Terörist İsrail ordusu, Gazze kentinin Tel el-Heva Mahallesi’nde yerinden edilmiş sivillerin sığındığı alanı füzelerle vurdu. Bölgeye peş peşe isabet eden en az iki füze, bir atölye ile Filistinlilerin barındığı çadırlarda büyük bir patlamaya ve ardından şiddetli yangına sebebiyet verdi. Dumanların göğe yükseldiği mevkide derme çatma barınaklar kısa sürede alev topuna dönerken, Filistinliler yangını kendi imkânlarıyla söndürmek için çaba sarf etti.

Saldırı sonrasında bütün varlığı küle dönen bir Gazzeli müslüman, "Şimdi nereye gideyim? Her şeyi kaybettim. Çadır yok, hiçbir şey yok. Nereye gideyim? Vallahi artık yoruldum. Eşyalarımız, çocuklarımızın eşyaları gitti." diyerek feryat etti. Terörist İsrail’in barbarlığı, yerinden yurdundan edilmiş masum insanları en temel hayat vasıtalarından dahi mahrum bırakarak açık hava hapishanesinde tüketmeyi hedefliyor.

Şehit sayısı yediye ulaştı

Tel el-Heva Mahallesi'ndeki atölye ve çadırların hedef alındığı saldırıda 3 Filistinli sivil şehit oldu. Terörist İsrail ordusunun gün boyunca Gazze Şeridi'nin muhtelif mevkilerine düzenlediği hava saldırıları ve topçu atışları neticesinde şehit sayısı 7'ye yükseldi.

Mevcut tablo, 2006 ara seçimlerinde yaşanan tarihi kırılmayı akıllara getiriyor. George W. Bush, Irak işgalinin ve Ebu Gureyb skandalının faturasını ödeyen Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’i aylarca "Kararı ben veririm" diyerek savunmuştu. Ancak savaş yorgunu Amerikan seçmeni 2006 ara seçimlerinde Kongre’yi Demokratlara teslim edince, Bush sandıktan bir gün sonra Rumsfeld’in biletini kesmek zorunda kalmıştı.

Hegseth’in olası istifası veya azli, Trump’ın İran ajandasını tek başına değiştirmeye yetmeyebilir. Irak kara birliklerinin uzun yıllara yayılan varlığıyla hafızalara kazınırken, İran harekâtının bedeli doğrudan artan ekonomik maliyetler ve piyasa baskısıyla seçmenin kapısına dayandı. Karar mekanizmasının tamamen Beyaz Saray’da toplandığı mevcut tabloda, savunma bakanının koltuğunu kaybetmesinden ziyade Kongre’nin savaş bütçesine getireceği kısıtlamalar ve açacağı soruşturmalar gidişatı belirleyecek.

Jandarma ekiplerinin faili meçhul siber vakaları aydınlatmaya dönük takibi neticesinde; Sincan, Etimesgut, Polatlı ve Yenimahalle ilçelerinde nitelikli dolandırıcılık cürmüne karışan 5 şüpheli de yakalanarak haklarında adlî soruşturma başlatıldı.

Öte yandan, kanun koyucu kendi vergilendirmediği ve denetlemediği kumara "suç" damgası vururken; başına "millî" sıfatı kondurulan piyangoları, şans oyunlarını ve at yarışlarını bizzat devlet tekelinde oynatmaktadır.

Aynı tezat "ahlak" bahsinde de hüküm sürüyor. İnternetteki müstehcen yayınlar ve gayrimeşru fuhuş tezgâhları takibe alınıp engellenirken, şehirlerin göbeğinde devlet mührüyle işletilen vesikalı kerhaneler meşru birer ticarî işletme muamelesi görmeye devam ediyor. Vergisini devlete ödeyen ahlaksızlığın kanunî kalkanla korunması, vergisini vermeyenin ise yasaklanması nasıl bir saçmalıktır?

Kumar kumar, fuhuş da fuhuştur; bunların devlet eliyle yürütülmesi yahut vergiye bağlanması ortaya çıkan melaneti asla meşrulaştırmaz!

Bir yanda milleti devlet patentli piyangolarla kolay yoldan zenginleşme hevesine sevk edip, diğer yanda internetteki kumara set çekmek nasıl bir tezattır? İnsanları sefalete, aileleri dağılmaya mecbur bırakan bu anlayış; kumarı ve fuhşu toptan yasaklayıp cemiyeti arındırmadıkça, kapatılan yüzlerce sitenin yerini yenileri almaya daima devam edecektir!..

Beyaz Saray’ın bir yandan Hürmüz Boğazı ve petrol sevkiyatı üzerinden tehdit savururken diğer yandan gayrimeşru tavizler koparmak için sahte diyalog haberleri yaydığına dikkat çeken Tahran idaresi, emperyalist şantajlara boyun eğilmeyeceğini vurguladı. Eş zamanlı olarak İran ordusu tarafından kamuoyuna duyurulan yeni yeraltı füze üssü görüntüleri, bölgede askeri baskı kurmaya çalışan Vaşington ve Tel Aviv yönetimine açık bir meydan okuma olarak değerlendirildi. Yeraltında konuşlandırılan yüksek tahrip gücüne sahip stratejik sistemlerin teyakkuz halinde bekletildiğini belirten askeri kaynaklar, düşmanın en küçük bir hatasında cevabın misliyle verileceğini duyurdu.

Uzman Diyanet-Sen: Kararın hukukî gerekçesi açıklansın

Gelişmelerin ardından yazılı bir beyanat yayımlayan Uzman Diyanet-Sen Genel Merkezi, haksız kazanç şebekelerine işaret eden bir din görevlisinin hedef tahtasına oturtulmasına sert çıktı. Sendika yetkilileri, cemiyetin müşterek menfaatini savunan bir içeriğe sansür uygulanmasının izah edilemez olduğunu kaydetti.

Yetkili mercilere açık çağrıda bulunan sendika idaresi, kamu yararı taşıyan tenkitlerin teminat altına alınması mecburiyetini hatırlatarak erişim engelinin hangi meşru zemine dayandırıldığının ivedilikle açıklanmasını istedi. Din görevlilerinin meslekî ve vicdanî mükellefiyetlerini yerine getirirken keyfî baskılarla yıldırılmasına müsaade etmeyeceklerini belirten sendika, şu değerlendirmeyi paylaştı:

"Uzman Diyanet-Sen olarak Mustafa İslam hocamızın yanındayız. Bu hadise sadece bir ferdin yahut bir din görevlimizin davası değildir. Bizler kürsülerde dilsiz şeytan kesilen değil; hakkı, adaleti ve hakikati usulünce çekinmeden haykıran şahsiyetler görmek istiyoruz."

Yüreğir Merkez Camii'nde 10 Ekim tarihinde cemaate seslenen İmam Mustafa İslam, dinî kisveler yahut modern kılıflar ardına sığınarak halkı iliğine kadar sömürenler hakkında şu ifadelerde bulunmuştu:

"Onlar öyle eşkıyalar ki; artık dağlarda değiller; sokaklardalar, caddelerdeler, çarşıdalar. Vallahi Mekke’deler, vallahi Medine’deler, vallahi camideler, vallahi saftalar. Kravatlı hırsızlar, sizinle omuz omuza secdedeler. Çağdaş hırsızlıklar bunlar. Emekli 20 bin liraya talim ediyor. Bir koli veya 2 litrelik yağ için saatlerce bekleyen insanları görüyoruz. Onların vebalini nasıl kaldıracaksınız? Borsalarla, fonlarla, şunlarla, bunlarla hırsızlar peydahlandı aziz kardeşlerim. Milyarlarca parayı alıp götürüyorlar. O paraları dürüm yapsalar, sadece para yeseler bir ömür boyu vallahi bitiremezler. O kadar açgözlüler. Bakıyoruz ki; bunlar sakallılar, güzel giyinmişler, başörtülüler... İçim yanıyor! İman kalbe gitmeyince şeklen iman gözükmüyor aziz kardeşlerim. Taktıkları başörtülerle, bıraktıkları sakallarla olmuyor."

Zindanda geçen 22 yıl ve ağırlaşan sağlık durumu

İsrail makamları, pazartesi akşamı Nablus şehrinin doğusunda yer alan Eski Asker Mülteci Kampı sâkini Yahya Zehran’ı 22 senelik esaretin ardından serbest bıraktı. 15 Kasım 2004 tarihinde henüz reşit bile değilken esir edilen Zehran, ömrünün gençlik çağlarını siyonist zindanlarda direniş şuuruyla geçirdi.

Negev Çölü’ndeki tecrit merkezinden tahliye edilen Filistinli esirin bedenî sıhhatinin ileri derecede bozulduğu ve desteksiz yürüyemediği kaydedildi. Esareti boyunca muhtelif baskı merkezlerine nakledilen Zehran, uzun yıllar boyunca ağır tecrit şartlarına maruz kaldı. Siyonist rejimin planlı olarak uyguladığı tıbbî ihmal ve tedaviyi geciktirme siyaseti, mazlum esirin kalıcı sağlık felaketleri yaşamasına sebebiyet verdi.

Binlerce mazlum siyonist işgalin pençesinde

Filistinli esir kuruluşlarının paylaştığı resmî verilere göre terörist İsrail; 23’ü aşkın zindan, tecrit ve sorgu merkezinde takriben 9 bin 400 Filistinliyi esir tutuyor. Siyonist idarenin zindanlarında 87 kadın ve 380 civarında çocuk bulunurken, binlerce müslüman hiçbir meşru gerekçe gösterilmeksizin "idarî tutukluluk" adı altında alıkonuluyor. Esirler arasında, Gazze Şeridi’nden kaçırılan ve terörist İsrail tarafından gayrimeşru sıfatlarla yaftalanan 1320 Filistinli de yer alıyor.

Sde Teiman işkence kampı ve gizli merkezler

Açıklanan bu rakamlar, İsrail ordusuna bağlı askerî tesislerde ve gizli merkezlerde tutulan binlerce kişiyi ihtiva etmiyor. Başta sistematik işkenceleriyle bilinen Sde Teiman askerî kampı olmak üzere muhtelif merkezlerde rehin tutulan esirlerin akıbeti meçhuliyetini koruyor.

Toplantının ardından Lavrov, KGAÖ Genel Sekreteri Taalatbek Masadıkov ile basın toplantısı düzenledi.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de Rusya, ABD ve Ukrayna arasında üçlü müzakerelerin bugün başladığına dikkati çeken Lavrov, müzakerelerde ABD'nin inisiyatifiyle gelecekte bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulmasıyla ilgili konuların ele alındığını kaydetti.

Lavrov, 'Gelecekteki güvenlik sisteminin net parametrelerini belirledikten sonra Rusya ile Ukrayna arasındaki meselenin çözümüne geçme fikri son derece makul.' değerlendirmesinde bulundu.

'Avrupa'nın Ukrayna'da ateşkes talebini kabul etmeyeceğiz'

Avrupa ülkelerinin Ukrayna'da ateşkesin sağlanması talebinde bulunduğuna dikkati çeken Lavrov, 'Bu, eski bir mantık. Bu, Ukrayna'ya zaman kazandırmak ve kayıpları telafi etmek için yapılıyor. Bunu kabul etmeyeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Lavrov, Avrupalı temsilcilerin müzakereler için Abu Dabi'ye gittiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

'Abu Dabi'ye kadar gitmişler, otelde otursunlar. Amerikalılar, heyetimizle müzakerelere başlamadan önce Ukraynalılar ve Avrupalılarla görüşmeler yapacaklarını bildirdi. Bunu herhalde onların iyimser ruh halinden ve kalıcı barışa yönelik kararlılıklarından güç almak için yapacaklar. Bunun verimli bir çalışma yöntemi olduğunu düşünmüyorum. Müzakerelere katkı sağlayacaklarını düşünen Amerikalıların istedikleri şahıslarla görüşmelerine engel olamayız ve olmak da istemeyiz.'

Avrupa'nın ateşkesin sağlanmasının hemen ardından Ukrayna'ya askeri birlikleri konuşlandırmayı planladığını ifade eden Lavrov, bazı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin Polonya'da tatbikat yapmaya başladığına dikkati çekti.

Kiev yönetiminin, 2014 yılından itibaren imzalanan kolektif güvenlik anlaşmalarını uygulamayı kesinlikle reddettiğini belirten Lavrov, Ukrayna'daki çatışmaların bu nedenle başladığının altını çizdi.

'İsrail, Lübnan'ın içişlerine müdahalede bulunmamayı reddediyor'

ABD'nin İran'a yönelik bir daha saldırı düzenlemeyeceği umudunu paylaşan Lavrov, Katar, Pakistan ve Mısır'ın bu konudaki arabuluculuk girişimlerini desteklediklerini, bölgedeki duruma siyasi çözümlerin bulunmasından yana olduklarını dile getirdi.

Lavrov, İran ile ABD arasında haziranda Pakistan'ın başkenti İslamabad'da mutabakat zaptı imzalandığını anımsatarak, 'Buna rağmen İsrail, Lübnan'ın içişlerine müdahalede bulunulmamasını öngören zaptın 1. maddesini uygulamayı reddediyor. İsrail yönetimi, bunu yapmayacaklarını ve Filistin Devleti'nin kurulmasına izin verilmeyeceğini açıkladı.' dedi.

Ayrıca Lavrov, Suudi Arabistan'ın girişimiyle 2023'te hazırlanan Yemen'de çözüm yol haritasının güncel olduğunu söyledi.

'Ermenistan'ın KGAÖ'deki oy kullanma hakkının askıya alınması konusu değerlendirilecek'

Ermenistan'ın KGAÖ'den ve Avrasya Ekonomik Birliği'nden (AEB) ayrılmak için resmi başvuruda bulunmadığını kaydeden Lavrov, bugünkü toplantıda Ermenistan'ın KGAÖ'deki oy kullanma hakkının askıya alınması konusunun devlet başkanlarının değerlendirmesine sunulmasını kararlaştırdıklarını bildirdi.

Bakan Lavrov, 'Erivan, KGAÖ'nün Ermenistan'ın güvenlik ihtiyaçlarını karşılamadığı ve çıkarlarına hizmet etmediğini söylüyor. Durum böyleyse Ermenistan'ın örgütten ayrılması gerekiyor. Ancak biz Ermenistan'ı örgütten çıkarmayacağız.' ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, Eylül 2026'da yaklaşık 1,3 milyon Filistinliye gıda yardımı ulaştırılırken, bu sayı ocak ayında 2,1 milyon seviyesindeydi. Yardım kuruluşlarının dağıtabildiği gıda paketleri ise ailelerin asgari kalori ihtiyacının yarısını bile karşılamıyor.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) 5 Kasım'da yayımladığı rapora göre, 26 Ekim-1 Kasım tarihlerinde Gazze'ye gönderilmek üzere kayda alınan 466 insani yardım tırından 397'sinin yükü Kerem Şalom Sınır Kapısı'nın Yahudiler tarafından talan edildi. İsrail makamları, 1 Kasım'da Mısır üzerinden gerçekleştirilen insani ve ticari sevkiyatların bazı istisnalar dışında durdurulacağını bildirdi. BM, kısıtlamaların sürmesi hâlinde günlük ücretsiz sıcak yemek dağıtımının yaklaşık 600 binden 330 bine kadar düşebileceği uyarısında bulundu. Gıda tedarikindeki sıkıntılara ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği de eklenirken, Gazze'deki sağlık kuruluşları ağır şartlar altında hizmet vermeye çalışıyor.

Gazze'deki çalışmalarını sürdüren Yeryüzü Doktorları Derneği, Han Yunus'taki sağlık merkezinde muayene, tedavi ve psikososyal destek çalışmaları da yürüten kuruluş, gıdaya erişimin kısıtlandığı Gazze'de sağlık ve insani yardım faaliyetlerini sürdürerek abluka altında yaşam mücadelesi veren Filistinlilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor.

Bu insanlar, yalnızca üzerinde yaşadıkları toprağın sınırlarını korumak için mücadele etmiyordu. Vatanlarını, dinlerini, namuslarını, şereflerini, ailelerini ve mukaddesatlarını korumak için savaşıyorlardı.

Düşman bu toprakları işgal etmesin, gavurluk Müslüman Anadolu'ya hâkim olmasın, İslâm elden gitmesin, ezanlar dinmesin, Müslüman kadınların ve çocukların namusu çiğnenmesin diye cepheye koşuyorlardı.

Çanakkale'de İngiliz ve Fransız kuvvetlerine, Anadolu'da Yunan işgaline karşı verilen mücadeleyi, milletin inancından ve mukaddesatından bağımsız düşünmek mümkün mü?

O dönemin Anadolu insanının zihninde vatan, din ve namus birbirinden koparılamayacak değerlerdi. Vatan yalnızca bir toprak parçası değil, bir fikir, ezanların susmadığı, İslâm'ın yaşandığı ve Müslüman nesillerin yetiştirildiği mukaddes bir yurttu.

Ancak bu milletin cephede kazandığı mücadelenin ardından kendi memleketinde karşılaştığı garabet dolu manzara, büyük bir tarihî çelişkiyi ortaya çıkardı.

Düşman işgaline karşı dinini, namusunu ve vatanını korumak için savaşan Müslüman Anadolu insanına, birkaç yıl sonra Batılı hayat tarzı baskıyla dayatılmaya başlandı.

Yabancıların bu topraklara zorla sokamadığı kültürel anlayış, bu defa devletin kendi kurumları eliyle millete benimsetilmeye çalışıldı.

Müslüman Anadolu milletinin dinî hassasiyetleri gericilikle, asırlık gelenekleri çağ dışılıkla, inancına bağlılığı ise ilerlemenin önündeki engel olmakla itham edildi.

"O olmasaydı ismin Yorgo olurdu" diyenler Yorgo oldu

Türkiye'deki laik ve Kemalist çevrelerin bir kısmı, yıllardır Müslüman Anadolu insanını aşağılamak için son derece çirkin bir ifadeye başvuruyor:

"O olmasaydı şimdi ismin Yorgo olurdu."

Bu söz, yalnızca tarihî bir varsayım olarak kullanılmıyor. Müslüman Anadolu milletini küçümsemenin, onu kendi geçmişinden ve kimliğinden utanmaya zorlamanın bir aracına dönüştürülüyor.

Bu sözün altında, düşman işgali karşısında Müslüman Anadolu insanının kendi dinini, ailesini, namusunu ve kimliğini koruyamayacağı iması da bulunuyor.

Halbuki cepheye koşan, düşmana karşı direnen, açlığa ve yokluğa rağmen mücadele eden insanlar bizzat bu milletin kendisiydi.

Müslüman Anadolu'nun kadınını, erkeğini, gencini, yaşlısını kendi tarihinin edilgen bir unsuru gibi göstermek, o milletin verdiği mücadeleye karşı yapılabilecek en büyük haksızlıklardan biri.

Üstelik aynı zihniyetin Batılılaşma anlayışı içinde ortaya çıkan tezatlar, bugün aile hayatından çocuklara verilen isimlere kadar uzanıyor.

Dün "O olmasaydı ismin Yorgo olurdu" diyerek Müslüman milleti korkutmaya, aşağılamaya çalışan laikler, bugün Batılı isimleri modernliğin ve seçkinliğin göstergesi olarak benimsiyor ve çocuklarına bu isimleri veriyor.

Almira, Lara, Eva, Lina, Mila, Maya, Arya, Melis ve Ares gibi onlarca isim, aynı o kültürlerin yaşam tarzıyla birlikte çocuklara giydiriliyor. Hani "0 olmasaydı ismin Yorgo olurdu" diyenler bugün Yorgo'dan fazla Yorgo olmuşlar. Olmakla kalmamışlar, kendi medeniyetinin isimlerini eski, yabancı medeniyetlerin isimlerini ise modern ve itibarlı görmeye başlar hale gelmişler.

Bir zamanlar milletin adı Mehmet'ti, Ahmet'ti, Mustafa'ydı, Fatma'ydı, Ayşe'ydi, Zeynep'ti. Bu isimler, yalnızca ailelerin çocuklarına seslenmek için seçtiği kelimeler değildi. Bir inancın, bir tarihî mensubiyetin ve bir medeniyetin işaretleriydi.

Bugün Kemalist kesim çocuklarının isimlerini dahi küresel modanın ölçülerine göre belirlemeye başlıyorsa bu değişimi yalnızca bireysel zevk veya özgürlük meselesi olarak görmemek gerekiyor. Dün Yorgo ismiyle milleti aşağılayanların, bugün Eva ve Lara isimlerini çağdaşlığın alameti olarak benimsemesi, bir asırlık kültürel dönüşümün ne hale geldiğini ve nereye doğru evrildiğimizi de gözler önüne seriyor.

Önce güzellik yarışmaları, sonra Yeşilçam ve medya

Batılılaşmanın toplum üzerindeki en önemli müdahale alanlarından biri de kadın ve aile hayatı oldu.

Müslüman Anadolu kadınının iffeti, mahremiyeti ve aile içerisindeki konumu, Batılılaşma anlayışının karşısına aşılması gereken bir gelenek olarak çıkarıldı.

Bu anlayışın toplumda yaygınlaştırılması için yalnızca kanunlar kullanılmadı. Kadının kamusal alandaki görünürlüğü, kıyafeti ve yaşayışı üzerinden yeni bir hayat tarzı oluşturulmaya çalışıldı.

Bu dönüşümün sembolik adımlarından biri güzellik yarışmalarıydı.

Türkiye'de ilk güzellik yarışması 1929 yılında düzenlendi. 1932 yılında Keriman Halis'in Belçika'da "dünya güzeli" seçtirilmesi ise Cumhuriyet yönetimi ve dönemin basını tarafından büyük bir başarı olarak sunuldu.

O dönem yaşanan gelişmelere bakıldığında, kadın güzelliğinin uluslararası bir yarışmada tescil edilmesinin yalnızca şahsi bir başarı olarak değerlendirilmediği görülüyor. Kadının Batılı ölçülerle takdim edilmesi, Cumhuriyet inkılaplarının başarısını gösteren bir sembole dönüştürüldü.

Böylelikle Müslüman Anadolu kadını, kendi toplumunun mahremiyet ve iffet anlayışından uzaklaştırılarak Batı'nın alkışını kazanmanın modernleşme olarak görüldüğü bir zemine çekildi.

Bir nevi Türk kadını Batılıların belirlediği ölçülere göre teşhir edildi, medeniyet ve ilerleme alameti olarak topluma benimsetildi.

Ardından sinema geldi.

Yeşilçam'da oluşturulan pek çok karakter üzerinden toplumun değer yargıları yeniden şekillendirildi. Köylü, fakir, dinine bağlı, geleneksel hayatını sürdüren Anadolu insanı sıklıkla komedinin konusu yapıldı.

Şaban gibi Müslüman Anadolu'da son derece kıymetli karşılığı bulunan isimler, sinemada saf, sakar, cahil veya sürekli alaya alınan karakterlerle özdeşleştirildi.

Fakir ve geleneklerine bağlı insanın kıyafeti, konuşması, davranışları ve yaşayışı üzerinden mizah üretildi. Buna karşılık Batılı hayat tarzına sahip, şehirli, zengin, iyi giyimli ve gösterişli karakterler birçok yapımda toplumsal itibarın temsilcileri olarak öne çıkarıldı.

Müslüman Anadolu insanının kıyafeti, şivesi, fakirliği ve saflığı üzerinden üretilen mizah, zamanla geniş kitlelerin kendi kültürüne dışarıdan bakmasına zemin hazırladı.

Bu defa yapılan iş kanun çıkarmak değildi. İnsanların neye güleceğini, kime özenip kimden utanacağını belirlemekti.

Daha sonra televizyon dizileri, magazin programları, reklamlar, moda sektörü ve nihayet sosyal medya aynı dönüşümü çok daha geniş bir alana taşıdı.

Namussuzluğun özgürlük diye pazarlandığı düzen

Bugün gelinen noktada Batılılaşmanın ahlak üzerindeki tahribatı çok daha açık şekilde görülüyor.

Bir zamanlar aile içerisinde mahrem kabul edilen meseleler, bugün milyonlarca insanın önünde sergileniyor. İnsanlar evlerinin en özel alanlarını, ilişkilerini, yatak odalarını ve aile hayatlarını sosyal medyada teşhir ediyor.

Kadının bedeni bir tüketim malzemesine, mahremiyeti ise reklam ve takipçi kazanma aracına dönüştürülüyor. Teşhircilik özgürlük, hayasızlık cesaret, namussuzluk ise tercih adı altında normalleştiriliyor.

Kadının sokakta neredeyse çırılçıplak dolaşması, bedenini teşhir etmesi veya sosyal medyada mahremiyetini pazarlaması, sekülerlerce çağdaşlığın ve özgürleşmenin göstergesi olarak takdim ediliyor.

Müslüman toplumun iffete, aileye ve mahremiyete verdiği değerler ise aynı çevreler tarafından baskı ve gericilik olarak yaftalanıyor.

Kadını iffetiyle, şahsiyetiyle, anneliğiyle, ilmiyle ve ahlakıyla kıymetli gören medeniyet anlayışı itibarsızlaştırılırken, kadının bedenini piyasaya sunan kapitalist kültür özgürlük diye pazarlanıyor.

Gavatlığın, teşhirciliğin ve aile mahremiyetinin ortadan kaldırılmasının normalleştiği bir düzen ortaya çıkıyor.

LGBT de adeta meşru sayılmaya başlandı. Artık açık açık düne kadar şakaları yapılırken bugün gerçeği yapılmaya başlandı. Hatta "LGBT'li komşum bana çok iyi davrandı" hikayeleriyle sapıkları meşru saymaya ve normal insanı aşağılama başladı.

Tabii ki bu dönüşümün arkasında yalnızca bireysel tercihler bulunmuyor. Reklam ekonomisi, eğlence sektörü, küresel medya kuruluşları ve dijital platformlar, tüketimi ve teşhiri sürekli özendiren güçlü bir kültürel zemin oluşturuyor. Bunla birlikte bu tür çalışmalar dinlerini, ruhlarını, vatanını satan birçok veledi zina eliyle de yapılır oldu. Özellikle dışarıdan aldıkları ücret karşılığında dinlerini, vatanlarını, kültürlerini kötüleyen ve buna alternatif olarak da hayvanlar gibi yaşamayı özendiren programlar yapar oldular.

Eskiden Müslüman Anadolu insanının utanacağı davranışlar, bugün milyonlarca beğeni toplamanın, para kazanmanın ve şöhrete ulaşmanın araçlarına dönüştü adeta.

Görülüyor ki, bir asır önce Kemalist rejim eliyle Müslüman Anadolu'ya dayatılan Batılı hayat tarzı, bugün piyasa ve medya eliyle gönüllü bir teslimiyete dönüştürülüyor.

Dün Yunan işgaline karşı savaşanların torunları bugün Yunan şarkıcının önünde dans ediyor

Bu kültürel dönüşümün son örneklerinden biri, 4 Kasım 2026 tarihinde Ankara'da yaşandı.

Yunanistan şarkıcı Konstantin Argiros'un konserinde dans eden Ankaralı kadını konuşuyor. "Argiros, Türkler ile ilişki konusunda hükümetten daha iyi, Dış İşleri Bakanı olsun" esprileri yapılıyor. Argiros'un, 4 Kasım'da Ankara'da verdiği konserin biletleri yok satmıştı. Videodaki izleyici Türkiye kökenli bir Yunan dansı olan "zeybekiko" oynuyor.

— Gaffar Yakınca (@GaffarYakinca) November 9, 2026

Yunan şarkıcı Konstantinos Argiros, Congresium Ankara'da konser verdi. Biletleri tükenen konserde yaşanan bir hadise ise ne hale geldiğimizi gösteriyordu.

Konser sırasında bir Türk kadın, Yunanistan'da zeybekiko dansı sergiledi. Yunan şarkıcı Argiros ise kadının dansını sahne kenarında diz çökerek izledi ve alkışladı.

Görüntüler kısa sürede sosyal medyada yayıldı. İki toplum arasındaki yakınlaşmayı öven yorumlar yapıldı. Hatta Argiros'un Türklerle ilişkileri hükümetten daha iyi yürüttüğü, dışişleri bakanı olması gerektiği yönünde espriler dolaşıma girdi.

İşte bu manzara, üzerinde düşünülmesi gereken çok daha büyük bir meseleyi hatırlatıyor.

Bundan bir asır önce Anadolu'nun kadınları Yunan işgaline karşı cepheye mühimmat taşıyordu. Erkekleri, ailelerini, namuslarını, dinlerini ve vatanlarını korumak için savaşıyordu.

Bugün ise aynı topraklarda Yunan bir şarkıcının önünde yapılan dans, Kemalistlerce büyük bir kültürel yakınlaşma ve eğlence olarak alkışlanıyor.

Burada asıl üzerinde durulması gereken, Yunan bir sanatçının Türkiye'de konser vermesinden daha büyük bir mesele. Müslüman Anadolu milletinin tarihî hafızasının nasıl aşındırıldığı, bir zamanlar uğruna mücadele ettiği değerlerin ne ölçüde geri plana itildiği ve Batılı hayat tarzına duyulan hayranlığın hangi noktaya ulaştığı.

Çanakkale geçilmez dedik, peki kültürel işgale ne oldu?

Her yıl Çanakkale Zaferi'nin yıl dönümünde aynı ifadeyi tekrar ediyoruz: "Çanakkale geçilmez!"

Elbette Çanakkale'de gösterilen direniş bu milletin tarihindeki en büyük kahramanlıklardan biri. Fakat Çanakkale'nin yalnızca askerî bir zaferden ibaret görülmesi, o mücadeleyi veren milletin ruhunun unutulmasına sebep oluyor.

O cephelerde savaşan Müslüman Anadolu insanı, bugün kendi torunlarının zihnine yerleştirilen Batılılaşma anlayışını görse ne düşünürdü?

İslâm'ın gündelik hayattan çıkarılmasına, mahremiyetin ortadan kaldırılmasına, namussuzluğun özgürlük adı altında pazarlanmasına, kadının bedeni üzerinden ticaret yapılmasına ve kendi medeniyetinin hakir görülmesine nasıl karşılık verirdi?

O gün cepheye koşan Mehmetçiğin uğruna canını ortaya koyduğu değerlerle, bugün topluma çağdaşlık adı altında benimsetilmeye çalışılan Batılı değerler arasında nasıl bir münasebet bulunuyor?

Asıl üzerinde düşünülmesi gereken budur.

Çünkü bir milleti mağlup etmek için mutlaka topraklarını işgal etmek gerekmiyor. Onun inancını, ahlakını, tarihini ve kültürünü değersiz hâle getirmek, kendi değerlerinden utanmasını sağlamak da bir milletin istiklaline yönelmiş büyük bir saldırıdır.

Batılılaşma cereyanının Türkiye'de meydana getirdiği en büyük tahribat da budur.

Önce Müslüman Anadolu milletinin inancına, kıyafetine, ibadetine ve kurumlarına müdahale edildi. Ardından dinî ve tarihî değerleri gericilikle özdeşleştiren bir kültürel ortam oluşturuldu.

Dün "Atatürk olmasaydı ismin Yorgo olurdu" diyerek Müslüman Anadolu'yu küçümseyen zihniyet, bugün Batılı isimlere, Batılı yaşayışa, Batılı ahlak anlayışına ve Batılı kültürün dayattığı ölçülere hayranlık duyuyor ve onlar gibi yaşıyor. Eğer kendi kültürümüze, kendi dinimize ve kendi medeniyetimize dönmezsek toplumumuzu kaybettiğimiz gibi memleketi müdafaa edecek bir insan bile bulamayacağız. Hatta hayran oldukları Batı tarafından işgal edilmeleri alkışlarla karşılanacak!

Çanakkale'de düşman donanmasına geçit vermeyen milletin torunları, bugün Batılılaşmanın kültürel işgaline karşı aynı dirayeti göstermek zorunda.

Çünkü Çanakkale'yi geçilmez kılan yalnızca toplar, tüfekler ve siperler değildi. O siperlerde savaşan Müslüman Anadolu insanının imanı, ahlakı, cesareti ve mukaddesatına bağlılığıydı.

Kısacası Çanakkale'yi düşman donanması geçemedi. Fakat Batılılaşma cereyanı, milletin mahremine, ailesine, yaşayışına ve zihnine kadar sokuldu.

Bir asır önce düşmana karşı geçilmez olan cephelerin, bugün kültürel teslimiyete karşı da geçilmez hâle getirilmesi gerekiyor.

Baran Dergisi

Hamas, 9 Kasım Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İsrail hükümetinin Gazze'deki insani felaketi bilinçli şekilde derinleştirdiğini ve uzattığını belirtti. Hareket, ateşkes anlaşmasının imzalanmasına rağmen Filistin halkının temel yaşam şartlarının yeniden oluşturulmasının engellendiğini ifade etti.

Hamas'a göre İsrail'in saldırılarının yanı sıra insani yardımlara, barınma malzemelerine ve yeniden inşa çalışmalarına yönelik kısıtlamalar, Filistin halkının direncini kırmayı hedefleyen bir politikanın parçası olarak uygulanıyor. Hareket, uluslararası toplumu ablukanın kaldırılması, yardımların ulaştırılması ve sorumluların hesap vermesi için derhâl harekete geçmeye çağırdı.

Gazze'de 70 binden fazla çadır sular altında kaldı

Gazze'de 6 Kasım'da başlayan şiddetli yağışlar, İsrail saldırılarında evleri yıkılan ve aylardır derme çatma çadırlarda yaşamaya çalışan yüz binlerce Filistinliyi yeni bir felaketle karşı karşıya bıraktı.

Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi, yağışlar nedeniyle 70 binden fazla çadırın sular altında kaldığını bildirdi. Deyr el-Belah kentinde yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı çadırların üzerine kum setinin çökmesi sonucu üçü çocuk, biri kadın dört kişi şehit oldu. Olayda yaralananlar da oldu.

İtalyan ANSA ajansının aktardığı ayrıntılar, İtalyan diplomasisinin yaşadığı tedirginliği net biçimde yansıttı. Batı toplumlarında kargaşa çıkarmayı amaçlayan hamleler karşısında ortak bir cephe kurma mecburiyetine işaret eden Tajani, kaynağı belirsiz görünen bu eylemleri doğrudan düşmanca kabul ettiklerini açıkladı. Yolcu uçaklarına yönelik sahte ihbarların ve dijital ağlara yönelik sızmaların Batı'yı köşeye sıkıştırma amacı taşıdığını kaydeden İtalyan bakan, koordinasyon eksikliğini gidermek adına aceleyle harekete geçilmesini talep etti. Tajani, yaşanan bu kriz atmosferinde Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a doğrudan çağrıda bulunarak, hibrit savaş konusunun derhal toplanacak AB Dışişleri Bakanları oturumunun merkezine oturtulmasını istedi.

Zirvede peş peşe sıralanan ithamlar, Batı ittifakının hissettiği kuşatılmışlık psikolojisini daha da görünür kıldı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot’nun ülkedeki süpermarket ağlarını hedef alan siber baskınlardan İran Devrim Muhafızlarını sorumlu tuttuğu hatırlatılırken, Tajani de İtalya'da şahsi verilerinin dahi çalınma girişimine uğradığı saldırılarla sarsıldıklarını doğruladı. İtalya’yı vuran operasyonların arkasında Rusya yanlısı bilgisayar korsanlarının bulunduğunu ileri süren Tajani, resmi düzeyde doğrudan Moskova bağlantısı kurmak konusunda çekingen davranarak korsanların kendi iddialarına sığındı ve kıta genelini saran tehdit karşısında zaman kazanma ihtiyacına dikkat çekti.

Güvenlik zaafının yarattığı telaş, Ukrayna savaşına yönelik yaklaşımlara da yansıdı. Avrupa'nın mevcut krizdeki varlığını koruma çabasında olduğunu aktaran Tajani, barış sürecinin ancak Moskova yönetimine uygulanan yaptırımlarla şekillenebileceğini savundu. Ukrayna'nın kayba uğramasıyla sonuçlanacak her türlü barışı kendi açılarından felaket sayan İtalyan diplomat, Roma yönetiminin Kiev’e yönelik 13. askeri yardım paketini sahaya sürmeye hazır olduğunu ilan etti. İtalyan bakan, kriz ortamını dengeleme hamlesi olarak Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) kanalıyla Gazze ve Sudan'a insani yardım ulaştırma adımlarını devam ettireceklerini bildirdi.

Beyaz Saray'da CBS televizyonunun "60 Minutes" programı için Ross Douthat’a mülakat veren Trump, partisinin ara seçimlerde Kongre’nin her iki kanadında birden yenilgiye uğramasını değerlendirdi. Amerikan seçmeninin İsrail'e duyduğu öfkenin sandığa doğrudan yansıdığını belirten Trump; çatışmaların getirdiği yük, tırmanan akaryakıt fiyatları ve İsrail’e sağlanan kayıtsız şartsız himayenin mağlubiyete sebep olduğunu vurguladı.

Savaşın Amerikan hazinesine yüklediği masrafları İsrail'e ödeteceğini iddia eden Trump, konuşmasında şu ifadelerde bulundu:

"Koruduğumuz ülkeler savaş için yaptığımız bütün masrafları bize geri ödeyecek. Çünkü biz olmasaydık onlar var olamazdı. Biz olmasaydık terörist İsrail de var olamazdı. Donald Trump olmasaydı terörist İsrail ayakta kalamazdı. Bir yıldan uzun bir zaman evvel o muazzam B-2 bombardıman uçaklarıyla harekete geçtik ve üç tesisi vurduk."

Vaşington'da İran çatlağı

Mülakatta, Başkan Yardımcısı JD Vance’in mağlubiyete dair tartışma oluşturan çıkışı da gündeme geldi. Vance’in İran savaşı ile İsrail’e verilen desteğin seçmeni yönetimden kopardığı yönündeki tespitlerine değinen Trump, yardımcısının bu fikrine itiraz etmediğini dile getirdi. Vance’in metni neşretmeden evvel kendisine danıştığını aktaran Trump, "Bana ne düşündüğümü sordu, ben de 'Ne hissediyorsan onu yaz' dedim" ifadelerini kullandı.

Buna mukabil İran’a yönelik askerî saldırganlığı savunmaya devam eden Trump, aynı vaziyetle karşılaşması halinde yine nükleer tesisleri vuracağını iddia etti.

Üst düzey yetkilileri ve askeri personeli taşımak için kullanılan bir Rus askeri uçağının, dün gece İsrail'in başkenti Tel Aviv'e indiği bildirildi.

İsrail devlet televizyonu KAN, bunun son yıllarda benzeri görülmemiş sıra dışı bir uçuş olduğunu belirtti.

"Kimleri taşıdığı bilinmiyor"

Haberde, Tupolev Tu-154 tipi Rus askeri uçağının Chkalovsky Hava Üssü'nden havalanarak dün akşam yerel saat 21.00 sularında İsrail'in Ben Gurion Havalimanı'na iniş yaptığı kaydedildi.

Uçağın Ben Gurion Havalimanı'ndaki görüntülerinin paylaşıldığı ve geliş nedeni ile kimleri taşıdığının bilinmediği vurgulanan haberde, İsrail ordusunun, Başbakanlık Ofisi'nin ve Rusya'nın İsrail Büyükelçiliği'nin konu hakkında yorum yapmaktan kaçındığı aktarıldı.

Rusya'nın İran ile stratejik bağları bulunduğu vurgusu

Haberde, geçmişte İsrail ordusu ile Rus ordusu arasında Suriye'deki Rus güçlerinin varlığı konusunda diyalog yürütüldüğü ve Baas rejiminin çöküşü öncesinde iki ülke arasında bir mekanizma oluşturulduğu hatırlatılarak Rusya'nın İran ile de stratejik bağları bulunduğu belirtildi.

Rusya'dan tahliye operasyonu

Öte yandan Rusya'nın, 'benzeri görülmemiş sıra dışı' olarak tanımlanan uçuş ile bölgedeki devam eden gerilimler nedeniyle diplomatlarının ailelerini İsrail'den tahliye etmek için uçağı kullandığı da ileri sürüldü.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, geçen günlerde başkent Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmişti.

Rızai, daha sonra yaptığı açıklamada, Putin'in İran'a yönelik saldırıları kınadığını ve savaşın sona erdirilmesi için her türlü yardımı yapmaya hazır olduğunu söylemişti.

Kaynak: YeniŞafak

Sempozyumda, Filistin'in tarihi ve kültürel mirasındaki dönüm noktalarına ışık tutulurken, ilk kez gün yüzüne çıkarılan arşiv belgeleri ve bilgiler katılımcıların dikkatine sunuldu.

Açıklamada, Osmanlı arşiv belgeleri ve arkeolojik kazılardan ortaya çıkan verilere dayanan bilimsel bildirilerin alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirildiği, sempozyumun önümüzdeki yıllarda daha geniş bir araştırmacı yelpazesi ve uluslararası katılımla gerçekleştirileceği kaydedildi.

'Filistin köklü ve derin bir tarihe sahip'

Sempozyumda konuşan Yunus Emre Enstitüsü Filistin Koordinatörü Ensar Fırat, Filistin'in tarihi mirasını ihya etmek, Türk ve Filistin halkları arasındaki kardeşlik ve dostluk bağlarını güçlendirmek için sarf edilen çabaların önemini vurguladı.

Fırat, 'Filistin'in özellikle Kudüs şehrinde ve Mescid-i Aksa'nın her karışında hissedilen köklü ve derin bir tarihe sahip olduğunu' belirtti.

Filistin'in İslâm tarihindeki özel konumunun altını çizen Fırat, Hz. Ömer döneminden başlayarak Emevi, Abbasi, Eyyubi, Memlük, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine kadar uzanan tarihi durakları hatırlattı.

Fırat, bu tarihin araştırılması, ilgi gösterilmesi, ihya edilmesi ve bilimsel olarak belgelenmiş bir üslupla gelecek nesillere aktarılması gerektiğine dikkati çekti.

Öte yandan, Yunus Emre Enstitüsü Ramallah Şube Sorumlusu Abdülkadir Steih, AA'ya yaptığı açıklamada, sempozyumun, tarihçileri ve tarihe ilgi duyanları Osmanlı döneminde Filistin konusunu araştırmak üzere bir araya getirdiğini, bu kapsamda hakemlerin uygun gördüğü 12 araştırma bildirisinin üç oturumda tebliğ edildiğini ifade etti.

İzmir’in Aliağa ilçesinde kurulu HABAŞ Demir Çelik Fabrikası, öğle saatlerinde ağır bir iş cinayetine sahne oldu. Bozköy Mahallesi Yeni Foça yolu üzerindeki tesiste saat 12.00 sıralarında gerçekleşen kaza, üretim alanını bir anda harabeye çevirdi.

İlk belirlemelere göre facia, sıvı çelik döküm işlemi yürütüldüğü esnada tavan vincinin bağlantı noktasından kopmasıyla tetiklendi. Kopan tonlarca ağırlıktaki vinç, yüksek ısıdaki ark ocağının içerisine düştü. Çarpışmanın tesiriyle meydana gelen şiddetli patlama, tesiste devasa bir yangına sebep oldu. Gökyüzünü kaplayan yoğun duman tabakası çevre ilçelerden de görüldü. İhbar üzerine bölgeye İzmir ve çevre ilçelerden çok sayıda itfaiye, AFAD ve sağlık personeli intikal etti.

Patlamanın ardından geçen saatlerde ölü sayısı arttı. İzmir Valiliği, saat 13.58’de yaptığı ilk açıklamada 3 işçinin yaşamını yitirdiğini, 3’ü ağır 14 işçinin yaralandığını bildirdi.

Saat 14.55’te gelen ikinci açıklamada, hastaneye sevk edilen ağır yaralılardan biri ile enkaz altından çıkarılan iki işçinin daha öldüğünü, can kaybının 6’ya çıktığı kaydedildi.

Akşamüstü saat 16.45 sularında son durumu paylaşan İzmir Valisi Süleyman Elban, ölen işçilerin sayısının 10’a yükseldiğini teyit etti. Vali Elban, hastanelerdeki yaralı sayısının 15 olduğunu duyurdu. İlk saatlerde tesis içindeki çökme sebebiyle enkaz altında kaldığı bildirilen 4 işçiye yönelik tahliye ve kurtarma mücadelesi ise ekiplerce sürdürüldü.

Faciaya ilişkin hükümet kanadından art arda açıklamalar geldi. İçişleri Bakanlığı, yaralıların çevredeki tam teşekküllü hastanelere ulaştırılarak gözetim altına alındığını ve arama-kurtarma faaliyetlerinin sahadaki birimler vasıtasıyla kesintisiz yürütüldüğünü açıkladı. Kazanın ardındaki ihmalleri ve teknik arızayı mercek altına almak üzere İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatıyla 2 mülkiye başmüfettişi vazifelendirildi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da iş sağlığı ve güvenliği şartlarının incelenmesi amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bünyesinden başmüfettiş görevlendirildiğini belirterek kapsamlı teknik teftişin başlatıldığını açıkladı. Bölgedeki adli makamlar da faciayla ilgili geniş çaplı soruşturma yürütüyor.

Gözaltı dalgası ve emniyetteki sorgular sürüyor

Soruşturma kapsamında 8 Kasım günü BDDK 3. Daire Başkanı Bilal Soysal tutuklanmıştı. Operasyonların 9 Kasım ayağında ise Lydia Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Çevik polis ekiplerince gözaltına alındı.

Daha evvel adli kontrol şartıyla serbest bırakılmış bulunan eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya ve Ruzy Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Nureddin Çevik’in emniyetteki sorguları devam ediyor. Şüphelilerin işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilerek savcılığa ifade vermesi bekleniyor.

Hisseleri şişirip yüz binlerce kişiyi mağdur ettiler

Mali piyasalarda sarsıntıya sebebiyet veren süreç, işlem hacmi dar hisselerde karşılıklı muvazaalı alım satımlarla fiyatların sekiz ayda yüzde 3 binden fazla fırlatılmasıyla başladı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aşırı yoğunlaşmayı engellemek gayesiyle BIST 30 dışındaki hisselere sınırlama getirdi. Bu adımın akabinde Pusula Portföy 15 Eylül’de nakit ödemelerde temerrüde düştü.

SPK; Pusula, Tera ve bağlı şirketlerin 455 binden fazla tasarruf sahibini ilgilendiren 131 fonunu tasfiye etme kararı aldı. Yağmanın boyutları genişledikçe mahkeme kararıyla şüphelilere ait 1,8 milyar lira değerindeki iki özel jet ile bir yata el konuldu.

Siyasete ve bürokrasiye uzanan rüşvet ağı

Kirli çarkın bürokrasi ve siyaset ayağında da önemli gelişmeler yaşandı. Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya, fonların çöküşünden evvel 2,17 milyar liralık hisse satışı yaptığı suçlamaları üzerine partisindeki görevinden ayrıldı; ardından 6 Kasım’da çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Eski Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun 3 Kasım’da rüşvet suçundan cezaevine konulurken, eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında görevi kötüye kullanmaktan tahkikat izni istendi. SPK Başkanı Mahmut Sütçü ise 20 Ekim’de görevden alındı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, çöküşün hemen öncesinde şüpheli biçimde fonlardan para çeken 141 kişi ve 73 şirketin 187,6 milyar lira haksız kazanç sağladığını açıkladı. Bu meblağın tahsili gayesiyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tebligatlara başladı.

Vurgunun perde arkasını ve ihmalleri araştırmak üzere Cumhurbaşkanlığı talimatıyla Devlet Denetleme Kurulu (DDK) harekete geçirildi. Meclis’ten geçen kanunla "mağdur edilen" kişilere 1 milyon liraya kadar ara ödeme imkânı getirilirken, Ziraat Bankası eliyle 45 bini aşkın kişiye 40,8 milyar liralık tasfiye aktarıldı. Tera, Pusula ve Atlas fonlarındaki olağanüstü tasfiye ile adli süreç ise sürüyor.

Uluslararası Af Örgütü, Oxfam Novib, PAX ve The Rights Forum gibi kuruluşların öncülük ettiği gösteriye 130'dan fazla sivil toplum kuruluşu destek verdi. Amsterdam'ın Müzeler Meydanı'nda (Museumplein) toplanan kalabalık, kırmızı kıyafetleriyle şehir merkezinde yürüyerek Hollanda hükümetine İsrail'e karşı somut yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.

"Soykırıma para yok!"

Göstericiler, İsrail ile yürütülen silah ticaretinin durdurulmasını, ekonomik ilişkilerin sınırlandırılmasını ve Gazze'de yaşananların resmen soykırım olarak tanınmasını talep etti.

"Soykırımı durdur", "Özgür Filistin", "İsrail'i boykot et" ve "Hükümet utan, ellerin kanlı" sloganlarıyla yürüyen kalabalık, Hollanda yönetiminin İsrail'e karşı izlediği politikaları protesto etti.

Yürüyüşün öne çıkan mesajlarından biri de "Soykırıma para yok" çağrısı oldu. Göstericiler, İsrail'e yönelik diplomatik açıklamaların yeterli olmadığını, ekonomik ve askerî ilişkileri hedef alan somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.

Hollanda hükümetine yaptırım çağrısı

Gösterinin organizatörleri, Hollanda'nın İsrail'e yönelik mevcut tedbirlerinin yetersiz kaldığını belirterek hükümete baskıyı artırma çağrısında bulundu.

Hollanda yönetimi daha önce işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan İsrail yerleşimlerinden yapılan ithalata yasak getirmişti. Ancak göstericiler, bu kararın ötesine geçilmesini, İsrail'e yönelik silah satışlarının tamamen durdurulmasını ve ticari yaptırımların genişletilmesini istedi.

Filistin'e destek gösterileri büyüyor

Hollanda'da Gazze için başlatılan Kırmızı Çizgi protestoları, geniş katılımlı bir gösteri hareketine dönüştü.

İlk gösteri 18 Mayıs 2025'te Lahey'de yaklaşık 100 bin kişinin katılımıyla düzenlendi. Aynı şehirde 15 Haziran 2025'te gerçekleştirilen ikinci yürüyüşte yaklaşık 150 bin kişi toplandı. Ekim 2025'te Amsterdam'da düzenlenen üçüncü gösteriye ise organizatörlerin açıklamasına göre 250 bin kişi katıldı.

8 Kasım'daki dördüncü gösteride de 200 bini aşkın kişinin sokaklara çıkması, Hollanda'da İsrail'e yönelik yaptırım taleplerinin kitlesel düzeyde devam ettiğini ortaya koydu.

Gazze'deki Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, Deyr el-Belah kentinde yerinden edilmiş Filistinlilerin kaldığı çadırların yağmurun taşıdığı kum ve kayaların altında kaldığını açıkladı. Sivil savunma ekiplerinin vatandaşların da desteğiyle anında arama kurtarma çalışmalarına başladığını belirten Basal, göçükte ölü ve yaralıların bulunduğunu ifade etti.

Sivil Savunma Müdürlüğünün Telegram hesabından yapılan açıklamada da Deyr el-Belah'ta göçük altında kalan çadırların enkazından 5 vatandaşın cansız bedenine ulaşıldığı ve arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü kaydedildi. Yerel kaynaklardan edinilen bilgiye göre yaşamını yitirenler arasında bir kadın ve 3 çocuk bulunuyor.

70 BİN ÇADIR SU ALTINDA KALDI

Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi, bir önceki gün yaptığı açıklamada Gazze Şeridi'nde 12 saat içinde 70 bin çadırın su altında kaldığını, şiddetli yağışlar nedeniyle onlarca duvarın yıkıldığını duyurmuştu.

İSRAİL'İN YOL AÇTIĞI YIKIM KIŞ KOŞULLARINI AĞIRLAŞTIRIYOR

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana soykırım gerçekleştirdiği Gazze'de binaların yüzde 80'den fazlası yıkıldı veya ağır hasar gördü. Konutların büyük bölümünün kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle Gazze nüfusunun büyük çoğunluğu derme çatma çadırlarda yaşam mücadelesi veriyor. Kış mevsiminin bastırmasıyla birlikte yüz binlerce kişinin sığındığı çadırlar, şiddetli yağışlar nedeniyle sular altında kaldı.

İsrail, ağırlaşan hava koşullarına rağmen konteyner, barınma malzemesi ve temel insani yardımların bölgeye girişini engellemeyi sürdürürken, ateşkes anlaşması kapsamındaki insani yükümlülüklerini de ihlal etmeye devam ediyor.

HAMAS'TAN AÇIKLAMA: SORUMLULUK İSRAİL'E AİT

Hamas'tan yapılan yazılı açıklamada, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 5 Filistinlinin şehit olduğu olayın, "İşgalci İsrail'in Gazze Şeridi'ne uyguladığı suç politikalarının doğrudan bir sonucu" olduğu vurgulandı.

Açıklamada, İsrail'in devam eden ablukası, insani yardım, çadır ve barınma malzemelerinin girişini engellemesi ile yıkılan evlerin onarımı için gerekli malzemelerin geçişini zorlaştırmasının bu tür trajedilere yol açtığı ifade edildi. Hayatını kaybedenlere rahmet dilenen açıklamada, kayıpları arama çalışmalarının sürdüğü kaydedildi.

İsrail'in 2 milyondan fazla Filistinliyi zorla yerinden ederek Gazze Şeridi'nin üçte birinden daha küçük, güvenlik ve korumadan yoksun, aşırı kalabalık alanlara sıkıştırdığına dikkat çekilen açıklamada, olumsuz hava koşullarıyla birlikte bu durumun devam etmesinin benzer felaketlerin tekrarlanmasına yol açacağı uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, saldırıların tamamen durdurulması, ablukanın kaldırılması, çadır ve inşaat malzemelerinin girişine izin verilmesi için acil müdahale çağrısı yapıldı.

Kaynak: AA, Star Haber

Sosyolog Ergün Yıldırım, 19 Ağustos 2023 tarihinde yayımlanan Marketten Bir Paket Mutluluk: Spiritüalist Akımlar ve 9 Eylül 2023 tarihli Yoga ile Gelen Seküler Maneviyat başlıklı yazılarında bu dönüşümü sosyolojik açıdan değerlendirdi.

Yıldırım, bilhassa yoga, meditasyon, enerji çalışmaları ve çeşitli spiritüalist uygulamalar üzerinden gelişen yeni maneviyat anlayışının, geleneksel dinî hayatın yerini almaya başladığına dikkat çekti. Batı'da şekillenen bu akımların Doğu'nun mistik geleneklerinden yararlandığını, ancak söz konusu geleneklerin kapitalist piyasa şartlarına uygun biçimde yeniden üretildiğini anlattı.

Maneviyat kapitalizmin yeni tüketim alanına dönüştü

Yıldırım'a göre modern spiritüalist akımların yükselişi, Batı toplumlarında 1970'li yıllardan itibaren belirginleşen dinî ve toplumsal dönüşümle yakından ilişkili.

Batı'da materyalist hayat anlayışının güçlenmesi, Hristiyanlığın geleneksel kurumlarının insanlara yeterli manevî tatmini sağlayamaması ve dinî otoritenin zayıflaması, yeni ruhî arayışların önünü açtı. İnsanlar, dinden uzaklaşırken maneviyat ihtiyacını bütünüyle terk etmedi. Bunun yerine daha bireysel, esnek ve herhangi bir dinî yükümlülük gerektirmeyen inanç biçimlerine yöneldi.

Yıldırım, Batılı toplumların bu süreçte Budizm, Hinduizm ve Şamanizm gibi geleneklere başvurduğunu, hatta İbnü'l-Arabî ve Mevlânâ'nın düşüncelerinden de seçmeler yaptığını belirtti. Ancak bu geleneklerin tarihî, ahlâkî ve dinî bütünlükleriyle benimsenmediğini; modern tüketim alışkanlıklarına uygun parçalarının alınarak yeni bir maneviyat anlayışı oluşturulduğunu ifade etti.

Bu anlayışı "yamalı inanç" olarak nitelendiren Yıldırım, birbirinden farklı din ve geleneklerden alınan unsurların yeni bir inanç terkibine dönüştürüldüğünü söyledi.

Yoga, meditasyon ve theta healing gibi uygulamalar da bu dönüşümün yaygın örnekleri arasında yer aldı. Dinî kökenlerinden seçilerek alınan birtakım ritüeller, modern dünyada kişisel gelişim, stres yönetimi ve iç huzur arayışı gibi başlıklarla sunulmaya başladı.

Yıldırım'ın üzerinde durduğu temel mesele, kapitalizmin kendi hayat düzeni içerisinde ürettiği mutsuzluğu yine kendi geliştirdiği tüketim araçlarıyla gidermeye çalışması.

Sistem, bir taraftan rekabeti, bireyciliği, tüketimi ve maddî başarıyı hayatın merkezine yerleştirirken diğer taraftan bunların meydana getirdiği yalnızlık ve manevî tatminsizlik için yeni ürünler pazarlıyor. Böylece insanın huzur arayışı, ücretli eğitimler, inziva kampları, sertifika programları ve çeşitli maneviyat atölyeleri üzerinden ekonomik bir faaliyete dönüşüyor.

İnsan, kendisini huzursuz eden hayat düzenini sorgulamak yerine, aynı düzenin kendisine sunduğu yeni bir mutluluk paketini satın alıyor.

Allah'ın yerine enerji, kulluğun yerine benlik konuluyor

Yıldırım'ın spiritüalist akımlara yönelttiği eleştirinin merkezinde, insanın kendi benliğini kutsallaştırması bulunuyor.

Modern spiritüalizm, kişiye sürekli kendisini sevmesini, kendi potansiyelini keşfetmesini, enerjisini yükseltmesini ve huzuru kendi içinde aramasını öğütlüyor. İnsanın aşkın bir hakikate yönelmesi yerine, kendi benliğini hayatın merkezine yerleştirmesi teşvik ediliyor.

Böylece dinin esas aldığı kulluk, teslimiyet, sorumluluk ve nefis terbiyesi gibi kavramlar geri plana itilirken ferdin kendi isteklerini gerçekleştirmesi ve sürekli iyi hissetmesi temel gaye hâline geliyor.

Yıldırım, spiritüalist söylemlerde yaygın biçimde kullanılan enerji kavramını da bu çerçevede değerlendiriyor. Ona göre modern ruhçuluk, manevî olanı aşkın bir hakikate bağlamak yerine fizikî bir kavramla açıklamaya çalışıyor.

Ağaç, su, rüzgâr ve tabiatla kurulan ilişkiler, kimi spiritüalist uygulamalarda kutsal bir anlam kazanıyor. Tabiattaki varlıkların enerji kaynağı olarak görülmesi, insanın bu enerjilerle bütünleşerek huzura ulaşacağı düşüncesiyle birleşiyor.

Yıldırım, bu yaklaşımın ruhu yüceltmediğini, aksine metafizik olanı maddî dünyanın sınırlarına indirdiğini savunuyor.

Buradaki temel ayrım, İslâm'ın insan ve kâinat anlayışında beliriyor. İslâm, insanı kendi başına mutlak bir varlık olarak değil, Allah'a karşı mesuliyet taşıyan bir kul olarak ele alıyor. Nefsin terbiye edilmesini, kibirden uzaklaşmayı, tevazuu ve İlâhî iradeye teslimiyeti esas alıyor.

Modern spiritüalist anlayış ise insanın manevî yükselişini çoğunlukla kendi benliğinin güçlendirilmesine bağlıyor. Böylece İslâm tasavvufunda aşılması ve terbiye edilmesi gereken nefs, yeni maneviyat söyleminde yüceltilmesi gereken bir merkeze dönüşüyor.

Yoga yeni bir topluluk ve inanç düzeni oldu

Yıldırım, Yoga ile Gelen Seküler Maneviyat başlıklı yazısında ise bu dönüşümün Türkiye'deki görünümünü inceledi.

Yıldırım, çeşitli yoga topluluklarının kendilerine özgü ritüelleri, eğitim programları, müzikleri, beslenme anlayışları ve sosyal ilişkileri bulunduğuna dikkat çekti.

2023 yılında Nepal'de düzenlenen uluslararası yoga organizasyonuna Suudi Arabistan takımının da katılmasını örnek göstererek yoganın farklı toplumlara yayılan küresel bir eğilime dönüştüğünü anlattı.

Türkiye'de ise yoga merkezleri, inziva festivalleri, çocuklara yönelik eğitimler, nefes çalışmaları ve sertifika programları üzerinden genişleyen bir yapı ortaya çıktığını belirtti.

Yıldırım'ın dikkat çektiği önemli hususlardan biri, bu yapıların yalnızca ferdî faaliyetlerden meydana gelmemesi.

Yoga eğitimlerine katılan insanlar, düzenli buluşmalar, müşterek faaliyetler, seyahatler ve inziva programları aracılığıyla yeni sosyal ilişkiler kuruyor. Eğitimlere katılanların birbirleriyle uzun süreli dostluklar geliştirmesi, grup içerisinde aidiyet hissetmesi ve müşterek ritüellere katılması, yoganın toplumsal boyutunu ortaya koyuyor.

Yıldırım, bu özelliklerinden hareketle yogayı bir cemaat yapısı olarak da değerlendiriyor.

Böylece dikkat çekici bir tezat ortaya çıkıyor: Modern hayat, geleneksel dinî cemaatleri ve müşterek hayat biçimlerini zayıflatırken onların yerine seküler topluluklar meydana getiriyor.

İnsan, bir taraftan kendisini dinî ve ahlâkî yükümlülüklerden bağımsızlaştırmaya çalışırken diğer taraftan yeni bir topluluğa bağlanma ihtiyacı hissediyor. Bu ihtiyaç, yoga grupları ve spiritüalist çevreler içerisinde karşılanmaya çalışılıyor.

Yıldırım, bilhassa Ege Bölgesi'ndeki turistik faaliyetlerle birleşen yoga programlarının, maneviyat arayışını eğlence, tatil ve kişisel gelişim kültürüyle bütünleştirdiğini belirtiyor.

Bu noktada yoga, bir hayat tarzı, topluluk ilişkisi ve seküler maneviyat biçimi olarak karşımıza çıkıyor.

Psikoloji ve kişisel gelişim kültürü manevî boşluğu doldurabiliyor mu?

Yıldırım'ın iki yazısında ortaya koyduğu düşünceler, modern toplumda psikoloji dilinin giderek genişleyen etkisiyle birlikte değerlendirildiğinde meselenin farklı bir boyutu daha belirginleşiyor.

Bugün insanın ruhî sıkıntıları, hayatın anlamına ilişkin sorgulamaları ve ahlâkî meseleleri sıklıkla kişisel gelişim kavramlarıyla açıklanıyor. Sabır, kanaat, fedakârlık, tövbe, nasihat ve nefis muhasebesi gibi dinî ve ahlâkî kavramların yerine, popüler söylemde öz-şefkat, farkındalık, kendini gerçekleştirme ve kişisel sınırlar gibi kavramlar öne çıkıyor.

Bu değişim, yalnızca kullanılan kelimelerin farklılaşmasından ibaret kalmıyor. İnsanın kendisine, ailesine, cemiyete ve hayatın gayesine bakışını da etkiliyor.

Özellikle popüler psikoloji ve kişisel gelişim içeriklerinde karşılaşılan sürekli kendini önceleme, olumsuz hissettiren insanlardan uzaklaşma ve yalnızca kendi mutluluğunu gözetme tavsiyeleri, ahlâkî sorumluluklardan bağımsız biçimde sunulduğunda fertlerin sosyal bağlarını zayıflatabiliyor.

Elbette ruh sağlığı alanındaki bilimsel tedavi ve danışmanlık hizmetleriyle, psikolojik kavramları tartışılmaz hayat ölçülerine dönüştüren popüler kültür arasında ayrım yapmak gerekiyor. Burada eleştirilen, psikolojinin insanlara yardım etmesi değil; insanın bütün manevî, ahlâkî ve içtimaî meselelerini yalnızca psikolojik terimlerle açıklayan anlayış.

Nitekim bu anlayış içerisinde bireyin karşılaştığı her problem, kendi iç dünyasında çözmesi gereken kişisel bir mesele olarak ele alınabiliyor. Aile, akrabalık, komşuluk ve cemiyet ilişkilerindeki sorumluluklar ise zaman zaman ferdî huzurun önünde engel gibi gösterilebiliyor.

Neticede insan, kendisini iyileştirmeye çalışırken toplumdan uzaklaşabiliyor. Bağlı olduğu değerlerden kopması, her zaman huzura ulaşmasını sağlamıyor. Aksine, aidiyet ve anlam arayışı başka kanallardan devam ediyor.

Yıldırım'ın dikkat çektiği spiritüalist toplulukların yaygınlaşması da bu arayışın bir tezahürü olarak okunabiliyor.

Sosyal medya ve dijital maneviyat pazarı

Modern maneviyat arayışının bir başka cephesini ise sosyal medya oluşturuyor.

Günümüzde kişisel gelişim uzmanları, yaşam koçları ve çeşitli spiritüalist içerik üreticileri; birkaç cümlelik öğütler, kısa videolar ve çevrim içi eğitimlerle insanlara mutluluk reçeteleri sunuyor.

"Kendini sev", "enerjini koru", "içindeki gücü keşfet" ve "pozitif düşün" gibi ifadeler, bu kültürün en yaygın sloganları arasında yer alıyor.

Bu söylemde insanın kendi zaaflarıyla mücadele etmesi, nefsini muhasebeye çekmesi ve ahlâkî sorumluluklarını yerine getirmesinden ziyade, her şartta kendisini iyi hissetmesi öne çıkarılıyor.

Karmaşık ruhî meselelerin birkaç dakikalık videolarla açıklanmaya çalışılması, hayatın bütün problemlerinin kolayca çözülebileceği izlenimini de doğuruyor.

Bununla birlikte astroloji, tarot, çakra çalışmaları, enerji temizliği, olumlama seansları ve benzeri uygulamalar, kimi zaman kişisel gelişim ve psikolojik rahatlama söylemleriyle pazarlanıyor.

Böylece bilimsel temeli bulunan psikolojik yöntemlerle inanç ve mistisizm kaynaklı uygulamalar, tüketicinin gözünde birbirine karışabiliyor.

Bir eğitim programından beklediği huzuru bulamayan kişi başka bir programa, bir inziva kampından aradığını elde edemeyen kişi farklı bir uygulamaya yöneliyor. Maneviyat arayışı sürekli yenilenen ürünler ve yöntemler üzerinden devam ediyor.

Kapitalist piyasa, insanın yalnızca bedenî ihtiyaçlarını değil, manevî arayışlarını da kazanç sağlayan bir faaliyetin konusu hâline getiriyor.

Maneviyatın yerini maneviyat taklidi alıyor

Dinî hayatın gerilemesi, insanın maneviyata duyduğu ihtiyacı ortadan kaldırmıyor. Aksine, bu ihtiyaç farklı biçimler altında yeniden ortaya çıkıyor. Ancak ortaya çıkan yeni arayışlar, çoğu zaman geleneksel dinlerin bütünlüklü ahlâkî ve manevî anlayışından koparılarak bireysel tatmin ve tüketim merkezli bir yapıya dönüştürülüyor.

İslâm'ın nefsi terbiye etmeye, insanı kulluk şuuruyla yüceltmeye ve hayatı İlâhî bir ölçüye bağlamaya dayanan anlayışının karşısına, nefsin isteklerini hayatın merkezine yerleştiren yeni bir maneviyat dili çıkarılıyor.

Bu dil, insanı Allah'a karşı mesuliyetinden uzaklaştırırken ona kendi kendisini gerçekleştirme ve kendi içinde huzur bulma vaadinde bulunuyor. Üstelik bu vaat, kapitalist piyasanın eğitim, eğlence, turizm ve kişisel gelişim alanlarıyla birleşerek satılabilir bir ürüne dönüşüyor.

İslâm'ın kulluk ve nefis terbiyesi anlayışından uzaklaşan modern insan, kendi benliğini merkeze yerleştirirken kapitalizm de ona her defasında yeni bir mutluluk paketi sunuyor.

Baran Dergisi

Sami Şener'in konuşmasının tamamı:

Evet, kıymetli hocalarım, sevgili öğrenciler, Öncelikle bir zamanlar yuvam olarak bildiğim bölüme tekrar gelmiş olmaktan dolayı mutluluğumu ifade etmek istiyorum. Ve Sosyoloji Topluluğu'na da böyle bir programı hazırlayıp bizi davet etme nezaketinde bulunduğu için teşekkür ediyorum.

Evet, bugün aslında yaşanan bir hikâyeden bahsedeceğiz. Necip Fazıl; evet, bizim gençlik dönemimizde bize yol gösteren, bizim kendimizi fark etmemizi sağlayan ve toplumumuzun geçirmiş olduğu hikâyeyi bize anlatan, o hikâyenin doğru yönlerini bize aksettiren ve bizim dünyamızda, bizim ruhumuzda bir meşale yakan önemli, öncü fikir adamlarımızdan ve hareket adamlarımızdan birisidir.

Çünkü insan gerçekten içinde yaşadığı dünyayı her zaman tam olarak anlayamıyor. O dünyanın nasıl kurulduğunu, hangi etkiler altında şekillendiğini, hangi dinamikler tarafından belirlendiğini bilemiyor. Mutlaka hadisenin bir bölümünü yaşayan, bu olayları daha yakından gören birilerinin bilgisine ihtiyaç duyuyor, yönlendirmesine ihtiyaç duyuyor. Ve biz bu hikâyede hakikaten kendi tarihini, kendi kültürünü, kendi geçmişini tam olarak bilemeyen bir nesil olarak dünyaya geldik. Yani biz doğmadan önce Türkiye'de birçok olaylar, birçok değişimler meydana gelmiş ve toplum orada edilgen bir durumda kalmış. Yani toplum belirleyici olamamış, rol oynayamamış; küçük bir azınlık bir toplumun kaderini belirlemiş. Dolayısıyla normal bir durum değil.

Ben yakın zamanda hayatımı da içine alan bir kitap yayınladım; "Türkiye'de Varoluş Mücadelesi" ismini koydum. Burada aslında söylemek istediğim şey şuydu: Biz varoluşumuzu; yani hedeflerimizi, düşüncelerimizi, yapmak istediklerimizi ancak bir mücadele vererek gerçekleştirme durumuyla karşı karşıya kaldık. Yani imkânları hazır bulamadık veya bulduğumuz imkânlar bizim beklentilerimize, bizim ruh dünyamıza, bizim kültürel dünyamıza uygun değildi. Yani yabancılaşmış bir toplum, bir kurumlar silsilesi içerisinde yetiştik ve kendimizi bulabilmemiz bir zaman aldı. Bir insan kendini bulmadan kendinde oluşan birtakım özellikleri nasıl geliştirebilir? Yani önce kendisini tanımalı. Bu kültürel coğrafyada yerimiz neydi? Bu düşünceler sisteminde bizim alanımız neydi? Hani biz neler yaptık? Yani kendimizi yeniden tanımak ve anlamak gibi bir durumla karşı karşıyaydık.

İşte böyle bir dönemde yüksek bir ses duyduk. Öğrenci derneklerinde bulunduk ve bu öğrenci derneklerimiz hakikaten bizim kendi tarihimizi, kendi kültürümüzü canlandırmak üzere birtakım organizasyonlar yapıyordu. Yani sizin bu yaptığınızı daha geniş bir ortamda, platformda gerçekleştirmeye çalışıyordu. Onun için ben burada Millî Türk Talebe Birliği isimli gençlik kuruluşunun gerçekten benim ve benim gibi birçok insanın hayatında çok önemli bir rol oynadığını, bizi yeniden eğittiğini ve iki farklı üniversitede okumama rağmen asıl üniversitemin orası olduğunu burada gururla belirtmek istiyorum.

Yani biz orada bir konuyu sadece dinlemedik. bir konuyu hem yaşadık hem yaşatmaya çalıştık. Ve Millî Türk Talebe Birliği'nde de tanıdığımız evet, birçok insan vardı; şu anda çoğu yaşamıyor. Onlardan çok faydalandık. Ama onlar içerisinde müstesna birisi vardı: Necip Fazıl Kısakürek.

Necip Fazıl Kısakürek bize tarihimizde meydana gelen olayların değişik veçhelerini veya birtakım kültür ve ahlak dünyamızın asıl temel konularını anlatırken diğerlerinden farklı olarak bir mücadele içerisinde bunları bize sundu. Yani Necip Fazıl, biraz önce Mustafa Hoca'nın da söylediği gibi, öncelikle şair, sonra hareket adamı ve bir düşünce adamı olarak karşımıza çıktı. Yani birtakım olaylarda bazı insanlardan bilgi alabilirsiniz, bazı insanların ahlaki, manevi rehberliğine ihtiyaç duyabilirsiniz. Ama tabii ki bütün bu düşünceleri, duyguları bir hareket planına aktaramazsanız o toplumda bir dönüşüm ve değişimi gerçekleştiremezsiniz.

Zaten aslında bizim de mesleğimiz olan sosyoloji de bu değil midir? Yani sosyolojiyi sadece teorik bilgiler etrafında oluşturmaya çalıştığımızda toplumda, entelektüellerde beklenen hareketi ve bir anlamda dirilişi sağlayabilir miyiz? Sağlayamayız.

Zaten bir bilgi davranış planına geçmeden kendi varlığını tam olarak gösteremez. Yani insan hareket hâlinde de bir bilgiyi, bir kültürü yeniden anlama ve yeniden kavrama imkânına kavuşuyor. Kendini daha iyi anlayabiliyor, çevresini daha iyi anlayabiliyor ve toplumun beklentilerini daha derinden kavrama imkânı buluyor, çünkü toplumun içinde yaşıyor.

Şimdi tabii biz geçmiş tarihimizde bu şekilde topluma yön veren çok önemli insanlar gördük ama özellikle cumhuriyetten sonra, yani Tanzimat'la başlayan bu değişim dönemi ve onu takip eden cumhuriyet döneminde bu tür insanları çok az gördük.

Cemil Meriç'i bilirsiniz; gerçekten düşünce adamlarımızdan birisi. Bir gün evindeyiz rahmetli Sedat Yenigün'le beraber. Konu nereden geldiyse Necip Fazıl'a geldi. Cemil Meriç dedi ki: "Biz o dönemde hepimiz” -affedersiniz- “namussuzduk" dedi. Tabii bu namus kelimesi ahlaki bir şey olarak değil, bir davranış tipi olarak; "Yani biz sustuk" dedi, "Ama bir tek bağıran, konuşan Necip Fazıl'dı" dedi. Bakın, yani bu çok önemli bir bilgidir.

Biz o dönemi bilmiyorduk. O dönemin şartlarını, evet, daha sonraki yıllarda bazı şartlarını yaşadık ama öyle bir dönem ki Necip Fazıl'ın da söylediği gibi "Allah" demenin bile yasak olduğu bir dönemde Necip Fazıl bu mücadeleyi yapmaya başlıyor.

Yani bir öncü ve bir meşale tutuyor. Dolayısıyla Necip Fazıl'ı, tabii ki insanları şartları içerisinde, dönemleri içerisinde değerlendirmek gerekiyor. Yani Necip Fazıl bizim bugün sahip olduğumuz imkânlara sahip değildi; o, kendi imkânları içerisinde bir meşale yaktı ve bu meşalede de gençlik onun hedefiydi.

Yani Necip Fazıl belli bir dünya görüşünü, belli bir anlayışı, belli bir kültürü bir neslin üzerine emanet etti: Gençlik. Ve her şeyde bu gençliği biz görüyoruz. Yani bir beklentiyi, bir arayışı, bir sorumluluğu, bir dinamizmi gençlikten bekledi. Çünkü gençlik gelecektir, yani bir toplumun geleceği gençliktir ve Necip Fazıl gençliğe bunu şey yaptı.

Şimdi diyor ki; ona göre ideal gençlik, bir defa bir dünya görüşüne sahip olmak. Şimdi dünya görüşü aslında bir yaşama felsefesi. Biz sosyolojide de anlatıyoruz, toplumların yaşama felsefeleri vardır. Eğer yaşama felsefeleri yoksa toplum niçin, neden, nereye gideceğini bilmez. O zaman bu yaşama felsefesini oluşturması lazım, gençliğin bulması lazım ve kendine bir hayat planı oluşturması lazım. Bu felsefe olmadan hayat planı olmaz. Sosyal bilimlerde de bir amacınız varsa ona uygun bir metodunuz olması lazım ve metodunuz sizi amacınıza götürmesi gerekiyor.

Dolayısıyla bu dünya görüşü veya bir dava fikriyle hareket ediyor. Yani "Benim bir problemim var ama bu problem sadece benim kişisel problemim değil, aslında toplumun problemi ve bu toplumun problemini ben kendi problemim olarak görüyorum" bunu demek istiyor. Tabii bu önemli bir sorumluluk.

Erenköy'de, İstanbul Erenköy'de bir süre oturdum. Necip Fazıl Erenköy'de oturuyordu. Ve Erenköy'de istasyonun hemen dibinde bir çay bahçesi vardı, oraya gelirdi. Ben de Necip Fazıl oraya geliyor diye oraya giderdim. Necip Fazıl'ın yakın mesafesinde bir beraberliğimiz oldu, evine de gittik. Millî Türk Talebe Birliği zaten Necip Fazıl'ın sık sık uğradığı bir yerdi. Necip Fazıl'ı çoğu zaman karşılardım, çoğu zaman yanında otururdum; böyle bir şeyimiz oldu. Ve diyordum ki: "Eğer Necip Fazıl İngiltere'de, Amerika'da olsaydı devlet ona özel bir villa tahsis ederdi, özel hizmetçiler tahsis ederdi; 'Gel sen bilginle, fikirlerinle, sanatınla bu topluma hizmet et' derdi" diye düşünürdüm o zamanlar.

Necip Fazıl'a tabii yine sahip çıkıldı, Millî Türk Talebe Birliği ve onun çevresindeki... Ama Necip Fazıl'ın cumhuriyet döneminden itibaren sürekli kovuşturulmaya uğradığını biliyoruz. Yazılarından dolayı, konuşmalarından dolayı emniyete çağrıldığını ve hatta hapis hayatı yaşadığını biliyoruz. Ve Necip Fazıl aslında kendi mücadelesi için öyle bir hayat yaşadı ki aslında onun yaşadığı hayat bizim için önemli bir rehber oldu.

Şimdi diyor ki: "Bir dünya görüşüne sahip olmak." Bir dünya görüşü tabii belli bir inançla oluyor, belli bir sorumlulukla oluyor. Ve daha sonra bu sadece inanç olarak kalmayacak, aynı zamanda davranışa da dönüşecek. Bunun için ahlaki bir karakter olması gerektiğini düşünüyor. Ve tabii ki bir süreklilik var toplumlarda; toplumların tarihi geçmişine vakıf olmamız lazım.

Necip Fazıl bu konuda gerçekten önemli bir uyanışa vesile oldu. Tarihi yeniden ama genel hatlarıyla... O bir tarihçi değildi ama Necip Fazıl o kadar yalnızdı ki her konuyu halletmek mecburiyetinde kaldı.

Şiir yazdı, tiyatro yazdı, tarihçilik yaptı, konferanslar verdi, tasavvuf ve felsefe konularına girdi. Dolayısıyla biz Necip Fazıl'ı sanki yangın halindeki bir binayı kurtarmaya çalışan bir kişinin öyle çaresizce ama yılmadan bir o eşyayı kurtaran, bir o eşyayı kurtaran, yangını söndürmeye çalışan bir insan durumunda görüyoruz.

Yani Necip Fazıl bu toplumun kaderini, geleceğini belirlemeye çalışan bir konumda kendisini gördü. Çünkü insanlar susuyordu, insanlar korkuyordu, insanlar nasıl hareket edeceğini bilemiyorlardı. Bu dönemlerde Necip Fazıl artık kendini feda edercesine bir mücadelenin içine girdi.

İşte Sahte Kahramanlar konusunu ele aldı, Para kitabında ekonomiye el attı, diğer fikir alanlarına, tasavvufa, fikre, felsefeye temas etti. Yani biz Necip Fazıl'ı... Hani eski ilim adamlarının özelliği şöyleydi: Çok farklı ilim dallarıyla meşgul oluyorlardı; bir alanda derinleşen bir insan değildiler ama çok disiplinli bir çalışmanın içindeydiler. Aslında bugün de bilim dalları ve önemli üniversiteler bu alana doğru kayıyorlar. Biz Necip Fazıl'ı da her çiçekten bir çiçek tozu alıp bal üreten bir insan durumunda görüyoruz. Evet, belki çok büyük araştırmalar yapmadı, çok uzun akademik makaleler yazmadı ama her konuya hemen hemen temas etti.

Ve burada da gençlere söylediği şey şu: "Evet, düşünceniz olacak ama bu düşünceyi harekete geçireceksiniz." Yani düşünce zihinlerde kalmayacak, kitaplarda kalmayacak, bir nesil bunu üstlenecek.

Eğitim konusunda problemlerimiz var, bir tarih belli bir noktada kesilmiş, bilgi birikimi unutturulmuş. Dolayısıyla yeniden bu bilgi birikimini gündeme taşımak, tekrar üzerinde durmak... Ben Necip Fazıl'ın mesela Batı felsefesiyle ilgili Batı Tefekkürü ve İslâm Tasavvufu isimli kitabında çok enteresan tespitlerine şahit oldum. Geçen yıldı, bunu tekrar okudum.

Bugün Necip Fazıl'ı konuşuyoruz, elbette ki bizim kıymetli birçok insanımız var. Benim de çok faydalandığım insanlar var, ülkemizde yetişmiş insanlar var. Fakat Necip Fazıl bir öncü insan olarak karşımıza çıkıyor ve herkesin sustuğu bir anda: "Bir yangın var!" diyor.

"Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak!
Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak:
Durun, bir dünya iniyor tepenizden
Ve çatırdılar geliyor karanlık gökkubbenizden."

Bakın, bu topluma bir mesajdır. Dolayısıyla Necip Fazıl bir çöküşün seslerini duyuyor ve bize bunu aktarıyor. Tabii devrin siyasi durumu veya işte Batılı ideolojinin bütün kurumlarda kendisini göstermesi, ifade etmesi ve dediği gibi "Allah" demenin yasak olduğu bir dönem...

Rahmetli babamdan bir şey anlatayım: Biz elifba okumak için bir evde toplanırdık. Bir arkadaşımız evin damına çıkardı ve bakardı acaba jandarma geliyor mu gelmiyor mu diye. Uzaktan geleceğini görünce hemen elifbalar saklanır ve başka bir etkinliğe girilirdi. Böyle bir dönemden bahsediyoruz.

Tabii buna yönelik başka araştırmacılarımızın bilgileri, değerlendirmeleri var ama burada önemli olan hareket, davranış ve tutum. Demin de dediğim gibi bir düşünceyi eğer hareketle besleyemezseniz ne kendiniz ondan bir fayda sağlarsınız ne de başkaları üzerinde etkili olabilirsiniz. Biz Necip Fazıl'da bunu gördük. Başka büyük liderlerimizde de bu tür özellikleri gördük.

Türkiye'nin sancılı günleri... Necip Fazıl bir defa gençliği hedef alıyor. Niye gençliği hedef alıyor? Çünkü gelecek dünyayı onlar kuracak ve onu anlayabilecek insanlar gençlik olacak.

Necip Fazıl'ın Millî Türk Talebe Birliği'nde en az 8-10 tane konferansını dinlemişimdir. Necip Fazıl bize çok uzun hikâyeler anlatmadı, ana, temel konulardan bahsetti.

Mesela Türkiye'de bir 27 Mayıs İnkılabı oldu. 27 Mayıs İnkılabı askerler tarafından yapıldı ve Demokrat Parti, yani halkın seçtiği hükümet görevden ihtilalle alındı. Genç arkadaşlarım 2000 yılına gelinceye kadar Türkiye'de her 10 yılda bir askeri ihtilaller yapıldığını acaba duydular mı veya okudular mı bilmiyorum. Böyle bir ülkede yaşıyoruz, canı sıkılan askerî şey hemen hükümeti görevden alıyor, sıkıyönetim ilan ediyor ve sıkıyönetim tabii kısıtlıyor. Belli düşünceleri, belli hareketleri, belli çalışmaları kısıtlıyor.

Ben 1974 yıllarında hatırlıyorum, evimize baskın yapılarak belli kitaplarımızdan dolayı bizi emniyete çekip hatta bir iki gün belki orada misafir edileceğimizi de her an bekliyorduk. Bir kitap okumanın yasak olduğu bir dönemden bugünlere geldik. O zaman kitap okumaya demek ki yeni neslin daha fazla ihtiyacı var, daha bir sorumluluğu var; çünkü eski nesil bu imkânları fazla bulamadı. Böyle toplantıları biz yapamadık, belli tarihlerden sonra yapabildik.

Şimdi tabii gençliğin sorumluluğu konusunda çok güzel şeyleri var: "Zamanın sorumluluğunu taşımak" diyor. Bu ne demek? Her dönemin belli özellikleri var, belli ihtiyaçları var ve sosyologlar olarak bu tamamen sizin alanınız. Zamanın sorumluluğu...

Bu, kendisini saygıyla andığım Suriyeli bir âlimin, Said Havva isimli bir âlimin "zamanın fıkhı" diye bir tabiri var. Ben ilk defa Necip Fazıl'da bu kavramı şey yaptım bu son günlerdeki bir araştırmamda. Gerçekten çok önemli bir şey, yani zamana göre konuşmak, zamanın ihtiyacına göre konuşmak.

İki: Manevi mirası korumak. Miras; evet eserlerimiz var. Camilerimiz, medreselerimiz, çeşmelerimiz, surlarımız var; ama manevi mirasın korunması...

Şimdi gençliğe birtakım miraslar kalıyor. Bu sadece annemizin babamızın mirası değil, bu, kültürümüzün mirası. Ve kültürümüzün mirasını biz korumak zorundayız. Birileri tarihi, vakaları, geçmiş dönemleri şöyle bir kalemde çiziyor. Çiziyor ama bizim bunu ortaya çıkarmamız lazım: Gerçekten onlar çizilecek şeyler mi yoksa onların üzerinde düşünmemiz mi gerekiyor?

Dönemimizin bu ızdırabından dolayı ben Profesör Cahit Tanyol'dan "Osmanlı Devlet Yapısında Değişme" diye doktora tezi aldım. En azından ben kendi tarihimi bileyim; benim tarihim nerede kırılmaya uğradı ve burada hangi etmenler rol oynadı? Yani "Osmanlı şöyleydi, Osmanlı böyleydi", bitti mi yani bu iş? Hayır, bu kadar basit değil. Kuruluştan Tanzimat'a kadar Osmanlı'da bu bozulma nerede başladı? Ben de onu araştırdım. İyi ki de araştırmışım, birçok toplumsal olayların da nereden kaynaklandığını öğrenmiş oldum.

Çünkü sosyologlar; tarih bizim laboratuvarımız. Ben de bir sosyolog olarak bunu kendime de söylüyorum. İyi ki tarih üzerine, sosyal tarih üzerinde çalışmışım. Çünkü birtakım basit ve toptancı araştırmaları artık rahatlıkla açıklama imkânına kavuşabiliyoruz. Eksiğimiz nerede, bunu da biliyoruz. Birilerinin tezlerine karşı çıkmak için değil, kendi tezimizi doğrulamak için kendi tarihimizi bilmek zorundayız. Ben kendi tarihime önce ben inanmalıyım. Başkaları benim tarihimi kötülüyor diye ben onun savunmasıyla meşgul olmamalıyım, önce kendim yüzleşmeliyim. Çok şükür yüzleştik; nerede aksaklıklar olduğunu, nerede yanlışlar, yalanlar olduğunu da öğrenme imkânı bulduk.

Dolayısıyla manevi miras o yüzden önemli. Doktora tezi yaparken ben bu konuya eğildiğim zaman Cahit Tanyol tarihe çok meraklıydı ama sosyalist düşünceler de taşıyordu; yani yerli bir sosyalistti hocamız. Bana diyordu ki: "Sami, Necmettin Erbakan çok ileri gidiyor, Batı'ya çok karşı çıkıyor, 'sanayi hamlesi' falan diyor; bak onu yiyecekler" diyordu bana beni muhatap alarak. Tabii hoca her şeye rağmen dürüst bir insandı, onu da rahmetle anabiliriz.

Şimdi taklitçilikten uzaklaşmak ve en önemlisi geleceği inşa etmek... O zaman gençliğin sorumluluğu çok önemli bir konu hâlinde karşımıza çıkıyor: Geleceği inşa etmek. Çünkü Hz. Ali'nin de bir sözü var: "İnsanları yaşadıkları döneme göre eğitiniz" diyor. Sadece geçmişin bilgileriyle değil, geleceğin problemleriyle de ilgili bir şekilde yetiştirin diyor. Ve Necip Fazıl da bize bunu söylüyor: "Geleceği inşa etmek gençliğin görevidir" diyor. O zaman gençliğin çok önemli konular üzerinde durması lazım, yani geleceğin rolünü üstlenmeleri lazım.

Arkadaşlar, ben gençlik kuruluşları içinde yetiştim, o dönemin ağabeylerinin, hocalarının çok büyük rolü var. Ve ben Sosyoloji programına "Gençlik Sosyolojisi" dersini koymuştum; o dersi de bu bölümde vermiştik. Çünkü herkes diyor ki: "Gençlik geleceğimiz, şu, bu..." Peki, tamam da bu gençliğe rol veriyor musunuz? Hayır, vermiyorsunuz.

Türkiye'de bir Gençlik Bakanlığı var, Spor Bakanlığı olarak çalışıyor. Açın bakın, gençlikle ilgili ciddi bir şey yok, kamplar yapıyor, kamplar da tatil beldesi şeklinde çalışıyor.

Ben Gençlik kitabımı yazdığımda -Türkiye'de Gençlik olarak basıldı- Devlet Planlama Teşkilatı'nın gençlikle ilgili politikasının olmadığını gördüm arkadaşlar. İnceledim; bir gençlik politikası yok. Gençlik ne yapar, hangi işleri yürütür, hangi dönemlerde hangi çalışmaları, eğitimleri alır şeklinde bir şey görmedim. Gençlik; adı var, kendi yok bir kitle ve gençliğe sorumluluk vermiyoruz.

Ben Sakarya Sosyoloji'de birinci sınıflarda ders yaparken onlara soru sorardım. Çocuklar bana derdi ki: "Hocam, biz bir şey bilmiyoruz ki; bize niye soruyorsun, bize anlatın." "Hayır" diyordum, "siz biliyorsunuz" diyordum ve onlardan çok güzel cevaplar alıyordum. Çünkü sosyal hayatın içindeler. Ama biz hâlâ gençlere önemli bir statü veremedik.

Necip Fazıl gençlerin önemini gördü ve gençliğin yetişmesinde eğitim ve düşüncenin çok önemli bir rol oynadığını söyledi. Ve diyor ki: "Bilgi, hayat anlayışıyla ilişkilendirilmelidir." Biz de bunu söylüyoruz sosyolojide. Bilginin hayatı kavrayabilmesi, anlayabilmesi, hayata yeni bir şekil, yeni bir renk katabilmesi gerekiyor; yoksa bilgi hafızamızda fonksiyonsuz bir şekilde kalmamalı.

"Eğitim, karakter ve ahlak gelişimini de kapsamalıdır" diyor; hâlâ bunu yapamadık. Millî eğitimde sadece bilgi üretiyoruz, o bilgi de niçin üretiliyor, onun felsefesi de yok. Daha dün derslerimde anlattım; ailenin dışında insanı eğitme imkânımız yok. İlkokula başladığı, bitirdiği zaman mükemmel kabul ediyoruz ve ondan sonra da mesleğe hazırlıyoruz. Mesleğe hazırlıyoruz da hani sorumluluk nerede? Görev anlayışı nerede? Takım çalışması yapma yeteneği nerede? İnsanlarla birlikte grup çalışması yapma özelliği nerede? Biz bunları ahlakla, kültürle anlatmamız lazım ama anlatamıyoruz ve anlatmıyoruz. Ondan sonra da "Gençlik niye böyle?" diyoruz. Ben gençliğin bugünkü bu hâline doğrusu kızamıyorum, bir şey de söyleyemiyorum; "Siz haklısınız, sizi biz yetiştiremedik" diyorum.

Şimdi tabii Necip Fazıl'ın diğer ilim, fikir ve kültür adamlarından farkı; bir defa düşüncesini bir dünya görüşü hâline getirmiş olmasıdır. Evet, çok güzel araştırmacılarımız var ama bir düşünceyi bir dünya görüşü, bir yaşama tarzı hâline getiren İdeolocya Örgüsü isimli enteresan bir kitabı var. O dönemde böyle bir kitabın yazılmış olması bile Necip Fazıl'ın ufkunun büyüklüğünü, yüceliğini gösteriyor; yani bir devlet sistemi, bir toplum sistemi kuruyor. Tabii kendine göre birtakım kavramlar oluşturuyor, o günün dünyasında o kavramlarla başka türlü konuşamıyorsunuz.

Ben de Sosyoloji Bölümü'nü ilk kurduğumda -hocalarımız bilir- dedim ki: "Arkadaşlar, biz yerli bir sosyoloji bölümü olacağız, yerli bir sosyoloji anlayışı." Çünkü sosyoloji, bütün sosyal bilimler hep Batı'dan gelen bilgilerle oluşmuş durumda. Metot olarak da biz İstanbul Sosyoloji mezunuyuz; teorik yönü güçlü bir bölüm ama uygulamalı yönü yok. Ankara'nın teorik yönü zayıf fakat uygulamalı yönü kuvvetli. "Biz Sakarya'da İstanbul Sosyolojisi'nin teorik yönüyle Ankara Sosyoloji'nin uygulamalı yönünü birleştireceğiz" dedik ve ben kendim istatistik dersi almadığım hâlde Sosyal İstatistik dersi koydurdum bölüme. Sorumluluğumuz bunu gerektiriyordu;,sorumluluğumuz sosyolojiye yeni bir kapı açmaktı. Çok şükür, bölümümüz bu misyonunu yerine getirdi ve aynı misyonla da devam ediyor.

Necip Fazıl, nesil inşası içerisinde olmamızı söylüyor; bir nesil inşa etmemiz lazım. Bizi bir üretim mekanizmasının bir çıktısı olarak görerek derdi ki: "Sizler yanlış imalat eserisiniz." Yani toplum, sistem tek tip bir insan inşa ediyor, kendisine ne verilirse kabul eden, sürekli tekrarlayan ama üzerinde düşünmeyen bir insan. "Ama sizler hatalı imalatsınız; siz artık düşünüyorsunuz, araştırma yapıyorsunuz, alternatifler üzerinde fikir yürütüyorsunuz" derdi. Evet, biz maalesef kendi ülkemizde mahkûm durumdayız; bilgi, fikir ve kültür mahrumiyetindeyiz. Dolayısıyla bu hareketi başlatma görevini bizlere ve bizden sonrakilere verdi. Biz de bu mirası devam ettirmek istiyoruz.

Ben gençliğin üzerinde çok fazla durulması gerektiğini, gençlere mikrofondan hitap etmenin yetersiz olduğunu, gençlerin yanında bulunmamız ve gençlerin dertleriyle dertlenmemiz gerektiğini hep söylemeye çalıştım. Bunun için de Sosyologlar Derneği'ni biz burada kurduk, şu anda 13. yılını doldurdu ve hâlâ bu dernekle meşgul olmaya çalışıyoruz.

Tekrar kıymetli hocalarımın ve Sosyoloji Topluluğu'nun daveti için, bize bu imkânı verdiği için kendilerine teşekkür etmek istiyorum. Hepinize başarılar diliyorum.

Araştırmacı-yazar Dr. Kâzım Albayrak “Necip Fazıl ve Kendimizle Hesaplaşma” başlığı altında yaptığı konuşmada, Üstad’ın her şeyden önce kendi nefsiyle ve varlığıyla derin bir muhasebeye giriştiğini ifade etti. Necip Fazıl’ın nefs ve varlık muhasebesinin onun fikir ve sanat hayatının temelinde yer aldığını belirten Albayrak, Üstad’ın bu yönüyle insanın kendisini sorgulaması ve hakikati araması bakımından örnek teşkil ettiğini vurguladı.

Allah Resulü'nün hediyeleşmeye verdiği önemi hatırlatan Mehmet Amca, yaptığı işi bir kazanç kapısı olarak görmüyor. Onun için en büyük kazanç, hediye ettiği bastonları kullanan insanların hayır duasını almak.

Kendisiyle yapılan röportajda bugüne kadar ürettiği bastonlardan hiç para alıp almadığı sorulan Mehmet Amca, şu sözlerle cevap veriyor:

“Hiç kimseye parayla satmadım. Sen yapsan bana, bu bastonu bana versen, 'Allah razı olsun şu adamdan, şu bastonu bana verdi' dedim. Her gün... Onun için ben bu bastonları bedava veriyorum. 'Allah razı olsun' diyen olur belki. Bana o lazım. Para lazım değil. Bugün öleceğim, yarın öleceğim; bana 'Allah razı olsun' lazım.”

Ömrünün büyük bir bölümünü baston yaparak geçiren Mehmet Amca, karşılık beklemeden iyilik yapmanın ve hayır duası kazanmanın güzel bir örneğini sergiliyor.

Hasan Nasrallah'ın Müslümanlara yaptığı zulüm

Hasan Nasrallah, Suriye’de iç savaşın fitili ateşlendiği günden itibaren Esed rejiminin en sadık, en gaddar ve en kanlı vurucu gücü olarak sahaya sürülmüştür. Halep’ten Humus’a, Kusayr’dan Şam kırsalına kadar binlerce masum Suriyeli Müslümanın katledilmesinde, evlerinden barklarından sürülmesinde doğrudan imzası ve emri vardır. İran’ın emperyalist yayılmacılığının bölgedeki mezhepçi ayağı olarak en büyük taşeronluğunu yapan Nasrallah, Müslüman kanı akıtılması söz konusu olduğunda en zalim rejimlerle kol kola girmekten bir an olsun geri durmamıştır.

Daha da vahimi, bu eli kanlı çetelerin Suriye halkına uyguladığı sistematik şiddet sadece can almakla kalmamış; rejim unsurlarıyla birlikte hareket eden bu yapının mensupları, Suriyeli Müslüman kadınların iffetine ve namusuna uzanan alçaklıklarıyla tarihin en kara lekelerine imza atmıştır. Savaş hukukunu, insanlığı ve ahlaki tüm sınırları ayaklar altına alan bu aşağılık cürümlerin baş sorumlusu olan Nasrallah, dünyada işlediği bu kadar günah ve mazlum ahı ile birlikte cehenneme kavuşup gitmiştir. Şimdi kalkıp bu melun adamın posterini İstanbul’un surlarına yansıtmak, o katliamları ve namussuzlukları meşrulaştırmaya çalışmaktır.

Sokak röportajında Suriyeliler üzerinden yürütülmeye çalışılan “savaştan kaçtılar” algısına Filistinli kız cevap verdi:

“Savaştan kaçmadılar. Onlar da cihat ettiler.”

“Biraz araştırın ve bakın, orada ne kadar soykırım yapmışlar.”

“Durumlar düşündüğünüzden daha zordu.”

Gazze’de on binlerce Müslümanın katledilmesi, şehirlerin yerle bir edilmesi ve açlığın bir silah olarak kullanılması, Yahudi işgaline karşı dünya çapındaki öfkeyi büyütüyor. Yunanistan’da yaşanan hadise de Gazze’deki vahşetin ardından Yahudilere yönelik tepkinin Avrupa sokaklarına kadar yayıldığını bir kez daha gösterdi.

7 Ekim’in ardından Gazze’de yaşanan soykırım, dünyanın dört bir yanında vicdan sahibi insanların Filistin meselesiyle beraber İslâm’a yönelmesine de vesile oluyor. Yusuf’un ihtidası da Filistin için çıkılan yolculuğun hidayetle neticelenen örneklerinden biri oldu.

Doğu Türkistan’daki toplama kamplarından kurtulan Tursunay Ziyawudun, kadınların geceleri hücrelerinden çıkarılarak darp edildiğini ve toplu tecavüze uğradığını anlattı. Yaşananları, “Kızlara toplu tecavüz ediyorlar. Bayılanları daha çok dövüyorlar” sözleriyle aktardı.

İki kez toplama kampına kapatıldı

1978 Künes doğumlu Ziyawudun, Kazakistan’da yaşarken Doğu Türkistan’a döndüğünde iki kez toplama kampına kapatıldı. İşkence ve ağır kötü muameleye maruz kaldığını belirten Ziyawudun, 2018’de serbest bırakıldıktan sonra yaşadıklarını dünya kamuoyuna anlattı.

Sayragul Sauytbay: “Kadınlar zorla kısırlaştırılıyordu”

Bir başka kamp tanığı Sayragul Sauytbay da Doğu Türkistan’daki kamplarda kadınlara yönelik ağır cinsel şiddet ve zorla kısırlaştırma uygulamalarına şahit olduğunu anlattı. Sauytbay, “Birkaç Çinli erkeğin genç bir kadına tecavüz ettiğini gördüm. Kadınlar ilaç ve iğnelerle kendi istekleri dışında kısırlaştırılıyordu” ifadelerini kullandı.

Bu tanıklıklar, yaşananların münferit kötü muamele vakalarıyla sınırlı kalmadığını; kadınların bedeni, aile yapısı ve neslin devamı üzerinden yürütülen sistematik bir baskı düzenine işaret ettiğini gösteriyor.

Kalbinur Sıdık: “Çığlık sesleri hâlâ aklımda”

Kamplarda yaşananlara ilişkin bir diğer ağır tanıklık ise Kalbinur Sıdık’tan geldi. Sıdık, tutuklulara elektroşokla işkence uygulandığını belirterek, “Elektro şok cihazlarıyla mahrem yerlerine zarar veriyorlar. Çığlık sesleri hâlâ aklımda” sözleriyle yaşananları aktardı.

Birden fazla kamp tanığının birbirini tamamlayan anlatımları, Doğu Türkistan’daki baskının mahiyetini daha da ağırlaştırıyor. Tecavüz, işkence, zorla kısırlaştırma ve insan onurunu hedef alan uygulamalar, kamplardaki düzenin en karanlık yüzünü oluşturuyor.

Türklere yönelik zulmün günümüzdeki halkası: Doğu Türkistan

Trablusgarp’tan Balkanlar’a, Kırım ve Ahıska sürgünlerinden Hocalı’ya kadar Türkler tarih boyunca büyük katliam ve sürgünlere maruz kaldı. Bugün Doğu Türkistan, Türk ve Müslüman kimliğine yönelik sistematik baskının sürdüğü başlıca coğrafyalardan biri.

Dünya sessiz

Kamplardan kurtulanların tanıklıkları ve yayımlanan raporlara rağmen birçok devlet, Çin’le ekonomik ve siyasî ilişkilerini önceleyerek Doğu Türkistan’daki zulme karşı sessiz kalıyor.

Ziyawudun, Sauytbay ve Sıdık’ın anlattıkları, Doğu Türkistanlı Müslüman kadınların yaşadığı dehşeti bütün açıklığıyla ortaya koyuyor. Bu tanıklıkların unutulması ise zulmün üzerinin örtülmesine ve Pekin yönetiminin baskı düzeninin sürmesine hizmet ediyor.

Koruma kanunu dolayısıyla sorgulanamaz bir dogma haline gelen ve seküler bir dine dönüşen Kemalizm, tekno-paganizm adı altında, yeni, hazza dayalı bir putperestliği meydan yerine dikerek toplumu büyük bir felakete sürüklüyor. İktidar da bu felaketi önlemek yerine, eziklik psikolojisi dolayısıyla sırf yaranmak uğruna Kemalist putperestlerin dayattığı seküler kimliğe rızayı gösteriyor.

Milletin sırtına binerek 22 senedir iktidarda olan ve yine İslâmî değerleri ve kültürü yaşatmak sözüyle iktidarda kalan hükümet, ruhî imarı gerçekleştirmek yerine bilakis her türlü sapkınlığa kapı aralıyor ve bununla da övünüyor. “Kemalist rejim günlüğü” başlığı altında yorumladığımız haberlerde de görüleceği üzere bir yangın yerine dönüşen ve her an tutuşmaya hazır bir memleketi göreceksiniz.

İşte vaziyetimiz:

Son Karar, Türkiye’de 1988-1990 yılları arasında yayınlanmış ve Büyük Doğu-İbda fikriyatına nisbetle faaliyet göstermiş bir dergidir.

Dergi ilk sayısını Mayıs 1988 tarihinde ve “Aylık Siyasi Fikir ve Aksiyon Dergisi” olarak yayımlamıştır. İstanbul merkezli olarak yayın yapan derginin yazı işleri müdürlüğünü Serdar Yücel üstlenmiş, genel yayın yönetmenliğini ise Kaya Balaban yapmış ancak Şubat 1989 sayı 8’den itibaren Ali Hışıroğlu üstlenmiştir.

Dergide Abdullah Kiracı, Ali Hışıroğlu, Atilla Özdür, Enver Küçükgörür, Enes Duymaz, Harun Yüksel, Hayrettin Soykan, Kâzım Albayrak, Mehmet Tarakçı, Mevlüt Koç, Mustafa Saka, Saadettin Ustaosmanoğlu, Süleyman Dal, Şükrü Sak, Oktay Şener gibi birçok yazarın yazıları yayınlanmıştır.

Son Karar’ın 1988 tarihli 1. sayısının kapağında Salih Mirzabeyoğlu’na ait “Gençliğin Cevabı” başlıklı bir deklarasyon yayınlanmış ve yazıda, Batı’nın olumsuz etkilerine karşı durulması ve hakikat yolunda kararlı bir nesil yetiştirilmesi gerektiği ifade edilmiş ve “Allah için buğz ve Allah için aşk ölçüsüne uygun şekilde, baş nefret kutbu ile baş muhabbet kutbunu tayin etmiş olarak...” denilmiştir.

Derginin ikinci sayısı Büyük Doğu ve Necip Fazıl özelinde çıkmıştır. Bu sayıda Necip Fazıl Kısakürek ve Büyük Doğu ideolojisi, bu ideolojinin modern dünyada nasıl uygulanması gerektiği ve İslâm’ın sosyal, siyasi ve kültürel hayatta yeniden nasıl yer alması gerektiği ele alınmıştır. İçerik olarak, gençliğe hitap eden yazılar, sosyal güvenlik açısından zekâtın önemi, Filistin meselesi, Ayasofya’nın durumu gibi konular ele alınmıştır. “Üstad’ı anmak” başlığı altında, onun ideolojik mirasının sadece anılmakla kalmayıp, aksiyoner bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Mütefekkir Salih Mirzabeyoğlu’nun 1988 yılında yaptığı “Nasıl Birlik?” konferansı, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında; “İşkence ve Filistin Meselesi” konferansı, derginin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında; Cemaat ve Aksiyon” başlıklı konferansı ise Ağustos 1988 tarihli 4. sayısında yayımlanmıştır.

Salih Mirzabeyoğlu’nun kaleme aldığı “M. Kemal hakkındaki Bir Gün” başlıklı yazı da ilk defa Son Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısının 31. sayfasında, daha sonra da Ekim-Kasım 1989 tarihli 14. sayısının 22. sayfasında yayımlanmıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısı, Bir Gün başlıklı yazıdan dolayı, “Mustafa Kemal’e hakaret” gerekçesiyle toplatılmıştır.

Son Karar Dergisi’nin önemli hususiyetlerinden biri, ilk defa Fetullah Gülen eleştirisi yapılan yayın organı olmasıdır. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayısının 17. sayfasında imzasız yayınlanan “Hem Gülen - Hem Güldüren” başlıklı bir sayfalık yazıda, türban gösterilerini provokatörlükle suçlayan Fetullah’ın “düzenist Müslüman” tipini yetiştirme görevini devralan “sinsi bir hain” olduğu ve ondan hesap sorulacağı söylenmektedir.

Derginin geneline baktığımızda Seyyit Ahmet Arvasi, Muhsin Yazıcıoğlu, Atilla Özdür gibi şahsiyetlerle mülakatlar yapıldığı görülmektedir. Bilhassa Seyyit Ahmet Arvasi’nin yayımlanan röportajı vefatından önceki son röportajıdır.

Dergi, Türkiye’nin siyasî ve içtimâî sorunlarına Büyük Doğu-İbda perspektifinden bakmaya çalışmış, Kemalist rejime ve Batı’ya karşı net bir duruş sergilemiş, sert bir üslupla eleştiride bulunmuş, iman şuurunu ve aksiyon ruhunu sürekli kamçılamayı hedeflemiştir. Sadece aktüel siyasetle ilgilenmemiş, aynı zamanda tarih, sanat, edebiyat ve felsefe gibi konularda da makaleler ve yorumlar yayınlamıştır.

Fikirle eylemi birleştirmede şu örnekleri sayabiliriz:

Flama Kültür Faaliyeti lokalinde yapılan ve cepheleşme yapılanmasının ilk örneği sayılabilecek, her cephenin bir bildiri sunduğu faaliyet, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında yer almıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Mahir Çakır’ın “Hakkını Vermek” başlıklı yazısı cepheleşme ve içtimaileşme açısından dikkat çekmektedir. Ayrıca Ayasofya için imza kampanyası da derginin Şubat 1990 tarihli 16. sayısında yer almıştır.

Tespitlerimize göre İbda’nın cepheleşmesine atıfla “İBDA-C” isminin ilk kullanıldığı yayın organı bu dergidir. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayının arka kapağında aynen şöyle denmektedir:

“Büyük Doğu mücadelesi ve onun yumuşattığı iklim... Ve Müslümanların önünde bir korkuluk gibi duran “Menemen” hatırasını bir tekmede deviren şanlı GÖLGE! Akıncı Güç patlaması, Rapor talimi, Gönüldaş, çaba ve direnci, İBDA taarruzu! Hedef iktidardır!” İşte İBDA-C KARAR’ın nereden geldiğinin ve ne yapmak istediğinin hikâyesi...”

Karar Dergisi’nin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında yer alan Cahit Yeşilyurt’un “Gerçek Beraberlikler” yazısı Tilki Günlüğü 2. cilt s. 439’da iktibas edilmiştir. Aynı şekilde Haziran 1988 tarihli 2. sayıda yer alan Kâzım Albayrak’ın “Kayan Yıldız Sırrı Üzerine” başlıklı yazısı da Tilki Günlüğü eserinde, 3. cilt, s. 231’de iktibas edilmiştir.

Karar Dergisi Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Salih Mirzabeyoğlu’nun “Suda Boğulan Balık” isimli bir hikayesi yayımlanmıştır. Ayrıca Mart 1989 sayı 9’dan itibaren aralıklı sayılarda Salih Mirzabeyoğlu’nun altı şiiri (Devri Daim, Altın Nazar, Perde, Kabarcık, Lügat ve Çehre) yayımlanmıştır. Karar Dergisi’nin bazı takdim yazıları ve çerçeve içerisindeki bazı arka kapak yazıları, İBDA Mimarı’nın telkin ve tavsiyeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır.

Özellikle genç neslin uyanışına ve mücadeleye katılımına büyük önem veren dergi, gençlerdeki idealizm, heyecan ve aksiyon ruhunu harekete geçirmek ve onları Büyük Doğu-İbda fikriyatına kazandırmak için çaba göstermiştir. Türkiye’deki İslâmcı düşünce ve hareket tarihinde önemli bir yere sahip olan Son Karar, 17 sayı çıkmış ve 1 Mart 1990 yılında yayın hayatına son vermiştir.

5 Eylül 2024 

Aylık Baran Dergisi

Konferansta İsrail’e yönelik boykotun önemine dikkat çekildi. Filistin davasına daha aktif bir şekilde sahip çıkılması gerektiği vurgulandı.

Said Ercan: Gündemimizde sürekli Gazze olmalı!

Dursun Ali Erzincanlı: Gazze’ye sahip çıkan insanlar aziz ve şereflidir

Ercan Çifci: Gazze bir fikirdir. Gazze Y*hudi’nin yerle bir edildiği yerdir.

Ayçin Kantoğlu: 21 bin çocuk kayıp Gazze’de. 21 bin. Bunun tercümesi şu: Bu dünyada 8 milyar insan kayıp!

Kâzım Albayrak: ABD-Y*hudi emperyalizminin tekerine çomak sokucu işler yapılmalı!

Yakup Köse: Uzak gördüğünüz şey aslında size çok yakın!

Tayyar Tercan: Türkiye'den İsrail'e katliam yapmaya gidenlerin vatandaşlıktan çıkarılmasını istiyoruz.

Haberin tamamı için TIKLAYINIZ

Dergimizin olduğu kitabevleri:

Gölge Kitabevi: Ali Kuşçu, Büyük Karaman Cd. 4A, 34083 Fatih/İstanbul

Kökler Kitabevi: Hırka-i Şerif, Kadı Sk. No:14, 34091 Fatih/İstanbul

Ağaç Kitabevi: Akşemsettin, Şehitkubilay Sk. No:6, 34010 Fatih/İstanbul

İnkılap Kitabevi: Fevzipaşa Caddesi, Şehitkubilay Sokak No: 6/A-B Fatih-İstanbul

Ankara Birleşik Kitabevi: Tuna caddesi Bulvar Pasajı, D:no:3/3, Çankaya/Ankara

Gaziantep Akyol Kitabevi: Şahinbey, 44002. Bedesten Sk. No:15, 27410 Şahinbey/Gaziantep

Mephisto Kitabevi: Kuloğlu, İstiklal Cd. No:125, 34435 Beyoğlu/İstanbul

Kitap Dünyası İlahiyat Şubesi: Aşkan Mah. Aşkan Cad. No: 22/1 Meram / Konya

Nasıl abone olunur?

Aylık Baran Dergisi’ne abone olmak için adres ve irtibat bilgilerinizi telefon yahut mail ile bize bildirdikten sonra abone bedelini yatırmanız yeterlidir.

Abone olmak için irtibat numaramız 0533 166 20 50

1 senelik abonelik ücreti (2026 itibariyle) kargo dahil 1900 TL'dir.