gaines’in bu yayını, dijital dünyada uyanan bilincin ve yıkılan tabuların en somut örneklerinden biri oldu.

İşte o konuşmanın tamamı:

Yahudi: Holokost'ta sizce kaç Yahudi öldürüldü?

Gaines: En fazla 271 bin.

Yahudi: 6 milyon. Yanlış cevap.

Gaines: 6 milyon olduğunu mu düşünüyorsun?

Yahudi: 6 milyon olduğunu biliyorum.

Gaines: Yahudi misiniz?

Yahudi: Sizce?

Gaines: Muhtemelen. Bu noktada şaşırdık mı? Bu konuda ne yapacaksın? Peki, İsrail'in bir soykırım yaptığını düşünüyor musun?

Yahudi: Bu karmaşık bir soru.

Gaines: Peki, o zaman sana şunu sorayım: Eğer 2023'ten 2024'e kadar, ellerinde 1080p görüntüler varken bir soykırımı inkar edebiliyorlarsa; mağduriyet anlatılarını, pek çok Hollywood filmini ve tüm kimliklerini üzerine inşa ettikleri İkinci Dünya Savaşı'ndaki trajik bir olay hakkında neden yalan söylemesinler? Bu konuda yalan söylemeyeceklerini mi sanıyorsun?

Yahudi: Yani senin dışındaki her anlatı tamamen hükümsüz ve geçersiz mi? Yani herkesin bu konuda yalan söylüyor olma ihtimali hiç mi yok?

Gaines: Holokost hakkında mı yoksa soykırım hakkında mı?

Yahudi: İsrail.

Gaines: Konuyu kaçırıyorsun. Diyorum ki; "6 milyon" diyen aynı kişiler, tam önümüzde gerçekleşen bir soykırımı inkar ediyorlar. Kamera kayıtlarının olmadığı ve çok daha az kanıtın olduğu bir zamanda yalan söylemeyeceklerini mi düşünüyorsun?

Yahudi: Bazı görüntüler gösterebilir misin?

Gaines: Gazze'nin bombalanmasıyla ilgili mi?

Yahudi: Evet.

Gaines: Araştır bak. Eğer bunu destekleyecek gerçeklerin varsa göreyim. Tamam, şunu yapabilirsin: Twitter'a gir, "Gazze" yaz; bombalanan, öldürülen ve kelimenin tam anlamıyla parçalara ayrılan çocukları göreceksin.

• OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ

Koruma kanunu dolayısıyla sorgulanamaz bir dogma haline gelen ve seküler bir dine dönüşen Kemalizm, tekno-paganizm adı altında, yeni, hazza dayalı bir putperestliği meydan yerine dikerek toplumu büyük bir felakete sürüklüyor. İktidar da bu felaketi önlemek yerine, eziklik psikolojisi dolayısıyla sırf yaranmak uğruna Kemalist putperestlerin dayattığı seküler kimliğe rızayı gösteriyor.

Milletin sırtına binerek 22 senedir iktidarda olan ve yine İslâmî değerleri ve kültürü yaşatmak sözüyle iktidarda kalan hükümet, ruhî imarı gerçekleştirmek yerine bilakis her türlü sapkınlığa kapı aralıyor ve bununla da övünüyor. “Kemalist rejim günlüğü” başlığı altında yorumladığımız haberlerde de görüleceği üzere bir yangın yerine dönüşen ve her an tutuşmaya hazır bir memleketi göreceksiniz.

İşte vaziyetimiz:

Son Karar, Türkiye’de 1988-1990 yılları arasında yayınlanmış ve Büyük Doğu-İbda fikriyatına nisbetle faaliyet göstermiş bir dergidir.

Dergi ilk sayısını Mayıs 1988 tarihinde ve “Aylık Siyasi Fikir ve Aksiyon Dergisi” olarak yayımlamıştır. İstanbul merkezli olarak yayın yapan derginin yazı işleri müdürlüğünü Serdar Yücel üstlenmiş, genel yayın yönetmenliğini ise Kaya Balaban yapmış ancak Şubat 1989 sayı 8’den itibaren Ali Hışıroğlu üstlenmiştir.

Dergide Abdullah Kiracı, Ali Hışıroğlu, Atilla Özdür, Enver Küçükgörür, Enes Duymaz, Harun Yüksel, Hayrettin Soykan, Kâzım Albayrak, Mehmet Tarakçı, Mevlüt Koç, Mustafa Saka, Saadettin Ustaosmanoğlu, Süleyman Dal, Şükrü Sak, Oktay Şener gibi birçok yazarın yazıları yayınlanmıştır.

Son Karar’ın 1988 tarihli 1. sayısının kapağında Salih Mirzabeyoğlu’na ait “Gençliğin Cevabı” başlıklı bir deklarasyon yayınlanmış ve yazıda, Batı’nın olumsuz etkilerine karşı durulması ve hakikat yolunda kararlı bir nesil yetiştirilmesi gerektiği ifade edilmiş ve “Allah için buğz ve Allah için aşk ölçüsüne uygun şekilde, baş nefret kutbu ile baş muhabbet kutbunu tayin etmiş olarak...” denilmiştir.

Derginin ikinci sayısı Büyük Doğu ve Necip Fazıl özelinde çıkmıştır. Bu sayıda Necip Fazıl Kısakürek ve Büyük Doğu ideolojisi, bu ideolojinin modern dünyada nasıl uygulanması gerektiği ve İslâm’ın sosyal, siyasi ve kültürel hayatta yeniden nasıl yer alması gerektiği ele alınmıştır. İçerik olarak, gençliğe hitap eden yazılar, sosyal güvenlik açısından zekâtın önemi, Filistin meselesi, Ayasofya’nın durumu gibi konular ele alınmıştır. “Üstad’ı anmak” başlığı altında, onun ideolojik mirasının sadece anılmakla kalmayıp, aksiyoner bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Mütefekkir Salih Mirzabeyoğlu’nun 1988 yılında yaptığı “Nasıl Birlik?” konferansı, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında; “İşkence ve Filistin Meselesi” konferansı, derginin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında; Cemaat ve Aksiyon” başlıklı konferansı ise Ağustos 1988 tarihli 4. sayısında yayımlanmıştır.

Salih Mirzabeyoğlu’nun kaleme aldığı “M. Kemal hakkındaki Bir Gün” başlıklı yazı da ilk defa Son Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısının 31. sayfasında, daha sonra da Ekim-Kasım 1989 tarihli 14. sayısının 22. sayfasında yayımlanmıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısı, Bir Gün başlıklı yazıdan dolayı, “Mustafa Kemal’e hakaret” gerekçesiyle toplatılmıştır.

Son Karar Dergisi’nin önemli hususiyetlerinden biri, ilk defa Fetullah Gülen eleştirisi yapılan yayın organı olmasıdır. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayısının 17. sayfasında imzasız yayınlanan “Hem Gülen - Hem Güldüren” başlıklı bir sayfalık yazıda, türban gösterilerini provokatörlükle suçlayan Fetullah’ın “düzenist Müslüman” tipini yetiştirme görevini devralan “sinsi bir hain” olduğu ve ondan hesap sorulacağı söylenmektedir.

Derginin geneline baktığımızda Seyyit Ahmet Arvasi, Muhsin Yazıcıoğlu, Atilla Özdür gibi şahsiyetlerle mülakatlar yapıldığı görülmektedir. Bilhassa Seyyit Ahmet Arvasi’nin yayımlanan röportajı vefatından önceki son röportajıdır.

Dergi, Türkiye’nin siyasî ve içtimâî sorunlarına Büyük Doğu-İbda perspektifinden bakmaya çalışmış, Kemalist rejime ve Batı’ya karşı net bir duruş sergilemiş, sert bir üslupla eleştiride bulunmuş, iman şuurunu ve aksiyon ruhunu sürekli kamçılamayı hedeflemiştir. Sadece aktüel siyasetle ilgilenmemiş, aynı zamanda tarih, sanat, edebiyat ve felsefe gibi konularda da makaleler ve yorumlar yayınlamıştır.

Fikirle eylemi birleştirmede şu örnekleri sayabiliriz:

Flama Kültür Faaliyeti lokalinde yapılan ve cepheleşme yapılanmasının ilk örneği sayılabilecek, her cephenin bir bildiri sunduğu faaliyet, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında yer almıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Mahir Çakır’ın “Hakkını Vermek” başlıklı yazısı cepheleşme ve içtimaileşme açısından dikkat çekmektedir. Ayrıca Ayasofya için imza kampanyası da derginin Şubat 1990 tarihli 16. sayısında yer almıştır.

Tespitlerimize göre İbda’nın cepheleşmesine atıfla “İBDA-C” isminin ilk kullanıldığı yayın organı bu dergidir. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayının arka kapağında aynen şöyle denmektedir:

“Büyük Doğu mücadelesi ve onun yumuşattığı iklim... Ve Müslümanların önünde bir korkuluk gibi duran “Menemen” hatırasını bir tekmede deviren şanlı GÖLGE! Akıncı Güç patlaması, Rapor talimi, Gönüldaş, çaba ve direnci, İBDA taarruzu! Hedef iktidardır!” İşte İBDA-C KARAR’ın nereden geldiğinin ve ne yapmak istediğinin hikâyesi...”

Karar Dergisi’nin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında yer alan Cahit Yeşilyurt’un “Gerçek Beraberlikler” yazısı Tilki Günlüğü 2. cilt s. 439’da iktibas edilmiştir. Aynı şekilde Haziran 1988 tarihli 2. sayıda yer alan Kâzım Albayrak’ın “Kayan Yıldız Sırrı Üzerine” başlıklı yazısı da Tilki Günlüğü eserinde, 3. cilt, s. 231’de iktibas edilmiştir.

Karar Dergisi Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Salih Mirzabeyoğlu’nun “Suda Boğulan Balık” isimli bir hikayesi yayımlanmıştır. Ayrıca Mart 1989 sayı 9’dan itibaren aralıklı sayılarda Salih Mirzabeyoğlu’nun altı şiiri (Devri Daim, Altın Nazar, Perde, Kabarcık, Lügat ve Çehre) yayımlanmıştır. Karar Dergisi’nin bazı takdim yazıları ve çerçeve içerisindeki bazı arka kapak yazıları, İBDA Mimarı’nın telkin ve tavsiyeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır.

Özellikle genç neslin uyanışına ve mücadeleye katılımına büyük önem veren dergi, gençlerdeki idealizm, heyecan ve aksiyon ruhunu harekete geçirmek ve onları Büyük Doğu-İbda fikriyatına kazandırmak için çaba göstermiştir. Türkiye’deki İslâmcı düşünce ve hareket tarihinde önemli bir yere sahip olan Son Karar, 17 sayı çıkmış ve 1 Mart 1990 yılında yayın hayatına son vermiştir.

5 Eylül 2024 

Aylık Baran Dergisi

Konferansta İsrail’e yönelik boykotun önemine dikkat çekildi. Filistin davasına daha aktif bir şekilde sahip çıkılması gerektiği vurgulandı.

Said Ercan: Gündemimizde sürekli Gazze olmalı!

Dursun Ali Erzincanlı: Gazze’ye sahip çıkan insanlar aziz ve şereflidir

Ercan Çifci: Gazze bir fikirdir. Gazze Y*hudi’nin yerle bir edildiği yerdir.

Ayçin Kantoğlu: 21 bin çocuk kayıp Gazze’de. 21 bin. Bunun tercümesi şu: Bu dünyada 8 milyar insan kayıp!

Kâzım Albayrak: ABD-Y*hudi emperyalizminin tekerine çomak sokucu işler yapılmalı!

Yakup Köse: Uzak gördüğünüz şey aslında size çok yakın!

Tayyar Tercan: Türkiye'den İsrail'e katliam yapmaya gidenlerin vatandaşlıktan çıkarılmasını istiyoruz.

Haberin tamamı için TIKLAYINIZ

Dergimizin olduğu kitabevleri:

Gölge Kitabevi: Ali Kuşçu, Büyük Karaman Cd. 4A, 34083 Fatih/İstanbul

Kökler Kitabevi: Hırka-i Şerif, Kadı Sk. No:14, 34091 Fatih/İstanbul

Ağaç Kitabevi: Akşemsettin, Şehitkubilay Sk. No:6, 34010 Fatih/İstanbul

İnkılap Kitabevi: Fevzipaşa Caddesi, Şehitkubilay Sokak No: 6/A-B Fatih-İstanbul

Ankara Birleşik Kitabevi: Tuna caddesi Bulvar Pasajı, D:no:3/3, Çankaya/Ankara

Gaziantep Akyol Kitabevi: Şahinbey, 44002. Bedesten Sk. No:15, 27410 Şahinbey/Gaziantep

Mephisto Kitabevi: Kuloğlu, İstiklal Cd. No:125, 34435 Beyoğlu/İstanbul

Kitap Dünyası İlahiyat Şubesi: Aşkan Mah. Aşkan Cad. No: 22/1 Meram / Konya

Nasıl abone olunur?

Aylık Baran Dergisi’ne abone olmak için adres ve irtibat bilgilerinizi telefon yahut mail ile bize bildirdikten sonra abone bedelini yatırmanız yeterlidir.

Abone olmak için irtibat numaramız 0533 166 20 50

1 senelik abonelik ücreti (2026 itibariyle) kargo dahil 1900 TL'dir.

Haftalık çıkan Baran Dergisi, 783 sayıdan sonra kardeş yayın organı olan Aylık Dergisi ile birleşerek "Aylık Baran" adı altında aylık olarak yayınlanmaya devam etmiştir.