Anlaşma haberinin iki ülke arasındaki tansiyonu düşürmesi beklenirken, İran Sınır Muhafızları Komutanı Tuğgeneral Ali Ekber Cavidan ABD'nin İran'a kara saldırısı düzenleyeceği iddialarına ilişkin açıklama yaptı. Cavidan, ABD'nin ülkeye kara saldırısı düzenleyeceği yönündeki iddiaları "hayal ürünü" olarak nitelendirdi.

ATEŞKES GÖRÜŞMELERİ DEVAM EDECEK

AA'ya konuya ilişkin bilgi veren arabuluculuk sürecine yakın bir kaynak, tarafların, arabuluculara sürenin uzatılmasına ilişkin onaylarını ilettiğini aktarırken, ateşkesin 17 Ağustos'tan sonra ne kadar süreyle uzatılacağına ilişkin ise taraflarla temasların devam ettiğini dile getirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşı sonlandırmak için Washington ile Tahran, 17 Haziran'da İslamabad Mutabakatı'nı imzalamış, mutabakatla nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süresi belirlenmişti.

SINIR MUHAFIZLARI TAM HAZIRLIKLI

Cavidan, ABD'nin ülkeye kara saldırısı planladığına dair iddiaları yorumladı.

Böyle bir ihtimalin olmadığını savunan Cavidan, "Bu tür açıklamalar çoğunlukla hayal ürünüdür ve düşmanlar tarih boyunca bu tür iddiaları birçok kez dile getirmiştir. Düşmanların hareketleri ülkenin otoritesini ve güvenliğini asla sarsamaz." dedi.

ABD ve İsrail'in başlattığı savaşa işaret eden Cavidan, saldırılarda ülkede birçok komutan ve generalin öldüğünü ancak silahlı kuvvetlerin otoritesine, yapısına veya operasyonel kapasitesine hiçbir zarar gelmediğini öne sürdü.

Sınır muhafızlarının herhangi bir saldırıya "tam hazırlıklı" olduğunu dile getiren İranlı komutan, "Ülkenin sınırları güvenli ve istikrarlıdır ve sınır muhafızları konuşlanmıştır. İran topraklarına yönelik herhangi bir saldırıya izin vermeyeceklerdir." diye konuştu.

ABD, 17 Haziran'da imzalanan mutabakata rağmen 8 Temmuz'da İran'a yeniden saldırılar başlattığı dönemde İran'ın güneyindeki köprüler ve geçitler dahil sivil altyapıyı hedef almıştı. ABD'nin bu eylemlerle İran'a güneyden bir kara saldırısına zemin hazırlamaya çalıştığına dair iddialar uluslararası basında yer almıştı. ABD Başkanı Donald Trump da İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana petrol terminali Hark Adası'nı "ele geçirmek" istediğini belirtmişti.

TAHRAN'DA GÖRÜŞME

İran ile ABD arasındaki müzakerelerin arabulucusu Pakistan'ın İçişleri Bakanı Muhsin Rıza Nakvi, sabah saatlerinde Tahran'da Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya gelmişti. Görüşmede, İran ve Pakistan arasındaki "ayrıcalıklı ilişkileri ve derin bağları" vurgulayan Pezeşkiyan, İran'ın iki ülke arasındaki ilişkileri derinleştirmeye ve siyasi, ekonomik, ticari, kültürel ve güvenlik alanlarında işbirliğini genişletmeye hazır olduğunu dile getirmişti.

Pakistan İçişleri Bakanı Nakvi da Tahran ziyaretinin amacının, İran İçişleri Bakanı İskender Mumini'nin Pakistan'a yaptığı son ziyaret sırasında varılan anlaşmaları ve mutabakatları takip etmek olduğunu söylemişti.

Kaynak: Habertürk

Osmanlı arşivi çürüyor

Mesele tek bir mezar taşıyla sınırlı kalmıyor. İstanbul Kireçburnu Mezarlığı'nda Osmanlı döneminden kalan çok sayıda mezar taşının kırıldığı ve mezar yerlerinin kaybolmaya başladığı daha önce kamuoyuna yansıdı. 1800'lü yıllardan kalan bazı kabirlerin üzerine yeni mezarların yapıldığı dahi tespit edildi.

İstanbul Edirnekapı'daki Necatibey Mezarlığı'nda da Osmanlı'nın önemli ailelerinden Dürrizadeler ve Paşmakçızadelere ait tarihî kabirlerin bulunduğu alandaki taşların devrildiği, kitabelerin okunamaz hâle geldiği ve bazı tarihî mezar taşlarının geçmişte duvar malzemesi olarak kullanıldığı da ortaya çıkmıştı.

Osmanlı'ya 88 yıl başkentlik yapan Edirne'de de tablo farklı değil. Beylerbeyi Camii çevresindeki tarihî mezar taşlarının yok olma riski taşıdığı uzmanlar tarafından yıllardır dile getiriliyor. Tokat Erbaa Ulu Camii Haziresi üzerine yapılan akademik araştırmalarda ise bazı Osmanlı mezarlarının tamamen ortadan kalktığı, bazılarının kırıldığı ve ayakta kalan taşların tedbir alınmadığı takdirde aynı akıbete uğrayacağı kayda geçirildi.

Belediyeler ve ilgili kurumlar neyi bekliyor?

Ortada cevap bekleyen açık bir soru var: Belediyeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve ilgili kurumlar yüzlerce yıllık mezar taşlarının durumunu neden sistemli biçimde takip etmiyor? Şehir meydanlarına, parklara, peyzaj çalışmalarına ve milyonlarca liralık gösterişli projelere bütçe ayrılırken birkaç metre ötedeki ecdat mezarlarının kırılmasına, kitabelerinin silinmesine ve bazılarının bütünüyle ortadan kalkmasına nasıl seyirci kalınabiliyor?

Abdülhamid döneminde petrol için imtiyaz süreci

Hicri 24 Rebîülâhir 1316 tarihini taşıyan belge, Erzurum’daki petrol ve neft yataklarının 19. yüzyılın sonunda Osmanlı Devleti tarafından bilindiğini ve ekonomik olarak değerlendirilmek istendiğini gösteriyor.

Dosyanın merkezinde ise Sultan II. Abdülhamid’in yakınındaki önemli devlet adamlarından Serhafiye Ahmed Celaleddin Paşa bulunuyor. Yıldız Sarayı çevresinde yetişen Ahmed Celaleddin Paşa, padişahın yaverliği ve Osmanlı istihbarat teşkilatının önemli makamlarından serhafiyelik görevlerinde bulunmuştu.

Pülk petrolüne Alman girişimci talip oldu

Arşiv kayıtlarında Erzurum Vilayeti’nin Tercan Kazası’na bağlı Pülk köyündeki petrol ve neft madenleri de ayrıntılı biçimde yer alıyor. Ahmed Celaleddin Paşa’nın tavsiyesi üzerine bölgedeki madenlerin işletme imtiyazının Almanya tebaasından Mösyö Şarl Rayzer’e verilmesine yönelik işlemler yürütüldüğü görülüyor.

Hazırlanan evrakların ilgili devlet kurumlarına gönderildiği, konunun Şûrâ-yı Devlet’in gündemine kadar taşındığı ve petrol sahalarının işletilmesine ilişkin şartların belirlendiği kayıtlara yansıdı. Böylece Erzurum petrolü, Osmanlı’nın maden ve ekonomi politikalarının yanında Avrupa sermayesinin de ilgi alanına girmiş oldu.

Petrolün stratejik önemi erken dönemde fark edilmişti

19. yüzyılın sonlarında petrolün sanayi ve enerji alanındaki öneminin hızla artmasıyla Osmanlı coğrafyasındaki rezervler de devletin yakın takibine girdi. Sultan II. Abdülhamid döneminde farklı bölgelerdeki petrol kaynaklarının tespiti ve işletilmesi için çalışmalar yürütülürken Erzurum-Pülk sahası bu politikanın dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

128 yıllık kayıtlar bugün yeni soruları da gündeme taşıyor. Pülk petrolünün ne kadar süre işletildiği, Alman girişimci Şarl Rayzer’in faaliyetlerinin sonuç verip vermediği ve Erzurum’un başka bölgelerinde hangi petrol ve neft yataklarının tespit edildiği, arşiv belgeleri üzerinden daha kapsamlı araştırılmayı bekliyor.

Kaynak: Yeni Şafak

Arşin, bugün bir yandan farklı hat türlerinde eserler ortaya koyarken diğer yandan da gençlere eğitim vererek hat sanatının geleceğe taşınmasına katkı sağlıyor.

Uluslararası başarılar

Sanat yaşamı boyunca ulusal ve uluslararası platformlarda düzenlenen yarışmalarda çeşitli başarılara imza atan Arşin, İslam İşbirliği Teşkilatı'na bağlı Araştırma ve Çalışmalar Merkezi'nin 2001 ve 2004 yıllarında düzenlediği organizasyonlarda Suriye'yi temsil etti.

Arşin, Suudi Arabistan'da düzenlenen Arap hat sanatı yarışmasında üçüncülük, üç yıl önce Birleşik Arap Emirlikleri'nde katıldığı organizasyonda ise birincilik elde etti.

"Her zaman bu ölümsüz sanatı öğrenmeye ve öğretmeye özen gösterdim"

AA muhabirine konuşan Arşin,1980'de profesyonel olarak Arap hat sanatıyla ilgilenmeye başladığını, hayatı boyunca hattatlığın yanı sıra öğretmenlik de yaptığını söyledi.

Arşin, "Hat sanatını ilk dönemlerde gözlem, kitap ve makalelerin yanı sıra televizyonda yayımlanan programları takip ederek öğrendim. Her zaman bu ölümsüz sanatı öğrenmeye ve öğretmeye özen gösterdim." dedi.

2016 yılında Şam Üniversitesi tarafından takdir plaketiyle ödüllendirildiğini anlatan usta hattat, üniversite öğrencilerine verdiği hat eğitimi deneyimini kendisi için son derece keyifli bir süreç olarak nitelendirdi.

Teknolojinin hat sanatına etkisi

Teknolojinin gelişmesiyle insanların el yazısından uzaklaştığına ve bilgisayarlar tarafından üretilen tasarımlara yöneldiğine işaret eden Arşin, dijitalleşmenin hat sanatına etkisini şu sözlerle değerlendirdi:

"Bilgisayar bir eser ortaya çıkarabilir ancak bu eserde ruh yoktur. Hattat kendi eliyle yazdığında ise harflerinde ve eserin tamamında bir ruh hissedersiniz."

Şam'ın sokaklarında hat sanatının izleri

Şam'ın tarih boyunca çok sayıda sanatçı ve hattata ev sahipliği yaptığını aktaran Arşin, kentin sokaklarında ve özellikle de tarihi yapılardaki süslemelerde Arap hat sanatının izlerinin görüldüğünü ifade etti.

Arşin, farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan Şam'da süslemelerde kullanılan Arap hat sanatının yapılara estetik ve zarafet kattığını dile getirdi.

Günün her anında kalemini ve araçlarını hazır tutuyor

Hat sanatının Arap ve İslam medeniyetlerinin yanı sıra Suriye kültürünün de önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Arşin, "Arap hat sanatı alanındaki çalışmalarımız aracılığıyla ülkemizin kültürel mirasını koruyoruz." diye konuştu.

Günün her anında kalemini ve araçlarını hazır tuttuğunu belirten Arşin, gençlerin hat sanatına olan ilgisinin artmasından memnun.

Genç sanatçılara "sabır ve irade" çağrısı

Ancak yeni neslin öncekilere kıyasla daha fazla sabra ihtiyacı olduğunu belirten Arşin, şöyle konuştu:

"Arap hat sanatına ve bu ölümsüz sanata adım atan kişinin büyük bir sabra, iradeye ve öğrenme sevgisine sahip olması gerekir. Öğrenme sevgisi insanı hedefine ulaştırır."

Arşin, gençlerin bu sanatı öğrenirken "tutku, sabır, irade ve öğrenme sevgisine" sahip olmaları gerektiğinin altını çizdi.

1925’te çıkarılan düzenlemeler sonrasında Türkiye çapında 773 tekke ile 905 türbe kapatıldı. Kapatılan yerler arasında Anadolu’da halkın hürmet gösterdiği âlim ve velilerin makamlarıyla beraber Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman gibi Osmanlı padişahlarının türbeleri de yer aldı.

“Hangi türbeler kapatılacak?” Cevap: “Hepsi”

Kararın kapsamı 1925’teki Bakanlar Kurulu görüşmelerine ilişkin Hamdullah Suphi Tanrıöver’in hatıralarında açık biçimde görülüyor. Tanrıöver, Mustafa Kemal’e mahalle arasındaki türbelerle Osmanlı padişahları gibi “tarihimizi yapan” şahsiyetlerin türbeleri arasında ayrım yapılıp yapılmayacağını sordu. Verilen cevap tek kelimeydi: “Hepsi.”

Böylece mevcut zulüm birkaç mahallî türbeyle sınırlı tutulmadı. Osmanlı’nın siyasî, askerî ve manevî hafızasını temsil eden kabirler de aynı yasak kapsamına alındı.

Murad Hüdavendigâr’ın türbesi 17 yıl kilit altında kaldı

Bursa’daki Sultan I. Murad Hüdavendigâr Türbesi, Batıcı Kemalistlerin saldırılarının misallerinden biri oldu. Münevver Ayaşlı’nın 1942’de gerçekleştirdiği Bursa seyahatine ilişkin hatıratında türbenin sıkı sıkıya kapalı olduğu, camlarının kirden görünmediği, perdelerinin yırtıldığı ve içerinin toz toprak içerisinde kaldığı anlatılıyor.

Türbenin eski görevlisinin verdiği bilgilere göre 1925 öncesinde mekân her gün temizleniyor, gece gündüz nöbetleşe Kur’an-ı Kerim okunuyordu. Kapatma kararının ardından türbedarlar uzaklaştırıldı. Görevliler, “Para pul istemeyiz, bırakınız yine türbeye biz bakalım, temizleyelim” diyerek vazifelerini ücretsiz sürdürmek istedi; buna da izin verilmedi.

Türbedeki ceylan derisine yazılmış Kur’an-ı Kerimler, halılar, seccadeler ve levhalar ameleler tarafından kamyonlara dolduruldu. Nakil sırasında Kur’anların ve kıymetli eşyaların bir kısmının sokaklara düştüğü, bunları halkın topladığı kaydedildi. 1942’ye gelindiğinde türbe tam 17 yıldır kilitliydi. Eski türbedarlar içeri giremedikleri için pencerelerin ardından gizlice Kur’an okuyordu.

Yabancı devlet adamından Bursa idaresine: “Ayıp, türbe bu halde bırakılır mı?”

Aynı hatıratta, Yugoslavya’dan gelen bir devlet adamının Bursa seyahatinde Sultan Murad Hüdavendigâr Türbesi’ni görmek istediği belirtiliyor. Türbenin perişan vaziyeti sebebiyle ziyaretin önüne geçilmeye çalışıldı ancak ısrar üzerine kapılar açıldı.

Misafir devlet adamı gördüğü manzara karşısında Bursa valisine, “Ayıp, türbe bu halde bırakılır mı?” diye tepki gösterdi ve Kosova’daki Sultan Murad türbesinin açık ve tertemiz tutulduğunu söyledi.

Osmanlı padişahının hatırasının o yıllarda Yugoslavya sınırlarında kalan Kosova’da muhafaza edilmesine karşılık Bursa’daki makamının 17 yıl boyunca kilit ve toz içerisinde bırakılması, Kemalist rejimin tarih ve medeniyetimize karşı düşmanlığının göstergelerinden biri oldu.

Türbe önünde Fatiha okumak bile yasaklandı

Yasaklar türbe kapılarında da sona ermedi. Sabahattin Zaim’in Bir Ömrün Hikâyesi isimli hatıratında, kapalı ve yıkılmaya yüz tutmuş türbelerin önünde, yol ve caddelerde durarak Fatiha-i Şerif okunmasına dahi müdahale edildiği kaydediliyor.

Dua eden vatandaşların devlet görevlileri tarafından engellendiği, açılan ellerin kapattırıldığı ve türbelerin dışından dua edilmesine dahi müsaade edilmediği anlatılıyor.

Despot Kemalist rejim böylece insanların türbenin içine girmesini yasaklamakla kalmadı; milletin ölmüşlerine dua etmesine kadar uzanan bir baskı sahası oluşturdu.

Türbeler kilitlendi, tarihî eserler çürümeye bırakıldı

Türbelerin kapatılmasının ardından yüzlerce yıllık kültür mirası da ciddi tahribata uğradı. İbrahim Hakkı Konyalı’nın kayıtlarında Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi’nin perişan hâle geldiği ve yıkılmasının gündeme geldiği, yapılan yayınların ardından bundan vazgeçildiği aktarılıyor. Kemankeş Mustafa Paşa’nın türbesi ve medresesi ise yıkıldı.

Eyüp’te yaşananlar tablonun başka bir yüzünü ortaya koydu. Büyük bir selin ardından kapalı türbelere dolan sularda rahleler, şallar ve yazma Kur’an-ı Kerimler yüzdü. Sular çekildiğinde tarihî eserler çamurun altında kaldı, birçok yazma eser çürüyerek kullanılamaz hâle geldi. Türbelerin kapılarında ise kara kilitler asılıydı.

Bir medeniyetin asırlar boyunca meydana getirdiği eserler, onları koruyacak görevliler uzaklaştırıldıktan sonra suyun, çamurun, hırsızlığın ve bakımsızlığın insafına terk edildi.

18 yılda türbelere 30 bin, Halkevlerine 60 milyon lira

1925-1943 arasındaki 18 yılda türbelerin tamiri için toplam 30 bin lira harcandı. Yıllık ortalama rakam 1.667 liranın dahi altında kaldı.

Buna karşılık 1932-1950 yılları arasındaki 18 yıllık dönemde Halkevlerine devlet bütçesinden 60 milyon lira aktarıldı.

Bir tarafta yüzlerce yıllık tarihî yapılar çöküşe bırakılırken diğer tarafta Batıcı Kemalist rejimini ideolojik ve kültürel kurumlarına milyonlarca lira tahsis edildi.

1931 tarihli gazete: “Kapalı türbelerde sirkat var”

Bakımsızlığa terk edilen türbelerin içindeki kıymetli eşya da korunamadı. 12 Haziran 1931 tarihli Yarın gazetesinin haberinde “Kasa boş!” başlığı kullanıldı ve “kapalı türbelerde sirkat var” denilerek türbelerdeki hırsızlıklar gündeme getirildi.

Türbeler, yüzyıllar boyunca Müslüman halkın bağışladığı kandiller, halılar, seccadeler, yazma eserler ve sanat değeri yüksek levhalarla donatılmıştı. Kapıların kilitlenmesi ve görevlilerin uzaklaştırılmasıyla bu eserler de savunmasız hâle geldi.

Bayburt’taki Selçuklu türbesi bir gecede yıkıldı

Tahribat bazı yerlerde bakımsızlık sınırını da aştı. Osman Turan’ın Türkiye’de Siyasî Buhranın Kaynakları eserinde aktarılan hadiseye göre dönemin İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Bayburt ziyareti sırasında halkın hürmet gösterdiği Selçuklu devrine ait bir türbenin yıkılmasını istedi.

Türbe yıkılmadığı takdirde şehrin “haritadan silineceğini” söylediği kaydedilen Kaya’nın emri üzerine tarihî yapı bir gece içerisinde yıkıldı.

Bir devrin tarih ve medeniyet tasfiyesi

1925’te 905 türbenin kapısına vurulan kilit, basit bir idarî karar olarak kalmadı. Türbedarlar kovuldu, Kur’an tilaveti kesildi, ziyaretler yasaklandı, tarihî binalar bakımsızlığa terk edildi, yüzlerce yıllık yazmalar ve sanat eserleri çürüdü veya kayboldu. Bazı türbelerin önünde dua edilmesine dahi müdahale edildi.

Fatih’in, Yavuz’un, Kanuni’nin, Murad Hüdavendigâr’ın ve Anadolu’nun dört bir yanında milletin hürmet ettiği âlim ve velilerin kabirlerine uzanan bu zulüm, mukaddesata düşman Kemalist rejimin Osmanlı ve İslâm mirasına yönelik tahribatının en somut örneklerinden biri olarak yakın tarihimizde duruyor.

Kuzey Sahra Hastanesi, Gazze’nin kuzeyinde aktif olarak hasta kabul eden ve ameliyat imkânı sunan tek sağlık merkezi konumunda. Filistin Kızılayının Gazze’de hizmete aldığı altıncı sahra hastanesi olan tesis, işgal saldırılarının ağır şekilde tahrip ettiği sağlık sisteminin yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.

Filistin Kızılayı, hastanenin kurulması sırasında tıbbi cihaz ve malzemelerin Gazze’ye girişine yönelik kısıtlamaların ciddi güçlük oluşturduğunu, buna rağmen yerel imkânlarla tesisin hizmete hazır hâle getirildiğini açıkladı.

Kaynak: Anadolu Ajansı

Gazze’de on binlerce Müslümanın katledilmesi, şehirlerin yerle bir edilmesi ve açlığın bir silah olarak kullanılması, Yahudi işgaline karşı dünya çapındaki öfkeyi büyütüyor. Yunanistan’da yaşanan hadise de Gazze’deki vahşetin ardından Yahudilere yönelik tepkinin Avrupa sokaklarına kadar yayıldığını bir kez daha gösterdi.

TBMM bünyesinde süreç için daha önce kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu da terör ve şiddet ortamının sona erdirilmesi ile ihtiyaç duyulan hukuki düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yürütüyordu.

Silahların yüzde 80’i teslim edilecek

Aktarılan yol haritasına göre PKK/KCK’nın Kandil dahil mağara ve kamplarını boşaltması, elindeki silahların yanı sıra drone ve haberleşme araçlarını teslim etmesi bekleniyor. Devletin ilgili birimlerinde, teyit aşaması için örgütün silah kapasitesinin yaklaşık yüzde 80’inin teslim edilmiş olması üzerinde durulduğu, bu seviyeye önümüzdeki 2-3 ay içerisinde ulaşılmasının hedeflendiği bildiriliyor.

Silah, mühimmat, patlayıcı, araç ve diğer örgütsel malzemeler kayıt altına alınacak. Teslim işlemlerinin Irak’ta belirlenecek noktalarda gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Başvuru için 6 aylık süre

MGK’nın teyit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yasadan yararlanmak isteyen örgüt mensuplarına altı aylık başvuru süresi tanınacak. Türkiye’de bulunanlar Cumhuriyet başsavcılıklarına, yurt dışındakiler ise büyükelçilik ve konsolosluklara şahsen veya avukatları aracılığıyla müracaat edebilecek.

Düzenleme PKK/KCK mensuplarını kapsıyor. Örgüt kurma veya yönetme, üyelik, örgüte yardım, propaganda ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen belirli suçlar ile terörizmin finansmanına ilişkin suçlar kanun kapsamında değerlendirilecek. Teklifin açıklanan çerçevesinde de PKK/KCK’nın fiilî varlığını sona erdirmesi ve silahsızlanmasının güvenlik kurumlarınca tespit edilerek MGK tarafından teyit edilmesi öngörülüyordu.

Öcalan ve kasten öldürme suçları kapsam dışında

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar kapsam dışında tutulacak. Bu hüküm nedeniyle Abdullah Öcalan’ın düzenlemeden yararlanamayacağı belirtiliyor.

Soruşturma ve cezalar ertelenecek

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenecek. Hükümlüler bakımından da infaz ertelemesi uygulanabilecek.

Erteleme döneminde yeniden terör suçu işleyenler hakkında erteleme hükümleri kaldırılacak. Bu süre boyunca dava ve ceza zamanaşımı da işlemeyecek.

Beş yıllık ertelemede iki, 10 yıllık ertelemede üç yıl boyunca bazı siyasi ve kamusal hakların kullanılmasına sınırlama getirilecek.

Toplu dönüş yapılmayacak

Yurt dışından Türkiye’ye dönecek örgüt mensupları ile cezaevinden çıkacak kişilerin dosyaları ayrı ayrı incelenecek. Toplu dönüş veya toplu tahliye uygulamasına gidilmeyecek.

Örgütün kurucu ve üst düzey yönetici kadrosu bakımından ise farklı bir yöntem uygulanması planlanıyor. Yaklaşık 250 kişiden oluştuğu belirtilen yönetici kadronun Kandil’den çıkarılarak Irak’ın Süleymaniye kentine yerleştirilmesi ve burada gözetim altında tutulması üzerinde duruluyor.

Böylece Meclis’te kabul edilen düzenlemenin ardından sürecin ağırlık merkezi, PKK/KCK’nın sahadaki silahlı varlığının tasfiyesi ve bunun devlet tarafından teyit edilmesi aşamasına geçmiş oldu.

Kaynak: CNN Türk

200 tespih ve 90 hat eseri sergileniyor

Proje Direktörü Metehan Kaptan, sergide yaklaşık 200 tespih ve 90 hat eserinin bulunduğunu belirtti. Hat eserlerinin bir bölümünü hilyelerin, diğer bölümünü ise levhaların oluşturduğunu aktaran Kaptan, eserlerde Kur'an-ı Kerim'den ayetlerin yanı sıra dualar ve dörtlüklerin de yer aldığını söyledi. Sergide klasik hat alanında uluslararası derecelere sahip hattatların modern çalışmaları da ziyaretçilerin karşısına çıkıyor.

Geleneksel hat çağdaş yorumlarla ele alınıyor

Seçkide celi sülüs, nesih, kufi, makıli, celi divani, ta'lik ve gubari gibi farklı yazı türleri kullanılarak hazırlanan çalışmalar bulunuyor. Fatiha ve Fetih surelerinin celi sülüsle işlendiği eserlerin yanı sıra Kur'an-ı Kerim'in tamamının gubari şikeste hatla kompozisyona dahil edildiği çalışmalar da serginin öne çıkan parçaları arasında yer alıyor.

Tespih sanatının farklı örnekleri görülebilecek

Serginin tespih bölümünde Osmanlı döneminden Cumhuriyet dönemine uzanan ustaların eserleri bulunuyor. Kehribar, mercan, kuka, necef, firuze ve sedef gibi malzemeler kullanılarak hazırlanan tespihler, farklı işçilik ve tasarım anlayışlarını yansıtıyor. Çoğunlukla 33 ve 99 taneli formlarda hazırlanan eserler arasında nadir doğal malzemelerden üretilen örnekler de yer alıyor.

"Sessiz Zarafet" sergisi, 29 Ağustos'a kadar Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi'nde ziyaret edilebilecek. Sergi, her gün 10.00-18.00 saatleri arasında ücretsiz olarak gezilebilecek.

Kaynak: GZT

Azizi, Hürmüz Boğazı'na ilişkin hazırlanan yasanın İran Meclisi tarafından kabul edilmesi halinde, petrol endüstrisinin millileştirilmesinin ardından ülkenin en önemli ve ilerici yasalarından biri olacağını belirtti.

Hazırlanan düzenlemeye göre, 'düşman' ülkelere ait hiçbir askeri veya ticari geminin İran'ın izni olmadan Basra Körfezi'ne girmesine izin verilmeyeceğini ifade eden Azizi, yasanın İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ve yetkisini güçlendirmeyi amaçladığını dile getirdi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi, 9 Ağustos'taki açıklamasında, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nin güvenliği ve sürdürülebilir kalkınmasının sağlanmasına yönelik kanun taslağının ilgili komisyon tarafından kabul edildiğini duyurmuştu.

Projenin mimarları kullanıcıların ekran karşısındaki deneyimini iyileştiren detaylara odaklandı. Tasarım sürecinde arka plan rengi olarak parşömen tonları tercih ediliyor. Okuma ekranında orijinal Arapça metin ile Türkçe çeviri yan yana duruyor. Klasik hattın estetiğini dijital ortama aktaran özel tipografi ayarları bu düzene eşlik ediyor.

Platform dijital içerik sunumuyla birlikte farklı adımlar da atıyor. Anlaşmalı yayınevlerinin bastığı fizikî kitapların sipariş edilebildiği bir mağaza bölümü sitede faaliyet gösteriyor. Burak Yıldız, Bünyamin Aslan, Muhammed Okçu ve Muhammed Aslan projenin büyümesine katkı sağlayan isimler arasında bulunuyor

Müslüman Anadolu'dan konvoya destek

Srebrenitsa’dan yola çıkan Uluslararası Filistin Konvoyu, adım adım hedefine ilerliyor. Gazze’de yaşanan barbarlığa karşı durmak ve Filistin halkının çığlığına ses vermek amacıyla oluşturulan kafile, Türkiye’deki temaslarını tamamladı. Şırnak, Midyat, İdil, Cizre ve Silopi hattında halkın tekbirleri ve bayraklarıyla karşılanan konvoy, dualar eşliğinde Habur Sınır Kapısı’ndan Irak topraklarına adım attı.

Hedef terörist İsrail’in ablukasını kırmak

Yolculuğa katılan eylemciler, zorlu iklim ve seyahat şartlarına rağmen Gazze ve Batı Şeria’ya ulaşma kararlılığında. Konvoy temsilcileri, terörist İsrail’in bölgede uyguladığı soykırımı bütün dünyaya ifşa etmek ve siyonist ablukayı yarmak amacında birleşiyor. Taşınan ambulanslar ve insani yardım malzemeleri, Ürdün hattı üzerinden Batı Şeria ve Gazze’deki Müslümanlara ulaştırılacak.

Katılımcılar, Edirne’den Habur’a kadar uzanan hatta Anadolu insanının gösterdiği misafirperverliğin ve kardeşlik ruhunun mücadele azimlerini artırdığını dile getirdi. Kudüs davasını daima canlı tutmayı hedefleyen eylemciler, Gazze'deki Müslümanlar zafere ulaşana dek meydanları ve yolları terk etmeyeceklerini vurguladı.

Kumar çeteleri, fizikî mekânlardan ziyade cep telefonları ve internet vasıtasıyla fertlerin hayatına sızıyor. Kolay erişim imkânları, bilhassa genç nesli doğrudan hedef alıyor. Son aylarda Yeşilay'a yapılan müracaatların yüzde 24 nispetinde artması, felaketin ulaştığı ürkütücü boyutu gösteriyor. İktisadî çöküntünün yanında ailelerin dağılmasına ve fertlerin ruhî bunalımlara sürüklenmesine sebebiyet veren bu illet, cemiyet bünyesinde telafisi imkânsız yaralar açıyor.

Borç çarkından suç örgütlerinin kucağına

Kolay para kazanma vaadiyle gençleri ağına düşüren bu sistem, zamanla büyük kayıplara kapı aralıyor. Zararını kapatmak isteyen kişiler daha büyük meblağlarla oynamaya sürükleniyor. Borç yükü yüz binlerce lirayı bulduğunda ise yeni nesil organize çeteler devreye giriyor. Çeteler, borcunu ödeyemeyen gençleri şantajla birer suç aparatına dönüştürerek yakın çevrelerini de bu batağa çekmeye zorluyor. Her yıl Türkiye'den yurt dışına aktarılan 150 milyar dolarlık kirli para, dönen çarkın devasa bir tehdit oluşturduğunu kanıtlıyor.

Uzmanlar, evlatlarında olağan dışı para harcamaları, gizli borçlanmalar ve ekran bağımlılığı tespit eden ailelerin derhal harekete geçmesini tavsiye ediyor. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığına yapılacak ihbarlar ve bağımlılık merkezlerinden alınacak profesyonel destekler, gençlerin bu felaketten muhafazası adına hayatî ehemmiyet taşıyor.

Legal-illegal çelişkisi

Fakat mesele sadece siber ihbarlarla veya polisiye tedbirlerle çözülemeyecek kadar derin bir yaradır. Devletin, bir yandan yasa dışı bahis şebekeleriyle mücadele ederken diğer yandan "resmî" adı altında kendi eliyle oynattığı şans oyunlarıyla kumara meşruiyet kazandırmaktan derhal vazgeçmesi gerekmektedir. Millî Piyango ve resmî bahis oyunları gibi devlet kontrolünde yürütülen kumar çeşitleri de aynı felakete zemin hazırlamakta, cemiyeti ahlakî ve iktisadî bir çöküşe sürüklemektedir. Kamu otoritesi hem illegal hem de legal kumara karşı bir an evvel kendine çeki düzen vermeli, bu meşum illetin her türlüsünü eksiksiz bir şekilde yasaklayarak artık kökünü kazımalıdır.

Abbas'ın, ziyaret kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelmesi planlanırken, yapılacak görüşmelerde Filistin ve bölgedeki gelişmelerin yanı sıra iki ülke arasındaki ilişkiler ele alınacak.

Ziyarette Abbas'a, Yürütme Komitesi Üyesi Ziyad Ebu Amr, Fetih Merkez Komitesi Üyesi ve İstihbarat Teşkilatı Başkanı Macid Ferec, Diplomatik İşler Danışmanı Mecdi Halidi ve Din İşleri Danışmanı ve Başyargıç Mahmud el-Habbaş'ın da aralarında bulunduğu üst düzey heyet eşlik etti.

İsrail'in, Filistinlilere ait yaklaşık 1700 cenazeyi kirli pazarlıklarında koz olarak kullanmak maksadıyla elinde tuttuğu bildirildi. Haaretz gazetesinin güvenlik kaynaklarına dayandırdığı habere göre, terörist İsrail ordusu ve iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet (Şabak), gelecekte esir değişimi veya kayıpların bulunması ihtimaline karşı şehitlerin naaşlarına el konulmasını açıkça destekliyor.

Sivil şehitlerin cenazeleri de alıkonuluyor

Gasp edilen cenazelerin bir kısmının çatışmalara katılmayan sivillere ait olduğu ifade edildi. Kendi kanunlarını dahi çiğneyen terörist İsrail, hiçbir hukuki temeli olmadan sivillerin naaşlarını elinde tutarak ailelerine teslim etmiyor. Siyonist kabinenin resmî bir kararı bulunmamasına rağmen sürdürülen bu korsan tutum, işgalcilerin kurumsallaşmış ahlaksızlığa sebebiyet veren zihniyetini bir kez daha ifşa ediyor.

Gözaltı merkezlerinde tutulan naaşlar

Filistin Millî Kampanyası tarafından yapılan açıklamalarda da benzer bir vahşet dile getirilmişti. Açıklamada, İsrail ordusunun ülkenin güneyindeki Sde Teiman gözaltı merkezinde Gazze'den getirilen en az 1500 Filistinli şehidin naaşını tuttuğu kayıtlara geçmişti.

Beşar Esad’ın kardeşi Mahir Esad, rejim döneminde askeri istihbaratın başında bulunuyor ve 4. Zırhlı Tümen’in komutanlığını yürütüyordu. Rejimin çöküşüyle birlikte Irak veya İran’a kaçtığı öne sürülse de nerede olduğu kesin olarak bilinmiyor. Esad’ın kuzeni Necib Atıf ise 2025 yılının Ocak ayında yakalanarak cezaevine gönderildi. Dera bölgesinde güvenlik sorumlusu olan Atıf, binlerce masum insanın tutuklanmasına ve ağır baskılara maruz kalmasına sebebiyet vermişti.

Suriye’de devam eden çatışmalar ve rejimin ağır saldırıları neticesinde yarım milyondan fazla Müslüman şehit oldu, milyonlarca insan yerini ve yurdunu terk etmek mecburiyetinde kaldı. Rejimin karanlık zindanlarında kaybettirilen on binlerce kişiden ise hâlen haber alınamıyor.

Çalık’ın çorabını ve ayakkabısını giymesine izin verilmeden evden çıkarıldığı, gözaltı sırasında annesinin işlem yapılmakla tehdit edilerek itilip kakıldığı belirtildi.

Çalık, gözaltı aracında darp ve cebre maruz kaldığını, daha sonra görüştüğü psikoloğun da kendisine “Atamıza karşı gelirsen buralara düşersin” minvalinde ifadeler kullandığını anlattı.

Olay, daha önce şeriata yönelik hakaretleri sebebiyle gözaltına alınan Feyza Altun’un hazırlanmasına ve rujunu sürmesine kadar zaman tanınan gözaltı görüntülerini de yeniden gündeme getirdi.

Bu sıradan bir 5816 vakası değil!
İsmail Çalık kardeşimiz mustafa kemale diktatör dediği için evinden yaka paça ters kelepçe alınıyor, ayağına çorabını, ayakkabısını bile giymesine izin verilmiyor. Oysa şeriata küfür eden Feyza Altun rujunu bile sürecek zamanı, anlayışı ve… pic.twitter.com/tnHiEbht1I

— Fırat İsmail İbrahimoğlu (@Firatismail1988) August 11, 2026

5816 sayılı kanun yürürlükte tutulduğu, Mustafa Kemal ve Cumhuriyet devrine ilişkin her sert tenkit “hakaret” kapsamına sokulduğu ve bu meselelerin serbestçe konuşulmasına müsaade edilmediği müddetçe yakın tarihin üzerindeki perde kalkmayacaktır.

Bir asırdır resmî tarih anlatısıyla millet kendi geçmişinden uzaklaştırıldı; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş süreci, tartışılması gereken hadiseler ve şahsiyetler dokunulmaz alanlara dönüştürüldü.

Bugün alanında temayüz etmiş tarihçiler dahi belirlenmiş sınırların dışına çıktığında baskı, soruşturma veya linç tehdidiyle karşılaşıyor.

Kendi tarihine bu derece yabancılaştırılan bir toplumdan sağlam bir tarih şuuru ve geçmişinde ne yaşadığını bilmek nasıl beklensin?

Cumhuriyet’in üzerinden bir asır geçmişken hâlâ fikirlerin kanun ve ceza tehdidiyle susturulması, Türkiye’nin aşması gereken en temel meselelerden biri olarak önümüzde duruyor.

Yıllardır büyük bir titizlikle ördükleri yalan ağı, son üç yılda yaşanan katliamlarla birlikte adeta tuzla buz oldu.

Adeta bir turnusol kâğıdı işlevi gören Gazze, yarım asırlık bu manipülasyon duvarını yerle bir ederken insanlık vicdanını da ayağa kaldırdı.

Artık sadece Gazze değil, dünyanın her meydanı Gazze'nin sesi haline geldi; küresel kamuoyu aşağılık Yahudi'nin insanlık için ne kadar büyük bir tehdit olduğunu net bir şekilde görüyor ve bu zulme karşı sesini her geçen gün daha gür çıkarıyor.

Artık Yahudiye dünyada yer yok! Ve Gazze de, Müslümanlar da bunun için yaşıyor.

Suriye'de, 2011'de ülke genelinde başlayan protestoların ilk döneminde Dera'daki güvenlik operasyonlarında rol aldığı belirtilen eski yetkili Atıf Necib ile aralarında devrik lider Beşşar Esed'in kardeşi Mahir Esed'in de bulunduğu 7 firari sanık idam cezasına çarptırıldı.

Mahkeme başkanı hakim Fahreddin Aryan, soruşturmalar ve tanık ifadelerinin, Atıf Necib'in Suriye'deki protestoların başlamasının ardından Dera'da bazı tutukluların sorgulanmasına müdahil olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Necib'in 2011'de Dera'daki sivillere yönelik güvenlik operasyonunu yönettiğini ifade eden Aryan, mahkemede hazır bulunan Necib'i suçlu bulduğunu ve hakkında idam cezası verdiğini açıkladı.

Suriye resmi haber ajansı SANA'nın aktardığı karar metnine göre, mahkeme ayrıca firari sanıklar devrik lider Beşşar Esed, kardeşi Mahir Esed, Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi'yi "kasten ve taammüden öldürme" ve "ölümle sonuçlanan işkence" suçlarından suçlu bularak idamlarına hükmetti.

Sanıkların söz konusu suçlara ilişkin sorumluluklarının soruşturma ve tanık ifadeleri kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

Esed'in kuzeni Atıf Necib dışında diğer sanıklar firari durumda. Beşşar Esed ve kardeşi Mahir Esed, Aralık 2024'teki devrim sırasında yurt dışına kaçmıştı. Suriye yasalarınca mahkemece suçlu bulunan sanıklara idam cezası verilebilir.

Ancak Suriye'de Aralık 2024'teki devrimin ardından başlayan yeni dönemde şu ana kadar hiç idam cezası uygulanmadı.

Karar, sevinçle karşılandı

Şam'daki Adliye Sarayı çevresinde toplanan Suriyeliler, Beşşar Esed ve eski rejim yetkilileri hakkında açıklanan idam kararı sonrası sevinç gösterileri düzenledi.

Suriyeliler, açıklanan karar sonrası yaşadıkları sevinci ve duygularını AA muhabirine anlattı.

Suriye'nin Dera kentinde 2011'de başlayan olaylarda yakınlarını kaybeden Adnan Mesalime, devrik rejim yetkilileri hakkında verilen karardan çok memnun olduklarını dile getirdi.

Aralarında Beşşar Esed ile kardeşi Mahir Esed ve kuzeni Atıf Necib'in de bulunduğu eski rejimin bazı yetkililerinin yargılandığı davada sanıklar hakkında verilen idam kararını doğru bulduğunu vurgulayan Mesalime, yargılama sürecinin kesinlikle hukuki usullere uygun yürütüldüğünü ifade etti.

“Bu, devrik rejim dönemindeki yargılamalar gibi değildi, gerçek bir yargılamaydı”

Mesalime, davanın uluslararası denetim ve gözetim altında yürütüldüğünü, insan hakları kuruluşları ile uluslararası örgütlerin duruşmaları takip ettiğini vurguladı.

Davacıların taleplerini sunabildiğini, sanıklara da kendilerini savunma ve tanık gösterme imkanı tanındığını belirten Mesalime, "Bu, devrik rejim dönemindeki mahkemelerde yapılan yargılamalar gibi değildi, gerçek bir yargılamaydı." dedi.

“Bugün bizim için bayram. Ancak asıl büyük bayram Dera'da”

Kararın geçiş dönemi adaletinin sağlanması ve mağdurların haklarının teslim edilmesi açısından doğru yönde atılmış bir adım olduğunu söyleyen Mesalime, "Suriye halkına karşı suç işleyenlerin hesap vermesi gerekiyor." diye konuştu.

Dera halkının uzun yıllar büyük zulme maruz kaldığını vurgulayan Mesalime, "Dera halkı bugün çok mutlu. Bugün bizim için bayram. Ancak asıl büyük bayram Dera'da." ifadelerini kullandı.

Mahkemenin aldığı karar Dera halkı için çok önemli

Dera'da 2011'de başlayan olaylarda yakınlarını kaybeden bir diğer Suriyeli olan Ramzi Ebu Nebut da eski rejim yetkilileri hakkında verilen mahkeme kararının geçiş dönemi adaletinin sağlanması açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Ebu Nebut, mahkeme sürecinde yasal yargılama usullerinin yerine getirildiğini belirtti.

Dera halkının uzun yıllar zulme maruz kaldığını ve çok sayıda ailenin yerinden edildiğini dile getiren Ebu Nebut, mahkemenin aldığı kararın tüm Suriyeliler, özellikle de Dera halkı için çok önemli olduğunu ifade etti.

Ebu Nebut, kararın tüm Suriyelilere adaletin sağlanacağı yönünde bir mesaj vermesini ve mağdurların haklarının teslim edilmesi sürecinin başlangıcı olmasını temenni etti.

AA

İnsan davranışları, hayvandaki içgüdü sını­rından ayrı olarak, şuur içindedir; ve ahlâkî bir keyfiyet belirtir.

Gerçekleşmelerimiz boyunca olu­şan ahlâk, «kime ve neye göre?» sorularının ce­vabını, O’na nisbetle bulur. Hemen belirtelim ki, son tecritte insanın kendi varlığına inanmasından başka hiçbir tutanak yoktur; kendimi bilmemi bile, inanmaya borçluyum ki, kâfir için de aynı şey!

Ya inanmak niçin ve hakikati ne?

Allah için ve yolu da, Resûlünün bildirdiği ve gösterdiği... İmanın hakikati bu iken, Allah’a imân etmeyen de tersine imân sahibi! «Ben in­ sana inanıyorum» gibi, sümüklü çocuk ağzıyla bitmez tekerlemeler düzenleyenler, hiç olmazsa,bu çerçevede hallerinin izahçısı olabilseler, onlara ha­kikatlerinin hakikatini göstermek kolay iş!

Kâfir de memur olduğu iş üzerinde bedahet hissiyle iş görüyor. Ayrı kaynaklardan gelen fi­kir akımlarının aynı hakikatleri paylaşabilmelerinin başka izahı yok. Eğer, «Her şey Allahtan’dır; O değil» sırrını seziyorsak, ve her şeyin Sevgilisi için varolduğunu gözönünde tutarsak, bütün insanların tek tek, oluşunda gerçekleşen hakikatle­rin müsbetleriyle «hakikatin hakikati olarak O’na nisbetle ve O’nda», her şeyin zıddıyla varolması hakikatiyle menfiliklerin de O’na nisbetle varol­duğunu anlarız.

İnanmanın hakikatini bir de topluca Büyük Doğu Mimarından işaretleyelim;

— «İnanmanın esası, içyüzü, hakikati, Al­lah’a inanmak... Gerisi hakiki inanmanın gölge­leri ve gölgelerinin gölgeleri... İnanmak, O’na inanmak için yaratıldı. Allah, inanmayı, insanla kendi arasında bir açık kapı diye bırakmasaydı, münkir sabahleyin aynada kıravatını bağlarken, gördüğü şeklin kendisi olduğuna bile inanmazdı. İnanmanın ruhu, özü, cevheri, Allah’a İnanmak...»

Bütün Fikrin Gerekliliği, Salih Mirzabeyoğlu, s. 180-182

(Başlık bizim tarafımızdan atılmıştır)

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Bulgaristan’da iktidarı ele geçiren komünist rejim, ülkedeki Müslüman Türk varlığını sistemli biçimde baskı altına aldı. Türklerin ileri gelenleri ve tahsil görmüş aydınları tutuklandı; tarlaları kooperatifleştirme adı altında ellerinden alındı, Türk okulları ile vakıfları devletleştirildi. Çoğunluğu çiftçilikle geçinen Türkler kendi topraklarında ücretli işçi hâline getirildi. Akademik çalışmalar, rejimin Müslüman-Türk nüfusu sosyalist Bulgar kimliği içerisinde eritmeye yönelik asimilasyon anlayışını açık biçimde ortaya koyuyor.

Zulüm 1950’de büyük bir tehcir hareketine dönüştü. Bulgaristan hükûmeti 10 Ağustos 1950’de Türkiye’ye verdiği nota ile 250 bin Türk’ün üç ay içerisinde kabul edilmesini istedi. Ankara, bu kadar büyük bir nüfusun birkaç ay içerisinde iskân edilmesinin imkânsızlığını bildirirken, Bulgar makamlarının Türklerin mallarını ve paralarını beraberlerinde götürmelerini engellediğini de kayda geçirdi. Türkiye’nin 28 Ağustos tarihli karşı notasında Sofya’nın gerçekleştirmeye çalıştığı hareket açıkça “tehcir” olarak nitelendirildi.

Hadisenin arkasında Soğuk Savaş hesapları da bulunuyordu. Kullanıma sunduğunuz Tarihin Ruhu kaydında, kolektif çiftliklerin yaygınlaştırılması, işsizliğin azaltılması ve Türkiye ile tarihî-kültürel bağı bulunan Türk nüfusunun Bulgar rejimi tarafından bir güvenlik meselesi olarak görülmesi göç kararının sebepleri arasında sıralanıyor. Aynı kaynak, Türkiye’nin Kore Savaşı’na asker göndermesinin ardından Bulgaristan’ın göçü hızlandırdığını; Sovyet blokunun yüz binlerce insanı kısa sürede Türkiye sınırına yığarak Ankara’yı ekonomik ve iskân bakımından sıkıştırmayı hedeflediği değerlendirmesini aktarıyor. Akademik çalışmalarda da Türkiye’nin Kore Savaşı’ndaki tercihi ile göçün hızlandırılması arasında bağlantı kuran değerlendirmeler yer alıyor.

Sınırdaki manzara ise bu zulmün insanî boyutunu gözler önüne serdi. Bulgar makamları bazı Türk ailelerine ülkeyi terk etmeleri için 48 saat verirken, insanları hayvan taşımakta kullanılan tren vagonlarına bindirerek sınıra sevk etti; mallarını ve hayvanlarını satmalarına yeterli zaman tanımadı. Eylül 1950’de askerî kamyonlarla sınıra getirilen bazı muhacirlerin Kapıkule’den Edirne’ye kadar yürütüldüğü, binlerce insanın barınma ve iaşe sıkıntısı çektiği kayıtlara geçti.

Bulgaristan rejimi hedeflediği 250 bin kişinin tamamını üç ay içerisinde gönderemedi; ancak 1951 sonuna kadar 154 bin 393 kişi Türkiye’ye geldi. Tarihi bilgilere göre büyük göçün yaklaşık 154 bin kişiye ulaştığını aktarıyor. Böylece Balkanlar’daki Müslüman Türklerin yüzyılı aşan sürgün ve muhaceret tarihine yeni bir acı halka eklendi. İnsanlar evlerinden, topraklarından ve doğdukları şehirlerden koparıldı; Bulgaristan’daki komünist rejimin asimilasyon ve tehcir uygulamaları binlerce ailenin hayatında kapanmayan yaralar bıraktı.

Zulüm sürgünle de sona ermedi

Zulüm sürgünle de sona ermedi. Takip eden yıllarda Bulgaristan’daki Türk ve Müslüman kimliğinin tarihî izlerini silmeye yönelik baskılar giderek ağırlaştı. Türkçe eğitim ve yayın hayatı daraltıldı, İslâmî hayat üzerindeki denetim sertleştirildi, camiler ve dinî müesseseler baskı altına alındı; Türkçe yer ve şahıs adları Bulgarlaştırıldı. Bu süreç, 1984-1989 yıllarında Jivkov rejiminin “Yeniden Doğuş Süreci” adı altında yürüttüğü zorla Bulgarlaştırma harekâtıyla en sert safhasına ulaştı. Türklerin isimleri zorla değiştirildi, Türkçe konuşmak, İslâmî isimleri kullanmak ve bazı dinî gelenekleri yaşatmak engellendi. Mezarlıklardaki Türkçe ve İslâmî kitabelere kadar uzanan müdahaleler görüldü. Böylece hedef, insanları vatanlarından sürmenin yanında Bulgaristan’ın asırlık Osmanlı-Türk ve Müslüman hafızasını kamusal hayattan kazımak oldu. 1989’daki yaklaşık 350 bin kişilik büyük göç de onlarca yıl devam eden bu asimilasyon ve baskı zincirinin son büyük neticelerinden biri olarak tarihe geçti.

Kaynakça

Pınar, Mehmet. “1950-1951 Bulgaristan’dan Türkiye’ye Göçler ve Demokrat Parti’nin Göçmen Politikası.” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. XXX, S. 89, Temmuz 2014.

Uzuner, Bedriye. 1950-1951 Yıllarında Bulgaristan’dan Türkiye’ye Göçler ve Kırklareli Vilayetine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, İstanbul, 2019.

Zülkaroğlu, Alper. Bulgaristan’dan Türkiye’ye Göç (1950-1951). Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2010.

Tarihin Ruhu. “Bulgaristan’dan Türkiye’ye Büyük Göç”, 72. Bölüm, TRT arşiv görüntüleri üzerinden hazırlanan program kaydı.

7 Ekim’in ardından Gazze’de yaşanan soykırım, dünyanın dört bir yanında vicdan sahibi insanların Filistin meselesiyle beraber İslâm’a yönelmesine de vesile oluyor. Yusuf’un ihtidası da Filistin için çıkılan yolculuğun hidayetle neticelenen örneklerinden biri oldu.

Doğu Türkistan’daki toplama kamplarından kurtulan Tursunay Ziyawudun, kadınların geceleri hücrelerinden çıkarılarak darp edildiğini ve toplu tecavüze uğradığını anlattı. Yaşananları, “Kızlara toplu tecavüz ediyorlar. Bayılanları daha çok dövüyorlar” sözleriyle aktardı.

İki kez toplama kampına kapatıldı

1978 Künes doğumlu Ziyawudun, Kazakistan’da yaşarken Doğu Türkistan’a döndüğünde iki kez toplama kampına kapatıldı. İşkence ve ağır kötü muameleye maruz kaldığını belirten Ziyawudun, 2018’de serbest bırakıldıktan sonra yaşadıklarını dünya kamuoyuna anlattı.

Sayragul Sauytbay: “Kadınlar zorla kısırlaştırılıyordu”

Bir başka kamp tanığı Sayragul Sauytbay da Doğu Türkistan’daki kamplarda kadınlara yönelik ağır cinsel şiddet ve zorla kısırlaştırma uygulamalarına şahit olduğunu anlattı. Sauytbay, “Birkaç Çinli erkeğin genç bir kadına tecavüz ettiğini gördüm. Kadınlar ilaç ve iğnelerle kendi istekleri dışında kısırlaştırılıyordu” ifadelerini kullandı.

Bu tanıklıklar, yaşananların münferit kötü muamele vakalarıyla sınırlı kalmadığını; kadınların bedeni, aile yapısı ve neslin devamı üzerinden yürütülen sistematik bir baskı düzenine işaret ettiğini gösteriyor.

Kalbinur Sıdık: “Çığlık sesleri hâlâ aklımda”

Kamplarda yaşananlara ilişkin bir diğer ağır tanıklık ise Kalbinur Sıdık’tan geldi. Sıdık, tutuklulara elektroşokla işkence uygulandığını belirterek, “Elektro şok cihazlarıyla mahrem yerlerine zarar veriyorlar. Çığlık sesleri hâlâ aklımda” sözleriyle yaşananları aktardı.

Birden fazla kamp tanığının birbirini tamamlayan anlatımları, Doğu Türkistan’daki baskının mahiyetini daha da ağırlaştırıyor. Tecavüz, işkence, zorla kısırlaştırma ve insan onurunu hedef alan uygulamalar, kamplardaki düzenin en karanlık yüzünü oluşturuyor.

Türklere yönelik zulmün günümüzdeki halkası: Doğu Türkistan

Trablusgarp’tan Balkanlar’a, Kırım ve Ahıska sürgünlerinden Hocalı’ya kadar Türkler tarih boyunca büyük katliam ve sürgünlere maruz kaldı. Bugün Doğu Türkistan, Türk ve Müslüman kimliğine yönelik sistematik baskının sürdüğü başlıca coğrafyalardan biri.

Dünya sessiz

Kamplardan kurtulanların tanıklıkları ve yayımlanan raporlara rağmen birçok devlet, Çin’le ekonomik ve siyasî ilişkilerini önceleyerek Doğu Türkistan’daki zulme karşı sessiz kalıyor.

Ziyawudun, Sauytbay ve Sıdık’ın anlattıkları, Doğu Türkistanlı Müslüman kadınların yaşadığı dehşeti bütün açıklığıyla ortaya koyuyor. Bu tanıklıkların unutulması ise zulmün üzerinin örtülmesine ve Pekin yönetiminin baskı düzeninin sürmesine hizmet ediyor.

Bu azgın saldırganlık, İslam’ı bu topraklardan tamamen tasfiye etmeyi gaye edinen eski "seçkinler" zümresinin, elinden kayıp giden tahakkümün oluşturduğu bir hezeyandır. Yıllardır İslam’a yapılan saldırıların cezasız kalması, bu şımarık güruhu iyice azıtmış; Müslümanları kendi vatanlarında "yabancı" gibi gören bu kafa yapısının egosunu şişirmiştir.

Müslüman Anadolu’nun sabrı taşıyor

"Yallah" diye bağıran, eşyaları fırlatan, başörtülü annenin karşısında bir "histeri nöbeti"yle titreyen laik dinozor, İslam’ı tahkir etme geleneği kesintiye uğrayınca, tıpkı madde bağımlıları gibi yoksunluk krizi yaşamaktadır.

Ancak şunu bilmelidirler ki, Müslüman Anadolu’nun sabrı da artık tükenmiştir. Tesettürlülere karşı sergilenen bu aşağılık tutum, bu memleketin her karışında artık "karşılıksız" kalmayacaktır.

Laik kokonaların histerik çığlıkları, aslında kendi sonlarının yaklaştığını duyuran birer siren sesidir. İslam’ın nurunu kendi karanlıklarıyla örtmeye çalışanlar, en nihayetinde Müslüman Anadolu’nun ihtilalci öfkesinin altında ezilmeye mahkûmdur.

Baran Dergisi

Bu rezalete şahit olan bir kadının tepkisiyle, mesele bambaşka bir boyuta evrildi. "Burası çocuk parkı, yaşınızdan başınızdan utanın" diyen kadına karşı i.nelerden biri "uzatma" diyerek bağırması, bu sapıkların sadece ahlaksız değil, aynı zamanda ne kadar arsız olduklarını da gözler önüne serdi. Artık sadece edepsizliği sergilemekle kalmıyor, buna karşı çıkanları da sindirmeye, üste çıkmaya cüret ediyorlar.

KEPAZE LAİK DÜZENİN ESERİ!

Bu, devletin asli görevi olan ahlakı ve asayişi koruma yükümlülüğünü ayaklar altına almasının bir sonucudur. Parkları başıboş bırakan, yasayı, nizamı, caydırıcılığı rafa kaldıran bu kepaze düzen; sapkınlığa, ahlaksızlığa ve namussuzluğa yol vermiştir.

Milletin "bana ne" diyerek duyarsızlaşması, bu pisliğin her yere sirayet etmesine zemin hazırladı. Sokaklar, meydanlar, parklar; hiçbir denetimin olmadığı, rezilliğin meşrulaştığı bir bataklığa dönüştü. Yaşlısından gencine kadar bu sapkınlığın yayılması, bünyemizi saran kanserin boyutunu gösteriyor.

BU KADAR AHLAKSIZLIĞA YETER!

Yeter artık! Bu hayasızlığın, bu ahlaksızlığın önünü kesecek kanunlar, yasaklar ve en sert tedbirler derhal devreye sokulmalıdır. Çocukların olduğu her yer, bu tür sapkınlar için yasaklı bölge ilan edilmeli; arsızlıklarına, namussuzluklarına en ağır müeyyide uygulanmalıdır. "Bana ne" diyerek seyirci kalmaya devam ettiğimiz her an, bu pislik daha da büyüyecek.

• Sapıklar, Boğaz'da boy göstermeye kalkıyor! Ayasofya da güzergahta!
• Müslüman Anadolu, sapkın LGBT gemisine geçit vermedi

Çocukların da bulunduğu toplu taşıma aracında açık açık aile değerlerine, toplumsal ahlaka savaş açan sapkınlığın propagandasını yapan kadına etraftaki vatandaşların kayıtsız kalması tepki çekti.

Konuşmasında, adanın geçmişte uğradığı Roma, Anglo-Sakson ve Norman istilalarının İngiliz halkında nasıl bir savunma psikolojisi oluşturduğu anlatıyor. Bu ruh halinin zamanla dünyayı sömürgeleştirme fikrine nasıl dönüştüğü, Anglikan kilisesinin kuruluşu ve İspanyol donanmasına karşı kazanılan ilk ölüm kalım savaşı kronolojik bir akışla aktarılıyor.

Tarihçi Tatlı, İngilizlerin dünyayı yönetirken ve ittifaklar kurarken Osmanlı pragmatizminden nasıl faydalandığını çarpıcı örneklerle dile getiriyor.

Ayrıca günümüz küresel siyasetine de değinilerek sermayenin Amerika'dan Çin'e taşınması, dijital faşizm tehlikesi ve Amerika'nın geri çekilme süreci değerlendiriliyor.

İbrahim Tatlı, yapay zekanın gelişi ve bilginin tabana yayılmasıyla birlikte küresel dengelerin her an değişebileceğini ifade ediyor. Güçlü devletlerin tarihte nasıl aniden çöktüğünü Tunç Çağı örneğiyle açıklıyor ve bugünkü İngiliz planlarının da hiç beklenmedik bir kaosla sonuçlanabileceğini belirtiyor.

“Mütefekkir fikrini ve aksiyonunu diri tutan insandır”

Konuşmasında “mütefekkir” kavramı üzerinde duran Dr. Hıdır, fikir ile tefekkür arasındaki farka dikkat çekti. Ona göre mütefekkir, fikrini, zikrini ve aksiyonunu sürekli diri tutan; statükoya teslim olmayan insandır. Dr. Hıdır, Kur’an-ı Kerim’de tefekkür, tezekkür ve taakkul gibi kavramların fiil formunda kullanılmasının, insanın sürekli bir idrak ve hareket hâlinde olması gerektiğini gösterdiğini söyledi.

Necip Fazıl’ın “İman ve Aksiyon” eserine de değinen Hıdır, bu eserin Kur’an’daki “Ey iman edenler, iman edin” hitabıyla doğrudan irtibatlı okunabileceğini belirtti. Dr. Hıdır’a göre iman bir iddiadır ve bu iddia sosyal hayatta, ibadet hayatında, fikir hayatında amelle ve aksiyonla ispat edilmelidir.

• "Necip Fazıl ve Gençlik" programı İZÜ’de yapıldı

“Zor zamanlar, büyük mütefekkirleri ortaya çıkarır”

Dr. Hıdır, İslâm tarihinde kriz dönemlerinin büyük âlimleri ortaya çıkardığını vurgulayarak İmam Gazali örneğini verdi. Moğol, Haçlı, Batınilik ve aşırı zahirilik gibi meydan okumaların bulunduğu bir dönemde İmam Gazali’nin büyük eserler verdiğini hatırlatan Hıdır, Necip Fazıl’ı da modern dönemde ölçü koyan şahsiyetler arasında değerlendirdi.

“Necip Fazıl Büyük Doğu gençliğini idealize etti”

Dr. Hıdır, Necip Fazıl’ın nesil yetiştiren bir mütefekkir olduğunu belirterek Büyük Doğu gençliği ve Nur Gençlik vurgusuna dikkat çekti. Tarihte Nabi’nin Hayriyye’si, Mehmet Akif’in Asım’ın Nesli, Sezai Karakoç’un Diriliş Nesli gibi örneklerin bulunduğunu ifade eden Hıdır, büyük mütefekkirlerin daima bir nesil ideali ortaya koyduğunu söyledi.

Gençlere mefkûre verilmesinin bugün daha da hayati hâle geldiğini belirten Dr. Hıdır, mefkûresiz, ideali olmayan ve istikamet duygusundan mahrum gençliğin ciddi savrulmalar yaşayabileceğini dile getirdi. Bu çerçevede Hz. İbrahim’in teslimiyetini, Hz. Peygamber’in genç sahabilerle kurduğu irtibatı ve Zeyd bin Sabit’in kısa sürede farklı bir dili öğrenerek devlet işlerinde vazife almasını örnek gösterdi.

Necip Fazıl’ın hayatında aksiyon ve tefekkürün her alana yayıldığını söyleyen Dr. Hıdır, gençlerin vakit disiplinini kuşanması gerektiğini, Necip Fazıl’ın Abdülhakim Arvasi Hazretleriyle tanışmasının onun hayatında büyük bir kırılma meydana getirdiğini, “O ve Ben” eserinde anlatılan bu hadisenin onun perspektifini bütünüyle değiştirdiğini belirtti.

“Necip Fazıl bir tuz mesabesindedir”

Konuşmasının sonunda Necip Fazıl’ı “tuz” metaforuyla anlatan Dr. Hıdır, tuzun bozulmayı önleyen bir unsur olduğunu belirtti. Necip Fazıl gibi merkezî mütefekkirlerin toplumda bozulmaya karşı koruyucu bir rol üstlendiğini, Müslümanın da kendi hayatında bu manada “tuz” olması gerektiğini söyledi.

Aylık Baran Dergisi Yayın Kurulu Üyesi Dr. Kâzım Albayrak programda “Büyük Doğu Davası” başlığı altında Üstad Necip Fazıl’ın fikir, dava ve gençlik anlayışına dair değerlendirmelerde bulunarak şunları dile getirdi:

“Kıymetli hocalarım, sevgili gençler; Necip Fazıl’ın Büyük Doğu davasını ben anılarımdan yola çıkarak anlatmaya çalışacağım. Şimdi gençlik dönemimizde bir arayış içerisindeyiz. Kendimizi ifade etmek istiyoruz hâliyle. Kaldırımları arşınlıyoruz. Sağ-sol çatışmalarının yoğun olduğu bir dönem. Bunun da şöyle bir faydası oluyor: “Biz kimiz?” diye kendi kimliğimizi arıyoruz. Aileden tevarüs ettiğimiz bir inanç sistemi var, ona bağlıyız Allah’a şükür. İnsan 18 yaşında Müslüman olur ama 60 yaşında da Müslüman olur, 80 yaşında da Müslüman olur. 18 yaşında Müslüman olurken İslam literatürünü, İslam’ın emirlerini, ölçülerini hepsini biliyor muyuz? Bilmiyoruz. Önce takliden başlar.

Şimdi o dönemde bize yakın ne var? Kendimizi ifade etmek istiyoruz. Akıncılar Teşkilatı’nın kurulduğunu duyuyoruz, tamam diyoruz, bu bize yakın. Milli Türk Talebe Birliği var, tamam diyoruz. Ve Necip Fazıl... Necip Fazıl kim? Necip Fazıl Üstad. Necip Fazıl her şeyimiz. Necip Fazıl “Ruh Hamurkârı.” Belki çoğunuz bilmez, Üstad olarak bilinir. O dönem Necip Fazıl için mesela çok kullanılan ifade “Ruh Hamurkârı”dır. Konuşmalardan zaten bu çıkıyor; Necip Fazıl’a neden Ruh Hamurkârı dendiği anlaşılıyor, değil mi?

Fakat sevmek için bilmek gerek. Necip Fazıl’ı seviyoruz ve zaten büyük bir emeği var; yol açıcı, çığır açıcı, merkezi mütefekkir ve aksiyoner. Yani sahada, meydanda, sokakta. Şimdi Necip Fazıl’a hayranız; konferanslara gidiyoruz, dinliyoruz. Fakat Necip Fazıl’ın hakikatini bilmek, derinlemesine bilmek gerekiyor. Sadece şair değil, aksiyon adamı. Biz daha çok kahraman yönüyle biliyoruz, şiirlerini de zaten ezberlemişiz.

• "Necip Fazıl ve Gençlik" programı İZÜ’de yapıldı

Bu arada Necip Fazıl’la benim tanışmam oluyor; yanına gitmem söz konusu oluyor. Hemen onu da anlatayım. Şimdi o dönem Gölge dergisi çıkıyor Salih Mirzabeyoğlu tarafından. Akıncı Güç dergisi çıkıyor. Akıncı Güç dergisinde Salih Mirzabeyoğlu, İdeolocya Örgüsü’nü merkeze koyup değerlendirmelerde bulunuyor; gaye-hedef ilişkilerini, mücadelenin ilkelerini, hedefi bunları çiziyor. Bu sefer, hani Büyük Doğu’yu biliyoruz fakat bu şekilde altı çizilince İdeolocya Örgüsü’nü yeniden okumaya başlıyoruz. Ve Akıncı Güç dergisi Necip Fazıl’a ulaştırılıyor. Necip Fazıl bunu beğeniyor, çok beğeniyor. “Müjdelerin Müjdesi” diye yazı yazıyor ve başta Salih Mirzabeyoğlu olmak üzere Akıncı Güç kadrosunu çağırıyor. Gidiyoruz şimdi Üstad’ın yanına. Bir akşam yemeğine çağırıyor Erenköy’deki köşküne. Bir masa başında, etrafında yay gibi halkalanmışız. Orada hemen söyleyeyim, intibaım nedir? Şimdi ben pratikten teoriyi desteklemiş olacağım böylece.

Necip Fazıl’da gördüğüm; 75 yaşında ihtiyar, biz de 20 yaşında delikanlıyız. Necip Fazıl’da gördüğüm, 75 yaşında bir delikanlı. Eşya ve hadiselere tahakküm etmek isteyen, böyle vecd içerisinde eşya ve hadiselere hâkimiyetini gösteren bir delikanlı. Yani çok ileri bir seviyede yorum yapıyor, bir aksiyon alıyor. Ondan sonra Necip Fazıl’ın arkasında akşam namazını kılıyoruz. O, unutamadığım anılardan bir tanesidir; orada kıldığım namaz.

Şimdi “Necip Fazıl’ın Büyük Doğu davası” diyoruz ya arkadaşlar; Necip Fazıl, Büyük Doğu ve dava. Bu üçü birbirine çok güzel denk geliyor, bunlar özdeşleşmiş kavramlar. Büyük Doğu’yu biraz sonra, konuşmamın sonunda yedi umde hâlinde anlatacağım inşallah; kısa kısa başlıklar hâlinde. Şimdi dava deyince arkadaşlar, dava burada ideal manasında. Maddi istekler, zaruri istekler insanın ruhunu doyurmaz. Maddi isteklerimiz lazım ama ruhumuzu doyurmaz. Biz de böyle bir arayış içerisindeydik. Burada hemen gaye ile ideal arasındaki farkı belirtelim. Üstad’ın şöyle bir sözü var: “Her ideal bir gayedir, fakat her gaye ideal değildir. Gayeler aşağılara düşebilir, idealler düşmez.” Üniversiteyi bitirmek, ondan sonra diyelim ki akademisyen olmak...

Necip Fazıl burada şöyle bir misal veriyor: Bir askerin mareşal olması bir gaye olabilir ama bir ideal değildir. Bunun ideal olması için ne lazım? Üstad söylüyor: “Bunun ideal olması için de Altın Ordu’nun bir neferi olarak veya bir mareşali olarak görev yapmak istemesi lazım.” Yani konu, gaye ile ideal arasındaki farktır.

Necip Fazıl ideal adamı. Ve bu idealine uygun olarak da Büyük Doğu idealini çizmiş. Büyük Doğu ideali nedir? Bunu bilmemiz gerekir. Yani sathî anlamaktan derinlemesine anlamaya geçmemiz lazım. Burada aslında herkes bir iç âlem düzeni peşinde koşuyor; iç âlem düzeni ve mutlak güzeli arıyoruz. Yani mesele aslında maddi değil. Maddi şeyler fiziki varlığımızı sürdürmek için elzem, zaruri. Aslında insanın aradığı şey bir iç âlem düzeni, bir huzurdur. İnsan mutlak güzeli arıyor farkına varmadan mutlak güzeli arıyor. Güzel, hep mutlak güzele vasıta ve vesile. Bu noktada hemen söyleyeyim; Necip Fazıl’ın estetik planı başa almasının altını çizelim.

Hamurkâr’ı söyledik. Demek ki biz bu şekilde Necip Fazıl’ın bir şiirini hatırlıyoruz: “Ne çıkar bir yola düşmemiş gölgem / Yollar ki Allah’a çıkar, bendedir” der. Arkadaşlar, gölgemizin bir yola düşmesi lazım. Bu yol, kendimizin haricinde aşkın bir varlığa olacak; tabii ki Allah ve Resulü’ne. Davamızda da bunun sürdürülmesi gerekir. Ben bunun mücessem olmuş hâlini Necip Fazıl’da gördüm. Yani her bakımdan bana hitap etti. Bunu birçok noktada misallendirebilirim.

Büyük Doğu, bir söylem İslâmcılığı değildir; içselleştirilecek, kana karışacak ve enerji olarak açığa çıkacak bir davadır. Necip Fazıl edebiyat olsun diye yazmamış; kan ve çileyle yoğrulan bir hayatta yaşadıklarını yazmış, yazdıklarını yaşamıştır. Onun en çok sevdiği kelime ise aksiyondur. Burada iman ve sanat da birliktedir. Bunu da unutmayalım arkadaşlar. Bunun ayrıntısına şimdi kısa zaman içerisinde giremiyorum.

Şu kadarını söyleyeyim: Güzeli arıyoruz dedim ya; bakın, iman ve sanat burada bir arada. Güzel olmayan şey, güzeli anlatamaz. Hocalarım anlattı; estetik, hesap kitap sordurmadan yakalayıcı ve fethedicidir. Yani pis borudan temiz su akmaz. Kötü bir nefesten İslâm anlatılmaz. Buna dikkat etmemiz gerekiyor. Şimdi daha önce bana birkaç soru yöneltilmişti. Hemen o iki soruyu kısaca cevaplandırıp yedi umdeye geçeceğim.

Necip Fazıl’ın hayatını değiştiren en önemli şey ne? Hocalarım kısaca bahsetti, ben bir kelimeyle söyleyeyim: Seyyid Abdülhakim Arvasi ile tanışmasıdır. Vapurda karşısına gelen bir kişi, bir Müslüman ona vesile olmuştur, aracı olmuştur. Tanımadığı birisidir. “O ve Ben” kitabında bunun hikâyesi de gayet güzel anlatılmıştır.

Necip Fazıl’ın gençlikten beklediği nedir? Tabii ki Necip Fazıl’ın gençlikten beklediği Büyük Doğu, İslâm İnkılabı’dır ve bunu “İdeolocya Örgüsü”nde ifade edilmiştir. Necip Fazıl’ın “Özlediğimiz Nesil” konferansında gençlikten bekledikleriyle ilgili nasihatleri var. Hemen ilk üçünü söyleyeyim size:

Birincisi aşk. Üstad diyor ki: “Aşksız adam pörsümeye ve aşksız cemiyet sönmeye mahkûm ve kâinatın protoplazması aşktır.”

İkincisi üstün akıl ve sır idraki. Aklı yine akılla mat eden üstün anlayışa ve bilhassa sır idrakine yükselmek, diyor Necip Fazıl.

Üçüncüsü nefs muhasebesi. Atacağını dibinden söküp atma, alacağını dibinden söküp alma, tutacağını da köküne kadar yapışıp tutma hassası deniyor.

“Büyük Doğu, İslâmiyet’in emir subaylığıdır. Büyük Doğu, İslâm içinde ne yeni bir mezhep ne de yeni bir içtihat kapısıdır; sadece Sünnet ve Cemaat Ehli tabirinin ifadelendirdiği mutlak ve pazarlıksız çerçeve içinde, olanca saffet ve asliyetiyle İslâmiyet’e yol açma geçidi ve çoktan beri kaybedilmiş bulunan bu saffet ve asliyeti 21. asrın eşiğinde eşya ve hadiseye tatbik etme işidir.” Üstad’ın tanımı bu. Büyük Doğu yekpare bir inanış, görüş ve ölçülendiriş manzumesidir.

Şimdi yedi umdeyi hemen söyleyeceğim:

Birincisi, şeriattan zerre taviz vermeyen bir dünya görüşü. Hiçbir şeye taviz yok. Yani liberalizme, sosyalizme, çağın moda akımlarına... Hiçbirine taviz yok. Bu, Necip Fazıl’ın Büyük Doğu’daki birinci vasfıdır. Dinî ilimlere de bakabilirsiniz arkadaşlar. Çünkü Üstad bunları hep kontrol ederek, danışarak hazırlıyor.

İkincisi, tarih muhasebesi yapıyor arkadaşlar. Son beş asrın tarih muhasebesini yapıyor: Ulu Hakan Abdülhamid Han, Vahdettin Han... “Nereden geldiğini bilmeyen, nereye gideceğini bilmez.” Bu sözüm bence yeter, bunu geçiyorum.

Üçüncüsü, Necip Fazıl bir dünya görüşü sistemi kuruyor. Arkadaşlar, bütün hakkında bir fikrimiz olmadan parçaları değerlendiremeyiz, kavrayamayız. Körün fil tarifi var ya, onun gibi. Onun için “İdeolocya Örgüsü” olmadan yol alamayız; “İdeolocya Örgüsü”nü benimsemeden, kuşanmadan yol alamayız. Kafamızda bir ev fikri olmadan kapı ve pencere hakkında fikir sahibi olabilir miyiz? Olamayız. İşte ev fikri, “İdeolocya Örgüsü”dür.

Dördüncüsü, ideolocyanın temelini Allah Resulü’ne dayandırıyor arkadaşlar. Yani peygambere imandan öte, fikriyatını buna dayandırıyor. “En evvel, en üstün” diyor. Birçok eserinde buna dayandırıyor. Çalıştığım mevzu bu; 2700 küsur adet hadis kullanmış. Burada “Nur-u Muhammedi”, “Muhammedi Nur” kavramı da devreye giriyor. Bu kâinat görüşünü buraya dayandırıyor. Ve sahabeler... “Olanca imtizacımız sahabelerdir bizim” diyor.

Beşincisi, dost ve düşman kutuplarını işaretlemesi, hedefleştirmesi önemli. Baş nefret kutbu, baş muhabbet kutbu. Baş muhabbet kutbu olarak Seyyid Abdülhakim Arvasi Hazretlerini işaret ediyor. Baş nefret kutbu da İslâm’a düşmanlığını ilan eden her kimse, herhangi bir zümreyse bunu eserlerinde açıkça ilan ediyor.

Altıncısı, Üstad yeni bir usul ve tarz getirdi; geleneğe bağlı ama yenilikçi. Hem gelenekçi hem devrimci. Yeni bir usul ve tarz getiriyor, yeni bir diyalektik getiriyor, yeni bir estetik getiriyor. Bu da mutlak ölçülere ve geleneğe sımsıkı bağlı.

Yedincisi, İslâm İnkılabı diyor, bunun çokça altını çiziyor. “Büyük Zuhur” diye işaret ediyor. Bu minvalde “Başyücelik Devleti ve İdare Mefkûresi” var arkadaşlar “İdeolocya Örgüsü”nde. Bunu neden yazdı Üstad? Bizim siyasi ve içtimai bir modelimiz olmasın mı? Biz başkalarının biçtiği gömleği, elbiseyi niye giyelim? Bilmem Stuart Mill, Descartes, bilmem ne falan...

Allah ve Resulü’ne ve ulema geleneğine bağlı bir sistem istiyoruz. Necip Fazıl bunu da planlamış. Necip Fazıl son olarak diyor ki: “Dünya bir inkılap bekliyor; dünyanın beklediği bu inkılap üç daire hâlinde: Dış daire dünya, içindeki daire İslâm Âlemi, onun da içinde Türkiye. Asıl Türkiye, merkez Türkiye.” diyor Üstad. Bunu da yazalım, not alalım.

İslâmi İlimler Kulübü’ne, İslâm Ekonomisi ve Finans Kulübü’ne bu organizasyon için teşekkür ederim. Son olarak şunu söylüyorum: İslâm âlemine ve dünyaya bir teklifi olan, kurtarıcı İslâm nizamı fikri olan Büyük Doğu ideali etrafında kenetlenen gençler ve gönüldaşlar olarak hepinizi saygıyla selamlıyorum.”

Koruma kanunu dolayısıyla sorgulanamaz bir dogma haline gelen ve seküler bir dine dönüşen Kemalizm, tekno-paganizm adı altında, yeni, hazza dayalı bir putperestliği meydan yerine dikerek toplumu büyük bir felakete sürüklüyor. İktidar da bu felaketi önlemek yerine, eziklik psikolojisi dolayısıyla sırf yaranmak uğruna Kemalist putperestlerin dayattığı seküler kimliğe rızayı gösteriyor.

Milletin sırtına binerek 22 senedir iktidarda olan ve yine İslâmî değerleri ve kültürü yaşatmak sözüyle iktidarda kalan hükümet, ruhî imarı gerçekleştirmek yerine bilakis her türlü sapkınlığa kapı aralıyor ve bununla da övünüyor. “Kemalist rejim günlüğü” başlığı altında yorumladığımız haberlerde de görüleceği üzere bir yangın yerine dönüşen ve her an tutuşmaya hazır bir memleketi göreceksiniz.

İşte vaziyetimiz:

Son Karar, Türkiye’de 1988-1990 yılları arasında yayınlanmış ve Büyük Doğu-İbda fikriyatına nisbetle faaliyet göstermiş bir dergidir.

Dergi ilk sayısını Mayıs 1988 tarihinde ve “Aylık Siyasi Fikir ve Aksiyon Dergisi” olarak yayımlamıştır. İstanbul merkezli olarak yayın yapan derginin yazı işleri müdürlüğünü Serdar Yücel üstlenmiş, genel yayın yönetmenliğini ise Kaya Balaban yapmış ancak Şubat 1989 sayı 8’den itibaren Ali Hışıroğlu üstlenmiştir.

Dergide Abdullah Kiracı, Ali Hışıroğlu, Atilla Özdür, Enver Küçükgörür, Enes Duymaz, Harun Yüksel, Hayrettin Soykan, Kâzım Albayrak, Mehmet Tarakçı, Mevlüt Koç, Mustafa Saka, Saadettin Ustaosmanoğlu, Süleyman Dal, Şükrü Sak, Oktay Şener gibi birçok yazarın yazıları yayınlanmıştır.

Son Karar’ın 1988 tarihli 1. sayısının kapağında Salih Mirzabeyoğlu’na ait “Gençliğin Cevabı” başlıklı bir deklarasyon yayınlanmış ve yazıda, Batı’nın olumsuz etkilerine karşı durulması ve hakikat yolunda kararlı bir nesil yetiştirilmesi gerektiği ifade edilmiş ve “Allah için buğz ve Allah için aşk ölçüsüne uygun şekilde, baş nefret kutbu ile baş muhabbet kutbunu tayin etmiş olarak...” denilmiştir.

Derginin ikinci sayısı Büyük Doğu ve Necip Fazıl özelinde çıkmıştır. Bu sayıda Necip Fazıl Kısakürek ve Büyük Doğu ideolojisi, bu ideolojinin modern dünyada nasıl uygulanması gerektiği ve İslâm’ın sosyal, siyasi ve kültürel hayatta yeniden nasıl yer alması gerektiği ele alınmıştır. İçerik olarak, gençliğe hitap eden yazılar, sosyal güvenlik açısından zekâtın önemi, Filistin meselesi, Ayasofya’nın durumu gibi konular ele alınmıştır. “Üstad’ı anmak” başlığı altında, onun ideolojik mirasının sadece anılmakla kalmayıp, aksiyoner bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Mütefekkir Salih Mirzabeyoğlu’nun 1988 yılında yaptığı “Nasıl Birlik?” konferansı, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında; “İşkence ve Filistin Meselesi” konferansı, derginin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında; Cemaat ve Aksiyon” başlıklı konferansı ise Ağustos 1988 tarihli 4. sayısında yayımlanmıştır.

Salih Mirzabeyoğlu’nun kaleme aldığı “M. Kemal hakkındaki Bir Gün” başlıklı yazı da ilk defa Son Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısının 31. sayfasında, daha sonra da Ekim-Kasım 1989 tarihli 14. sayısının 22. sayfasında yayımlanmıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısı, Bir Gün başlıklı yazıdan dolayı, “Mustafa Kemal’e hakaret” gerekçesiyle toplatılmıştır.

Son Karar Dergisi’nin önemli hususiyetlerinden biri, ilk defa Fetullah Gülen eleştirisi yapılan yayın organı olmasıdır. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayısının 17. sayfasında imzasız yayınlanan “Hem Gülen - Hem Güldüren” başlıklı bir sayfalık yazıda, türban gösterilerini provokatörlükle suçlayan Fetullah’ın “düzenist Müslüman” tipini yetiştirme görevini devralan “sinsi bir hain” olduğu ve ondan hesap sorulacağı söylenmektedir.

Derginin geneline baktığımızda Seyyit Ahmet Arvasi, Muhsin Yazıcıoğlu, Atilla Özdür gibi şahsiyetlerle mülakatlar yapıldığı görülmektedir. Bilhassa Seyyit Ahmet Arvasi’nin yayımlanan röportajı vefatından önceki son röportajıdır.

Dergi, Türkiye’nin siyasî ve içtimâî sorunlarına Büyük Doğu-İbda perspektifinden bakmaya çalışmış, Kemalist rejime ve Batı’ya karşı net bir duruş sergilemiş, sert bir üslupla eleştiride bulunmuş, iman şuurunu ve aksiyon ruhunu sürekli kamçılamayı hedeflemiştir. Sadece aktüel siyasetle ilgilenmemiş, aynı zamanda tarih, sanat, edebiyat ve felsefe gibi konularda da makaleler ve yorumlar yayınlamıştır.

Fikirle eylemi birleştirmede şu örnekleri sayabiliriz:

Flama Kültür Faaliyeti lokalinde yapılan ve cepheleşme yapılanmasının ilk örneği sayılabilecek, her cephenin bir bildiri sunduğu faaliyet, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında yer almıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Mahir Çakır’ın “Hakkını Vermek” başlıklı yazısı cepheleşme ve içtimaileşme açısından dikkat çekmektedir. Ayrıca Ayasofya için imza kampanyası da derginin Şubat 1990 tarihli 16. sayısında yer almıştır.

Tespitlerimize göre İbda’nın cepheleşmesine atıfla “İBDA-C” isminin ilk kullanıldığı yayın organı bu dergidir. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayının arka kapağında aynen şöyle denmektedir:

“Büyük Doğu mücadelesi ve onun yumuşattığı iklim... Ve Müslümanların önünde bir korkuluk gibi duran “Menemen” hatırasını bir tekmede deviren şanlı GÖLGE! Akıncı Güç patlaması, Rapor talimi, Gönüldaş, çaba ve direnci, İBDA taarruzu! Hedef iktidardır!” İşte İBDA-C KARAR’ın nereden geldiğinin ve ne yapmak istediğinin hikâyesi...”

Karar Dergisi’nin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında yer alan Cahit Yeşilyurt’un “Gerçek Beraberlikler” yazısı Tilki Günlüğü 2. cilt s. 439’da iktibas edilmiştir. Aynı şekilde Haziran 1988 tarihli 2. sayıda yer alan Kâzım Albayrak’ın “Kayan Yıldız Sırrı Üzerine” başlıklı yazısı da Tilki Günlüğü eserinde, 3. cilt, s. 231’de iktibas edilmiştir.

Karar Dergisi Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Salih Mirzabeyoğlu’nun “Suda Boğulan Balık” isimli bir hikayesi yayımlanmıştır. Ayrıca Mart 1989 sayı 9’dan itibaren aralıklı sayılarda Salih Mirzabeyoğlu’nun altı şiiri (Devri Daim, Altın Nazar, Perde, Kabarcık, Lügat ve Çehre) yayımlanmıştır. Karar Dergisi’nin bazı takdim yazıları ve çerçeve içerisindeki bazı arka kapak yazıları, İBDA Mimarı’nın telkin ve tavsiyeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır.

Özellikle genç neslin uyanışına ve mücadeleye katılımına büyük önem veren dergi, gençlerdeki idealizm, heyecan ve aksiyon ruhunu harekete geçirmek ve onları Büyük Doğu-İbda fikriyatına kazandırmak için çaba göstermiştir. Türkiye’deki İslâmcı düşünce ve hareket tarihinde önemli bir yere sahip olan Son Karar, 17 sayı çıkmış ve 1 Mart 1990 yılında yayın hayatına son vermiştir.

5 Eylül 2024 

Aylık Baran Dergisi

Konferansta İsrail’e yönelik boykotun önemine dikkat çekildi. Filistin davasına daha aktif bir şekilde sahip çıkılması gerektiği vurgulandı.

Said Ercan: Gündemimizde sürekli Gazze olmalı!

Dursun Ali Erzincanlı: Gazze’ye sahip çıkan insanlar aziz ve şereflidir

Ercan Çifci: Gazze bir fikirdir. Gazze Y*hudi’nin yerle bir edildiği yerdir.

Ayçin Kantoğlu: 21 bin çocuk kayıp Gazze’de. 21 bin. Bunun tercümesi şu: Bu dünyada 8 milyar insan kayıp!

Kâzım Albayrak: ABD-Y*hudi emperyalizminin tekerine çomak sokucu işler yapılmalı!

Yakup Köse: Uzak gördüğünüz şey aslında size çok yakın!

Tayyar Tercan: Türkiye'den İsrail'e katliam yapmaya gidenlerin vatandaşlıktan çıkarılmasını istiyoruz.

Haberin tamamı için TIKLAYINIZ

Dergimizin olduğu kitabevleri:

Gölge Kitabevi: Ali Kuşçu, Büyük Karaman Cd. 4A, 34083 Fatih/İstanbul

Kökler Kitabevi: Hırka-i Şerif, Kadı Sk. No:14, 34091 Fatih/İstanbul

Ağaç Kitabevi: Akşemsettin, Şehitkubilay Sk. No:6, 34010 Fatih/İstanbul

İnkılap Kitabevi: Fevzipaşa Caddesi, Şehitkubilay Sokak No: 6/A-B Fatih-İstanbul

Ankara Birleşik Kitabevi: Tuna caddesi Bulvar Pasajı, D:no:3/3, Çankaya/Ankara

Gaziantep Akyol Kitabevi: Şahinbey, 44002. Bedesten Sk. No:15, 27410 Şahinbey/Gaziantep

Mephisto Kitabevi: Kuloğlu, İstiklal Cd. No:125, 34435 Beyoğlu/İstanbul

Kitap Dünyası İlahiyat Şubesi: Aşkan Mah. Aşkan Cad. No: 22/1 Meram / Konya

Nasıl abone olunur?

Aylık Baran Dergisi’ne abone olmak için adres ve irtibat bilgilerinizi telefon yahut mail ile bize bildirdikten sonra abone bedelini yatırmanız yeterlidir.

Abone olmak için irtibat numaramız 0533 166 20 50

1 senelik abonelik ücreti (2026 itibariyle) kargo dahil 1900 TL'dir.

Haftalık çıkan Baran Dergisi, 783 sayıdan sonra kardeş yayın organı olan Aylık Dergisi ile birleşerek "Aylık Baran" adı altında aylık olarak yayınlanmaya devam etmiştir.