Gerilimin fitilini, Antalya’da toplanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi açılışında yapılan değerlendirmeler ateşledi. Ev sahibi Türkiye tarafından Liderler Zirvesi oturumlarına davet edilmeyen İsrail yönetimi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açılış hitabında Gazze’deki sistematik zulmü, yıkımı ve uygulanan ablukayı "ekokırım" ve soykırım boyutlarıyla kürsüye taşıması üzerine bir açıklama yayımladı.

İsrail ne dedi?

İsrail Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi açılışında Gazze’deki yıkımı "soykırım" ve "ekokırım" (ecocide) olarak nitelendirmesine tepki göstererek resmi sosyal medya hesabı (X) üzerinden şu açıklamayı yaptı:

"Diktatör Erdoğan, uluslararası bir platformu bir kez daha İsrail karşıtı yalan kampanyasını yürütmek için kullanıyor. Liderleri Erdoğan'ın Türkiye'sinde ağırlanan Hamas, Gazze'deki yıkımın asıl sorumlusudur. Hamas, bu savaşı 7 Ekim katliamıyla başlattı ve askeri altyapısını sivil alanların içine yerleştirdi. Gazze'yi gerçekten düşünenler, yeniden inşanın başlayabilmesi için Hamas'ın silahsızlandırılmasını talep etmelidir."

İsrail makamlarının bu çıkışına Ankara’dan cevap gecikmedi. T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"İsrail Dışişleri Bakanlığının Sayın Cumhurbaşkanımıza yönelik alçakça ve hadsiz iftiraları, İsrailli yöneticilerin gerçekleri gizlemeye dönük nafile çabalarının yeni bir örneğini teşkil etmiştir. Sayın Cumhurbaşkanımız, bugün (11 Kasım) COP31 Liderler Zirvesi'nin açılışında yaptığı konuşmada İsrail'in uyguladığı sistematik zulüm politikalarını bir kez daha dünya gündemine taşımış ve insanlığın ortak vicdanında karşılık bulan duygu ve düşünceleri ifade etmiştir. Türkiye olarak, Filistinliler başta olmak üzere, İsrail'in saldırgan politikalarının hedefi olan tüm mazlumların yanında olmaya devam edeceğiz."

Hamas tarafından yapılan resmî açıklamada; 13 Kasım Cuma, 14 Kasım Cumartesi ve 15 Kasım Pazar günleri başta olmak üzere, bütün dünyada büyük yürüyüşler ve meydan nöbetleri tertiplenmesi istendi. Terörist İsrail'in aralıksız sürdürdüğü bombardıman sebebiyle evleri yıkılan ve çadırlara sığınmak mecburiyetinde kalan Filistinliler, şimdi de kış yağmurlarının ve dondurucu ayazın pençesinde var olma mücadelesi veriyor. Açıklamada, yerinden edilen yüz binlerce çocuk, kadın ve yaşlının sığındığı derme çatma barınakların yağmur sularıyla dolup taştığı, yakacak ve temel gıda maddelerinin bulunmadığı bu tablonun terörist İsrail’in ablukası yüzünden tam bir felakete sebebiyet verdiği ifade edildi.

Kuşatmayı parçalamak için meydanlar terk edilmeyecek

Eylemlerin yalnızca üç günle sınırlı tutulmaması gerektiğini bildiren Hamas; siyasî teşkilatlara, sendikalara, hak savunucusu sivil yapılara ve cemiyetlere meydanları boş bırakmama çağrısında bulundu. Gazze’deki müslümanların feryadına ses vermenin vicdanî bir mükellefiyet olduğu belirtilen açıklamada, sokakların harareti sürdükçe terör rejiminin geri adım atmaya mecbur kalacağı vurgulandı. Şehit olan on binlerce müslümanın kanının yerde kalmaması için Gazze'ye uygulanan gayrimeşru ambargo tamamen kalkana ve katliamlar durdurulana kadar halk iradesinin ayakta tutulması gerektiği kaydedildi.

Minberlerden ve kürsülerden direniş sesi yükselmeli

İslâm ulemasına, cami imamlarına, hatiplere ve kilise temsilcilerine de seslenen Hamas; Cuma hutbelerinde ve ibadethanelerde Gazze’deki mezalimin hatırlatılmasınıı talep etti. Terörist İsrail’in döktüğü kana ve reva gördüğü açlığa karşı suskun kalmanın suça ortaklık mânâsına geleceği hatırlatılan bildiride; Arap ve İslâm beldeleri başta olmak üzere dünya başkentlerinde tertiplenecek protestoların, siyonist kuşatmayı yaracak en mühim dayanak noktalarından birini teşkil ettiği dile getirildi.

Mavi Bölge’deki genel kurulda iklim değişikliği başlığı masaya yatırılırken, kürsüye çıkan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, uluslararası çevre söylemlerinin uygulama sahasındaki yetersizliğine ve küresel krizlerin perde arkasında kalan maliyetlerine odaklandı.

Konuşmasında Gazze krizini doğrudan çevre forumunun merkezine yerleştiren Erdoğan, bölgedeki askeri saldırıların asırlık zeytin ağaçlarını keserek, su kaynaklarını kirleterek ve yerleşim alanlarını enkaza çevirerek devasa bir tabiat kıyımına sebep olduğunu vurguladı. İsrail’in uyguladığı tecrit politikasının ve tahrip edilen altyapının sel baskınlarıyla birleşmesi neticesinde yüz binlerce Filistinlinin çamur içerisindeki çadırlarda hayatta kalma mücadelesi verdiğini belirten Erdoğan, insani yardım geçişlerine derhal izin verilmesi çağrısında bulundu. Erdoğan,

Erdoğan, Berlin’den bu yana alınan sayısız kararın kâğıt üzerinde kaldığını, fikrî düzeydeki mutabakatın somut eyleme dönüşmekte zayıf kaldığını ifade etti. Paris Anlaşması’nın bağlayıcılığı ile sahadaki eylemsizlik arasındaki farkın her geçen dakika risk ve maliyetleri artırdığına işaret eden Erdoğan, COP31’in somut uygulama eksenine oturmasını istedi.

Türkiye’nin iç enerji ve çevre adımlarına da değinen Erdoğan, yenilenebilir enerji payının yüzde 60’ı geçtiğini, yürürlüğe giren İklim Kanunu ile yasal çerçevenin tamamlandığını ve Sıfır Atık hamlesiyle geri kazanım oranının yüzde 40 seviyesine yaklaştığını kaydetti. Yeşil dönüşümün sanayi rekabet gücünü, enerji güvenliğini ve ülkelerin kalkınma haklarını zedelemeden yürütülmesi gerektiğini savunan Erdoğan, çevre politikalarının ekonomik gerçeklerle dengelenmesi gerektiği mesajıyla sözlerini tamamladı.

"Mikhail Andropov" imzasını taşıyan elektronik postada yer alan patlayıcı iddiaları, binlerce okulda eş zamanlı tahliye protokollerinin devreye girmesine sebep oldu. E-postada geçen "Sizi yok etmeye geldik" ifadesi, öğrenci ve veliler arasında tedirginliği artırırken güvenlik güçleri tahliye edilen binalarda arama başlattı.

Roma başta olmak üzere ülke genelinde tahliyeler

İtalya Eğitim Bakanlığı verilerine göre tehdit iletisi 6 binden fazla kuruma ulaştı. Başkent Roma'da Appio-Tuscolano bölgesindeki ilk ve orta dereceli okullar ile çevredeki kreşler güvenlik çemberine alınarak boşaltıldı. Tehdidin etki alanı başkentle sınırlı kalmadı; Milano, Trieste, Bologna, Napoli, Reggio Calabria ve Sardinya Adası’ndaki yüzlerce okulda da dersler durdurularak binalar terk edildi.

Yaşanan kriz üzerine Başbakan Giorgia Meloni, hükümetin güvenlik komitesini acil toplantıya çağırdı. Süreci yakından izlediklerini belirten Meloni, güvenlik güçlerinin ve kamu kurumlarının aileleri ile okul çalışanlarını rahatlatmak adına teyakkuzda olduğunu aktardı. Yürütülen ilk incelemelerde binaların güvenli çıktığını vurgulayan Meloni, bu tür organize iletilerin doğrudan toplumda korku ve panik iklimi oluşturma stratejisi taşıdığını kaydetti.

Siyasi kanatta da yankı bulan olay sonrasında muhalefetteki 5 Yıldız Hareketi (M5S) Milletvekili Luca Pirondini, tablonun vahametine dikkat çekerek İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi’nin parlamentoya gelip resmi izahat vermesini talep etti. İtalya'da benzer bir e-posta dalgası 2 Kasım tarihinde de yaşanmış, 280 okul müdürüne ulaşan tehditlerin asılsız çıktığı teyit edilmişti.

Kuzey İrlanda ve İskoçya da hedef alındı

E-posta yoluyla yürütülen tehdit operasyonu yalnızca İtalya ile sınırlı kalmadı. Birleşik Krallık sınırları içindeki Kuzey İrlanda ve İskoçya'da da yüzlerce okul benzer saldırı mesajları aldı.

Kuzey İrlanda Polis Teşkilatı (PSNI), sabah saatlerinde 300'ü aşkın okula eş zamanlı saldırı tehdidi ulaştırıldığını bildirdi. Güvenlik birimlerinin yaptığı teknik incelemeler, mesajların Birleşik Krallık dışındaki sunuculardan yönlendirildiğini ortaya koydu. PSNI Müdür Yardımcısı Anthony McNally, güvenlik güçlerinin her ihbarı titizlikle değerlendirdiğini, yapılan kontroller sonucunda binaların tamamen güvenli olduğunun saptandığını açıkladı. Yerel kaynaklar, ihbarların hemen ardından bazı bölgelerde tedbir amaçlı tahliyelerin gerçekleştiğini aktardı.

İskoçya Emniyeti de çok sayıda okulun aynı tehdit postalarını aldığını, ancak uzman ekiplerin hızlı müdahalesiyle iletilerin provokasyon amaçlı ve asılsız olduğunun belirlendiğini paylaştı. Siber Suçlarla Mücadele Birimi, sınır ötesi koordinasyonla e-postaların teknik kaynağını tespit etmek üzere soruşturmayı sürdürüyor.

Kasım ayının başından bu yana kıta genelinde havacılık ve medya sektörünü baskı altına alan tehdit dalgası, bu olayla birlikte eğitim kurumlarına sıçradı. Son haftalarda Avrupa hava sahasında çok sayıda yolcu uçağı asılsız ihbarlar sebebiyle acil iniş yapmak zorunda kalmış; İrlanda ve İngiltere'deki bazı televizyon kanalları ile yayın kuruluşları da binalarını boşaltarak yayınlarına ara vermişti. Güvenlik birimleri, kıta geneline yayılan bu organize tehditlerin tek bir siber odaktan yönlendirilme ihtimalini araştırıyor.

Potsdam merkezli Askerî Tarih ve Toplumsal Bilimler Merkezi tarafından yapılan kapsamlı anket, Alman Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki çürümeyi ifşa etti. Dört bini aşkın kadın askerin iştirak ettiği çalışmada, kadın personelin yüzde 72'si vazife müddetleri boyunca asgari bir defa sözlü cinsî tacize hedef olduğunu beyan etti. Rezaletin sadece kadınlarla sınırlı kalmadığı, erkek personelin de yüzde 31'inin benzer sözlü saldırılara uğradığı kayıtlara geçti.

Son bir yıllık bilançoyu mercek altına alan araştırma, hadisenin boyutlarını kategorilere ayırarak tasnif etti. Elde edilen verilere göre; kadın askerlerin yaklaşık yüzde 40'ı ahlak dışı söz ve imalara maruz kalırken, yüzde 15'i rızaları hilafına çekilen yahut dijital tahrifatla oluşturulan sahte görüntüler üzerinden taciz edildi. Teşkilat içerisinde yüzde 8 nispetinde istenmeyen fizikî temas ve yüzde 2 oranında doğrudan cinsî şiddet hadisesi egrçekleşti. Erkek askerler cephesinde ise son 12 ayda yüzde 16 sözlü taciz, yüzde 5 gayriahlaki görüntüleme ve yüzde 2 cinsî şiddet vakası tespit edildi.

Şikayet mekanizmalarına güvensizlik hakim

Kışlalardaki mağdur personelin mühim bir kısmının resmî mercilere başvurmaktan imtina etmesi, ordudaki hiyerarşik çürümüşlüğü teyit etti. Mağdurlar, maruz kaldıkları vakaları amirlerine bildirmeme gerekçesi olarak üst kademelere itimat beslememelerini ve tahkikatların örtbas edileceğine inanmalarını gösterdi. Bu güvensizlik ortamı, fail konumundaki kişilerin pervasızca hareket etmesine zemin hazırladı ve tahribatın büyümesine sebep oldu.

Savunma Bakanı'ndan göstermelik tedbirler

Raporun kamuoyuna yansıması üzerine Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Berlin'de kameralar karşısına geçerek orduda cinsî tacizlere karşı müsamaha gösterilmeyeceğini iddia etti. Bakan, personelin mevcut başvuru yollarına güven duymadığını itiraf ederek, bağımsız bir müracaat merkezi kurulmasını da ihtiva eden yeni bir eylem planını devreye aldıklarını bildirdi.

Toplam 45 bin askere ulaştırılan fakat katılım nispetinin yüzde 18 seviyesinde kaldığı araştırma, 2025 yılı nihayetinde dönemin Parlamento Silahlı Kuvvetler Komiseri Eva Högl tarafından başlatılmıştı.

İstanbul Valisi Davut Gül, İslamiyet’in cihanşümul hitabına ve İstanbul’un uluslararası buluşmalara ev sahipliği hususundaki elverişli konumuna dikkat çekti. Yazma Mushaflar Dairesi Başkanlığının teşkil edilmesini kıymetli bir adım olarak niteleyen Gül, bu yapının kadim müstensihlerin tanınmasına ve araştırmacıların bu sahaya yönelimine güçlü katkı sunacağını ifade etti.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Osman Şahin ise geçmiş yıllarda Fatih Camisi’ndeki tarihi dolapta korunan ve aralarında Memlükler devrine ait nüshaların yer aldığı kıymetli mushafların tespit sürecini aktardı. Türkiye’nin köklü bir mushaf medeniyetine sahip olduğunu vurgulayan Şahin; bu zengin mirasın korunması, restorasyonu ve dünya kamuoyuna tanıtılmasının öncelikli vazifeleri arasında bulunduğunu paylaştı.

Mehmet Paçacı başkanlığında gerçekleştirilen açılış oturumunda 13. Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç, Tikrit Üniversitesi'nden Ghanim Qadduri al-Hamed ve Büyük Petro Antropoloji ve Etnografya Müzesi'nden Efim A. Rezvan konuşma yaptı. 21 ülkeden 155 uzman ve araştırmacının iştirak ettiği sempozyumda; erken devir mushafları, imla hususiyetleri, hat, tezhip ve cilt sanatları ile vakıf kayıtları etraflıca ele alınıyor. Rami Kütüphanesi’nde devam eden akademik oturumlar, 13 Kasım tarihindeki değerlendirme ve kapanış programıyla tamamlanacak.

Erdoğan: Gazze'ye konteyner göndermek istiyoruz, müsaade edilmiyor

Gazze'deki Filistinlilerin çamur içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edildiğini söyleyen Erdoğan, Türkiye'nin konteyner yardımı girişimlerine izin verilmemesine tepki gösterdi.

Şiddetli yağışların ve sel felaketinin Gazze'deki yıkımı daha da ağırlaştırdığını belirten Erdoğan, on binlerce çadır ve barınağın sular altında kaldığını ifade etti. Yüz binlerce Filistinlinin başını sokacak bir çatıdan mahrum olduğunu, özellikle anne ve babalarını kaybeden çocukların soğuk ve yağmur altında hayatta kalmaya çalıştığını anlattı.

Erdoğan, yaşananların insanlık adına utanç verici olduğunu belirterek Gazzeli çocukların karşı karşıya kaldığı şartların görmezden gelinemeyeceğini vurguladı.

Gazze'de soykırımın yanı sıra çevre kıyımı yaşandı

Konuşmasında Gazze'deki yıkımın çevresel boyutuna da değinen Erdoğan, İsrail'in saldırılarının yalnızca insanları değil, bölgenin doğal varlıklarını da hedef aldığını söyledi.

Gazze'de asırlık zeytin ağaçlarının kesildiğini, toprağın ve su kaynaklarının kirletildiğini, şehirlerin büyük enkaz yığınlarına dönüştürüldüğünü belirten Erdoğan, bölgede soykırımın yanı sıra bir çevre kıyımı yaşandığını ifade etti.

Erdoğan, altyapının tahrip edilmesiyle birlikte yağışların felakete dönüştüğüne dikkat çekerek evleri yıkılan Filistinlilerin şimdi de sel sularıyla mücadele ettiğini belirtti.

Erdoğan'dan dünya liderlerine çağrı: Bu zulüm sona ermeli!

COP31 zirvesine katılan devlet ve hükümet başkanlarına seslenen Erdoğan, Gazze'deki manzara karşısında uluslararası toplumun sorumluluktan kaçamayacağını söyledi.

Gazzeli çocukların yaşadığı dram üzerinden güç gösterisi yapılmasını vicdansızlık olarak nitelendiren Erdoğan, bölgeye insani yardımların ulaştırılması önündeki engellerin derhal kaldırılmasını istedi.

Erdoğan, Gazze'ye yönelik tecrit politikasının sonlandırılması ve Filistinlilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğini vurgulayarak uluslararası toplumu ortak hareket etmeye çağırdı.

Muizzu, önceki yasağın, İsrail'in Ekim 2023'te Gazze'de başlattığı soykırımı durdurana kadar İsrail pasaportu taşıyanların ülkeye girişini yasaklanmasını öngördüğünü hatırlatarak, mevcut yasa tasarısının ise şartlar değişse bile İsrail pasaportu taşıyanların ülkeye girişinin koşulsuz yasaklanmasını öngördüğünü ifade etti.

İsrail'in Filistin halkına yönelik eylemlerini soykırım olarak nitelendiren Muizzu, İsrail pasaportu taşıyanların Maldivler'e girişine izin verilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Muizzu, Maldivler'in Filistin davasını desteklediğini ve uluslararası platformlarda bu tutumunu istikrarlı bir şekilde sürdürdüğünü belirterek, Maldivlerin bu hassas konudaki tutumunun değişmediğini kaydetti.

Maldivler, Nisan 2025'te İsrail pasaportu taşıyanların Gazze'deki soykırım durana kadar ülkeye girişini yasaklamıştı.

Kaynak: AA, Star Haber

Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin dijital boyutunun güçlendirilmesi, sınır ötesi dijital ticaretin kolaylaştırılması hedefiyle elektronik imzaların ve mühürlerin karşılıklı tanınmasına yönelik işbirliği sürecinde önemli bir aşamaya geçildiği aktarılan açıklamada, 9 Kasım'da Moldova'nın başkenti Kişinev'de düzenlenen AB-Orta Asya Dijital Bağlantısallık Platformu toplantısında, Avrupa Komisyonu ile elektronik imzaların karşılıklı tanınmasına yönelik sürecin başlatılması ve işbirliği imkanlarının araştırılması için bir niyet beyanı teati edildiği vurgulandı. Bu gelişmenin, Türkiye'nin AB ile ekonomik ve ticari entegrasyonunun dijital alanda güçlendirilmesine yönelik girişimlerin önemli bir çıktısı olduğu vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

Bakanlığımızca uzun süredir yürütülen teknik istişareler ve Bakanımız Ömer Bolat'ın eş başkanlığını yürüttüğü Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu'nda varılan mutabakat çerçevesinde, elektronik imzaların karşılıklı tanınması alanında teknik çalışmaların başlatılması hususu ortak gündeme alınmıştır. Kişinev'de teati edilen niyet beyanı ile bu alandaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik ortak irade somutlaştırılmış, Avrupa Komisyonu Türkiye'nin girişimini memnuniyetle karşılayarak, EU4Digital III Bölgesel Programı gibi araçlar üzerinden sürecin finansal olarak da desteklenmesine yönelik işbirliği seçeneklerinin araştırılmasına açık olduğunu ifade etmiştir.

AB PAZARINA ERİŞİMDE DİJİTAL BAĞLANTISALLIĞIN ÖNEMİ ARTIYOR

Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin, taraflar arasında derin bir ekonomik ve ticari bütünleşme sağladığına işaret edilen açıklamada, ticaretin ve düzenleyici süreçlerin giderek dijitalleşmesinin, bu bütünleşmenin dijital altyapılar ve sistemler bakımından da geliştirilmesini gerekli kıldığı bildirildi.

AB tarafından ürün uygunluğu, sürdürülebilirlik, izlenebilirlik ve gümrük işlemleri alanlarında geliştirilen dijital sistemlerin, Türk ihracatçılarının AB pazarına erişiminde dijital bağlantısallığın önemini artırdığının altı çizilen açıklamada, bu kapsamda elektronik imza ve mühürlerin karşılıklı tanınmasına yönelik işbirliğinin, Türk firmalarının AB'nin dijital ticaret ve düzenleyici altyapılarına etkin katılımını destekleyeceği, ayrıca kamu ihalelerine uzaktan katılım ve süreçlerin uzaktan takibinin yanı sıra ticaretin finansmanı gibi alanlarda sınır ötesi dijital işlemleri desteklemesi bakımından fayda sağlayacağına dikkati çekildi. Niyet beyanı doğrultusunda, ortaya konulan işbirliği iradesi kapsamında ilerleyen dönemde Türkiye'de ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla bir ulusal çalışma grubu oluşturulacağına da değinilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

İç istişare sürecinde karşılıklı tanıma için gerekli hukuki, idari ve teknik hususlar değerlendirilecektir. Avrupa Komisyonu ile ilk teknik toplantının, bu ay içinde gerçekleştirilmesi hususunda mutabakata varılmıştır. Bakanlık tarafından, Türkiye-AB ekonomik ve ticari ilişkilerinin dijital boyutunun geliştirilmesi, firmalarımızın dijital ticaret süreçlerine katılımının kolaylaştırılması ve Gümrük Birliği'nin işleyişinin dijital çağın ihtiyaçları doğrultusunda güçlendirilmesi hedefleriyle ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde çalışmalar sürdürülecektir.

Kaynak: AA, Star Haber

İsviçre'de birkaç saat içinde 1 milyon frank toplandı

İsviçre'nin Oensingen kasabasında yaşayan Arnavut Müslümanlar, yeni bir cami projesi için 7 Kasım'da Biberist kentindeki Biberena Salonu'nda bir araya geldi. Oensingen Arnavut Kültür Derneği tarafından düzenlenen bağış programında birkaç saat içerisinde 1 milyon İsviçre frangının üzerinde bağış toplandı.

Almanya'da da 1 milyon euroyu aşan bağış

Benzer bir dayanışma Almanya'nın Schwäbisch Gmünd şehrinde gerçekleşti. Arnavut İslam Merkezi Lëvizja tarafından düzenlenen organizasyonda yeni cami ve sosyal tesislerden oluşacak kompleks için 1 milyon eurodan fazla bağış toplandığı bildirildi.

Proje kapsamında caminin yanı sıra eğitim alanları, çocuklara yönelik tesisler ve toplumsal faaliyetlerin gerçekleştirileceği bölümlerin oluşturulması planlanıyor. Bağış programına Kosova, Kuzey Makedonya ve Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden Müslüman temsilciler katıldı.

Cami projesine karşı çıkanlar da oldu

İsviçre'deki cami girişimi, ülkedeki İslam düşmanı çevrelerin tepkisiyle karşılaştı. Solothurn kantonundaki İsviçre Halk Partisi'nin gençlik teşkilatı, projenin büyüklüğünü ve finansmanını gerekçe göstererek imza kampanyası başlattı.

Avrupa'nın iki farklı ülkesinde gerçekleşen bağış kampanyaları, Arnavut Müslümanların camilerini, dinî eğitimlerini ve kültürel kimliklerini yaşatmak amacıyla güçlü bir dayanışma ağı oluşturduğunu ortaya koydu.

Kaynaklar: Kosova İslam Birliği'nin resmî açıklaması, Nacionale ve Oensingen Arnavut Kültür Derneği.

Kıtayı ateşe atan karar

3 Ağustos 1914’te Alman birlikleri, Belçika’nın tarafsızlığını hiçe sayarak Liège hattından sınırı aştı. Haber Londra’ya ulaşır ulaşmaz Kabine, akşam saatlerinde Berlin’e “derhâl geri çekilin” içerikli bir ültimatom gönderdi; tanınan on iki saatlik süre cevapsız kalınca Büyük Britanya, 4 Ağustos 1914’te Almanya’ya resmen harp ilan etti. Böylece Avrupa’daki sanayi-emperyal gerilim barut fıçısı gibi patladı ve tarihe Birinci Dünya Harbi olarak geçecek küresel yangının fitili tutuşturuldu.

İstanbul’un iç yüzü: El konulan zırhlılar ve gizli ittifak

Bu karar duyulmadan bir gün önce, İngiliz donanması Osmanlı Donanma Cemiyeti’nin halktan topladığı parayla sipariş ettiği Sultân Osmân-ı Evvel ve Reşadiye zırhlılarına el koymuştu. Haber 4 Ağustos sabahı İstanbul’a ulaştığında kamuoyunda büyük bir İngiliz nefreti patladı. Aynı saatlerde Enver Paşa’nın başını çektiği dar İttihatçı grup, 2 Ağustos’ta imzaladığı gizli Alman ittifakına dayanarak seferberliği genişletiyor, devleti fiilen Berlin’in kaderine bağlıyordu.

Abdülhamid Han’ın kaybolan denge siyaseti

Ulu Hakan, kırk yıla yakın bir süre “İngiltere-Rusya şemsiyesi altında Almanya’yı faydalı ama sınırlı tutma” esaslı denge politikasını yürütmüş, Almanya’yı yalnızca gerektiğinde kullanılacak “alternatif güç” görmüştü. Tahttan indirilmesiyle bu denge çöktü; İttihatçıların tek taraflı Almanya tercihi Osmanlı’yı emperyal Alman blokuna yüksek faizle ipotek ettirdi. Abdülhamid’in hayatının sonuna kadar “İngiliz her zaman tehlikelidir; Rus’u çarıyla frenlersin ama İngiliz ele avuca sığmaz” ikazı bunun özetidir.

11 Kasım 1914: Osmanlı Devleti savaşa nasıl girdi?

Balkan Harplerinin yıkıcı sonuçları henüz sarılmamışken, 2 Ağustos 1914’te Enver Paşa’nın dar bir İttihatçı kadroyla Almanya lehine imzaladığı gizli ittifak, Osmanlı Devleti’ni istikbâlini tek bir karta bağlar hâle getirdi. Ertesi gün İngilizlerin halkın parasıyla sipariş edilen Sultân Osmân-ı Evvel ve Reşadiye zırhlılarına el koyması, İstanbul’da İngiliz düşmanlığını tırmandırdı ve Alman eksenine kayışı hızlandırdı. Nihai kırılma 29 Ekim 1914’te Amiral Souchon’un komutasındaki Yavuz ve Midilli’nin Karadeniz’de Rus limanlarını bombalamasıyla geldi. Rusya 3 Kasım'da, İngiltere ve Fransa ise 5 Kasım'da Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti. Bunun üzerine Osmanlı Devleti, 11 Kasım 1914'te İngiltere, Fransa ve Rusya'ya resmen harp ilan ederek İttifak Devletleri safında Birinci Dünya Harbi'ne girdi. Bu kararı 14 Kasım'da ilan edilen Cihad-ı Ekber takip etti.

Savaşta neler yaşandı?

Dört yıl boyunca imparatorluk kuzeyde Kafkasya’dan güneyde Sina’ya, batıda Çanakkale’den doğuda İran sınırına kadar uzanan birçok cephede birden çarpıştı. Kafkas harekâtı Sarıkamış’ta kışın ve lojistik yoksunluğun gölgesinde felâketle sonuçlandı; on binlerce Mehmetçik donarak şehit düştü. Çanakkale’de ise dünyanın en büyük donanmasına karşı kazanılan destansı zafer, hem İstanbul’u kurtardı hem de milletin moralini diri tuttu. Irak, Suriye ve Filistin’de İngiliz kuvvetleriyle çetin savaşlar verildi, ancak çok cepheli mücadele sonunda insan ve malzeme takatinin sınırına gelindi; yine de Osmanlı ordusu Kasım 1918’e kadar çözülmeden ayakta kalmayı başardı.

Savaşın aleyhimize getirisi ne oldu?

Cephelerdeki yıpratıcı muharebeler ve abluka, imparatorluğu askerî, iktisadî ve demografik bir çöküşe sürükledi. Seferber edilen 2,85 milyon askerin 800 bini şehit düştü; esirler, göçler ve kıtlık dâhil toplam nüfusun yaklaşık beşte biri hayatını kaybetti veya yurdundan koparıldı. 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi, düşmana sınırsız işgal hakkı tanıyarak ordumuzu terhis etti, limanlarımızı, demiryollarımızı ve cephanelerimizi İtilaf kuvvetlerine bıraktı; devlet fiilen esaret altına girdi.

Savaşın bitiminde imparatorluğun kayıpları yalnızca Arap vilâyetleri, Mısır ve Irak’la sınırlı kalmadı. Mondros’un ardından imzalanan Sevr taslağı, Osmanlı’ya Anadolu’da bile parçalı ve denetimsiz bir alan bırakıyordu: Suriye, Lübnan ve Filistin Fransız-İngiliz mandalarına; Ürdün ile Hicaz, Necid ve Asîr dâhil Arabistan yarımadası bedevî emirliklere ve İngiliz güdümündeki vasal krallıklara devredildi. Musul-Kerkük havzası petrolden mahrum bırakılarak İngiliz kontrolüne geçti; İskenderun ve Kilikya bölgesi Fransız işgaline, İzmir ve Trakya ise Yunan ordusuna açıldı; Boğazlar, uluslararası komisyonun silahsız bölgesi yapıldı ve devletin donanması prangaya vuruldu.

Ekonomik bakımdan Düyûn-ı Umûmiye idaresi genişletildi, gümrük tarifelerini bile belirleme hakkı yabancı komiserlere verildi; altın ve gümüş rezervleri, demiryolu hatları ve liman gelirleri rehin tutuldu. Nüfusta ise dört yıl içinde yaklaşık iki milyon sivil, kıtlık, salgın, tehcir ve işgaller nedeniyle hayatını kaybetti; milyonlarcası göç yollarında perişan hâlde Anadolu’ya yığıldı. Böylece hilâfet merkezi, maddî-mânevî sermayesi tükenmiş, mukaddes emanetleri dahi tehdit altında, dünyanın “hasta adamı” olarak fiilen tasfiye sürecine itilmişti.

Necip Fazıl’ın aynasından Birinci Dünya Harbi

Üstad Necip Fazıl, Abdülhamid’in “otuz yedi yıl ileriyi görerek” İngiliz-Alman rekabetini okumakla kalmayıp her iki gücü birbirine karşı kullanma “siyasî dehâsı”nı vurgular; Üstad’a göre bu dehânın devre dışı bırakılmasının millete fatura edildiği gündür. Ona göre Abdülhamid’i deviren İttihatçı akıl, mason-dönme ve emperyalizm işbirliğiyle üretilmiş sahte bir “Kızıl Sultan” tarihine yaslanmış, milleti “kumar masasına” sürerek imparatorluğu ateşe atmıştır.

Lozan’la dar bir çerçeveye sıkıştırıldık

Birinci Dünya Harbi’nde uğradığımız askerî-siyasî yıkım, Mondros ve Sevr’in açtığı gedikleri kapatmak bahanesiyle bizi Lozan masasındaki “tanınma” pazarlığına mecbur etti; fakat 24 Temmuz 1923’te imzalanan bu anlaşma, Anadolu içini kurtarma karşılığında Musul-Kerkük petrol havzasını, Batı Trakya’yı, On İki Ada’yı, tüm Ege adalarını ve İskenderun sancağını fiilen elden çıkardı; Boğazları silahsızlandırıp uluslararası denetime açtı; kapitülasyonları isim değiştirerek ticaret-gümrük kısıtlamalarına dönüştürdü; nihayet hilâfetin tasfiyesini ve mali-iktisadî gözetimi “modern devlet” olmanın şartı hâline getirdi—böylece cephelerde kazandığımız askerî zafer, masada ümmet coğrafyası ve petrol zenginlikleri pahasına sınırlandırılmış bir Anadolu devletine razı edilerek tahkim edilmiş oldu.

Sonuç: Ulu Hakan’ı dinlememenin ağır bedeli

Osmanlı Devleti'nin 11 Kasım 1914'te resmen katıldığı Birinci Dünya Harbi, Abdülhamid Han’ın kırk yıl boyunca ördüğü “denge-hilâfet” zırhı devre dışı bırakılınca salt askerî bir yıkıma değil, stratejik hafızanın tasfiyesine yol açtı. İttihatçı kumarın bedeli olarak imparatorluk cephelerde kan kaybederken, masa başında petrol havzalarını, Boğaz hâkimiyetini, hilâfetin küresel meşruiyetini ve ümmet coğrafyasının büyük bölümünü yitirdi. Lozan, bu parçalanmış mirası Anadolu’ya hapsetti; hilâfetsiz, kapitülasyon gölgeli, Boğazları silahsızlandırılmış bir devletle “var olma”yı başarı gibi sunarak milletin ufkunu daralttı.

Baran Dergisi

Soruşturma kapsamında gözaltına alınıp adliyeye sevk edilen OMG Capital Advisors Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Murat Gülkan, eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya, Ruzy Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Nureddin Çevik, Lydia Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Çevik ile Adil Katılım Bankası ortaklarından Ali Paslı ve Maygold Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Yazkan'ın sulh ceza hakimliğindeki sorguları tamamlandı.

Hakimlik, şüpheliler Yunus Arıncı, Ali Paslı ve Ömer Murat Gülkan'ın tutuklanmasına karar verdi.

Diğer şüpheliler Enver Çevik, Nureddin Çevik, Kemal Akkaya ve Ayhan Yazkan hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

Ne olmuştu?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sermaye piyasalarındaki işlemlere yönelik yürütülen fon soruşturması kapsamında finans ve iş dünyasından çok sayıda isim gözaltına alınmıştı.

Aralarında OMG Capital Advisors Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Murat Gülkan, eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ve Adil Katılım Bankası ortaklarından Ali Paslı'nın bulunduğu 3 kişi tutuklanmıştı.

Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya, Ruzy Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Nureddin Çevik, Lydia Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Çevik ve Maygold Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Yazkan hakkında ise adli kontrol kararı verilmişti.

Kaynak: AA, Star Haber

Terörist İsrail ordusu, Gazze kentinin Tel el-Heva Mahallesi’nde yerinden edilmiş sivillerin sığındığı alanı füzelerle vurdu. Bölgeye peş peşe isabet eden en az iki füze, bir atölye ile Filistinlilerin barındığı çadırlarda büyük bir patlamaya ve ardından şiddetli yangına sebebiyet verdi. Dumanların göğe yükseldiği mevkide derme çatma barınaklar kısa sürede alev topuna dönerken, Filistinliler yangını kendi imkânlarıyla söndürmek için çaba sarf etti.

Saldırı sonrasında bütün varlığı küle dönen bir Gazzeli müslüman, "Şimdi nereye gideyim? Her şeyi kaybettim. Çadır yok, hiçbir şey yok. Nereye gideyim? Vallahi artık yoruldum. Eşyalarımız, çocuklarımızın eşyaları gitti." diyerek feryat etti. Terörist İsrail’in barbarlığı, yerinden yurdundan edilmiş masum insanları en temel hayat vasıtalarından dahi mahrum bırakarak açık hava hapishanesinde tüketmeyi hedefliyor.

Şehit sayısı yediye ulaştı

Tel el-Heva Mahallesi'ndeki atölye ve çadırların hedef alındığı saldırıda 3 Filistinli sivil şehit oldu. Terörist İsrail ordusunun gün boyunca Gazze Şeridi'nin muhtelif mevkilerine düzenlediği hava saldırıları ve topçu atışları neticesinde şehit sayısı 7'ye yükseldi.

Mevcut tablo, 2006 ara seçimlerinde yaşanan tarihi kırılmayı akıllara getiriyor. George W. Bush, Irak işgalinin ve Ebu Gureyb skandalının faturasını ödeyen Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’i aylarca "Kararı ben veririm" diyerek savunmuştu. Ancak savaş yorgunu Amerikan seçmeni 2006 ara seçimlerinde Kongre’yi Demokratlara teslim edince, Bush sandıktan bir gün sonra Rumsfeld’in biletini kesmek zorunda kalmıştı.

Hegseth’in olası istifası veya azli, Trump’ın İran ajandasını tek başına değiştirmeye yetmeyebilir. Irak kara birliklerinin uzun yıllara yayılan varlığıyla hafızalara kazınırken, İran harekâtının bedeli doğrudan artan ekonomik maliyetler ve piyasa baskısıyla seçmenin kapısına dayandı. Karar mekanizmasının tamamen Beyaz Saray’da toplandığı mevcut tabloda, savunma bakanının koltuğunu kaybetmesinden ziyade Kongre’nin savaş bütçesine getireceği kısıtlamalar ve açacağı soruşturmalar gidişatı belirleyecek.

Jandarma ekiplerinin faili meçhul siber vakaları aydınlatmaya dönük takibi neticesinde; Sincan, Etimesgut, Polatlı ve Yenimahalle ilçelerinde nitelikli dolandırıcılık cürmüne karışan 5 şüpheli de yakalanarak haklarında adlî soruşturma başlatıldı.

Öte yandan, kanun koyucu kendi vergilendirmediği ve denetlemediği kumara "suç" damgası vururken; başına "millî" sıfatı kondurulan piyangoları, şans oyunlarını ve at yarışlarını bizzat devlet tekelinde oynatmaktadır.

Aynı tezat "ahlak" bahsinde de hüküm sürüyor. İnternetteki müstehcen yayınlar ve gayrimeşru fuhuş tezgâhları takibe alınıp engellenirken, şehirlerin göbeğinde devlet mührüyle işletilen vesikalı kerhaneler meşru birer ticarî işletme muamelesi görmeye devam ediyor. Vergisini devlete ödeyen ahlaksızlığın kanunî kalkanla korunması, vergisini vermeyenin ise yasaklanması nasıl bir saçmalıktır?

Kumar kumar, fuhuş da fuhuştur; bunların devlet eliyle yürütülmesi yahut vergiye bağlanması ortaya çıkan melaneti asla meşrulaştırmaz!

Bir yanda milleti devlet patentli piyangolarla kolay yoldan zenginleşme hevesine sevk edip, diğer yanda internetteki kumara set çekmek nasıl bir tezattır? İnsanları sefalete, aileleri dağılmaya mecbur bırakan bu anlayış; kumarı ve fuhşu toptan yasaklayıp cemiyeti arındırmadıkça, kapatılan yüzlerce sitenin yerini yenileri almaya daima devam edecektir!..

Beyaz Saray’ın bir yandan Hürmüz Boğazı ve petrol sevkiyatı üzerinden tehdit savururken diğer yandan gayrimeşru tavizler koparmak için sahte diyalog haberleri yaydığına dikkat çeken Tahran idaresi, emperyalist şantajlara boyun eğilmeyeceğini vurguladı. Eş zamanlı olarak İran ordusu tarafından kamuoyuna duyurulan yeni yeraltı füze üssü görüntüleri, bölgede askeri baskı kurmaya çalışan Vaşington ve Tel Aviv yönetimine açık bir meydan okuma olarak değerlendirildi. Yeraltında konuşlandırılan yüksek tahrip gücüne sahip stratejik sistemlerin teyakkuz halinde bekletildiğini belirten askeri kaynaklar, düşmanın en küçük bir hatasında cevabın misliyle verileceğini duyurdu.

Uzman Diyanet-Sen: Kararın hukukî gerekçesi açıklansın

Gelişmelerin ardından yazılı bir beyanat yayımlayan Uzman Diyanet-Sen Genel Merkezi, haksız kazanç şebekelerine işaret eden bir din görevlisinin hedef tahtasına oturtulmasına sert çıktı. Sendika yetkilileri, cemiyetin müşterek menfaatini savunan bir içeriğe sansür uygulanmasının izah edilemez olduğunu kaydetti.

Yetkili mercilere açık çağrıda bulunan sendika idaresi, kamu yararı taşıyan tenkitlerin teminat altına alınması mecburiyetini hatırlatarak erişim engelinin hangi meşru zemine dayandırıldığının ivedilikle açıklanmasını istedi. Din görevlilerinin meslekî ve vicdanî mükellefiyetlerini yerine getirirken keyfî baskılarla yıldırılmasına müsaade etmeyeceklerini belirten sendika, şu değerlendirmeyi paylaştı:

"Uzman Diyanet-Sen olarak Mustafa İslam hocamızın yanındayız. Bu hadise sadece bir ferdin yahut bir din görevlimizin davası değildir. Bizler kürsülerde dilsiz şeytan kesilen değil; hakkı, adaleti ve hakikati usulünce çekinmeden haykıran şahsiyetler görmek istiyoruz."

Yüreğir Merkez Camii'nde 10 Ekim tarihinde cemaate seslenen İmam Mustafa İslam, dinî kisveler yahut modern kılıflar ardına sığınarak halkı iliğine kadar sömürenler hakkında şu ifadelerde bulunmuştu:

"Onlar öyle eşkıyalar ki; artık dağlarda değiller; sokaklardalar, caddelerdeler, çarşıdalar. Vallahi Mekke’deler, vallahi Medine’deler, vallahi camideler, vallahi saftalar. Kravatlı hırsızlar, sizinle omuz omuza secdedeler. Çağdaş hırsızlıklar bunlar. Emekli 20 bin liraya talim ediyor. Bir koli veya 2 litrelik yağ için saatlerce bekleyen insanları görüyoruz. Onların vebalini nasıl kaldıracaksınız? Borsalarla, fonlarla, şunlarla, bunlarla hırsızlar peydahlandı aziz kardeşlerim. Milyarlarca parayı alıp götürüyorlar. O paraları dürüm yapsalar, sadece para yeseler bir ömür boyu vallahi bitiremezler. O kadar açgözlüler. Bakıyoruz ki; bunlar sakallılar, güzel giyinmişler, başörtülüler... İçim yanıyor! İman kalbe gitmeyince şeklen iman gözükmüyor aziz kardeşlerim. Taktıkları başörtülerle, bıraktıkları sakallarla olmuyor."

Zindanda geçen 22 yıl ve ağırlaşan sağlık durumu

İsrail makamları, pazartesi akşamı Nablus şehrinin doğusunda yer alan Eski Asker Mülteci Kampı sâkini Yahya Zehran’ı 22 senelik esaretin ardından serbest bıraktı. 15 Kasım 2004 tarihinde henüz reşit bile değilken esir edilen Zehran, ömrünün gençlik çağlarını siyonist zindanlarda direniş şuuruyla geçirdi.

Negev Çölü’ndeki tecrit merkezinden tahliye edilen Filistinli esirin bedenî sıhhatinin ileri derecede bozulduğu ve desteksiz yürüyemediği kaydedildi. Esareti boyunca muhtelif baskı merkezlerine nakledilen Zehran, uzun yıllar boyunca ağır tecrit şartlarına maruz kaldı. Siyonist rejimin planlı olarak uyguladığı tıbbî ihmal ve tedaviyi geciktirme siyaseti, mazlum esirin kalıcı sağlık felaketleri yaşamasına sebebiyet verdi.

Binlerce mazlum siyonist işgalin pençesinde

Filistinli esir kuruluşlarının paylaştığı resmî verilere göre terörist İsrail; 23’ü aşkın zindan, tecrit ve sorgu merkezinde takriben 9 bin 400 Filistinliyi esir tutuyor. Siyonist idarenin zindanlarında 87 kadın ve 380 civarında çocuk bulunurken, binlerce müslüman hiçbir meşru gerekçe gösterilmeksizin "idarî tutukluluk" adı altında alıkonuluyor. Esirler arasında, Gazze Şeridi’nden kaçırılan ve terörist İsrail tarafından gayrimeşru sıfatlarla yaftalanan 1320 Filistinli de yer alıyor.

Sde Teiman işkence kampı ve gizli merkezler

Açıklanan bu rakamlar, İsrail ordusuna bağlı askerî tesislerde ve gizli merkezlerde tutulan binlerce kişiyi ihtiva etmiyor. Başta sistematik işkenceleriyle bilinen Sde Teiman askerî kampı olmak üzere muhtelif merkezlerde rehin tutulan esirlerin akıbeti meçhuliyetini koruyor.

Toplantının ardından Lavrov, KGAÖ Genel Sekreteri Taalatbek Masadıkov ile basın toplantısı düzenledi.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de Rusya, ABD ve Ukrayna arasında üçlü müzakerelerin bugün başladığına dikkati çeken Lavrov, müzakerelerde ABD'nin inisiyatifiyle gelecekte bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulmasıyla ilgili konuların ele alındığını kaydetti.

Lavrov, 'Gelecekteki güvenlik sisteminin net parametrelerini belirledikten sonra Rusya ile Ukrayna arasındaki meselenin çözümüne geçme fikri son derece makul.' değerlendirmesinde bulundu.

'Avrupa'nın Ukrayna'da ateşkes talebini kabul etmeyeceğiz'

Avrupa ülkelerinin Ukrayna'da ateşkesin sağlanması talebinde bulunduğuna dikkati çeken Lavrov, 'Bu, eski bir mantık. Bu, Ukrayna'ya zaman kazandırmak ve kayıpları telafi etmek için yapılıyor. Bunu kabul etmeyeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Lavrov, Avrupalı temsilcilerin müzakereler için Abu Dabi'ye gittiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

'Abu Dabi'ye kadar gitmişler, otelde otursunlar. Amerikalılar, heyetimizle müzakerelere başlamadan önce Ukraynalılar ve Avrupalılarla görüşmeler yapacaklarını bildirdi. Bunu herhalde onların iyimser ruh halinden ve kalıcı barışa yönelik kararlılıklarından güç almak için yapacaklar. Bunun verimli bir çalışma yöntemi olduğunu düşünmüyorum. Müzakerelere katkı sağlayacaklarını düşünen Amerikalıların istedikleri şahıslarla görüşmelerine engel olamayız ve olmak da istemeyiz.'

Avrupa'nın ateşkesin sağlanmasının hemen ardından Ukrayna'ya askeri birlikleri konuşlandırmayı planladığını ifade eden Lavrov, bazı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin Polonya'da tatbikat yapmaya başladığına dikkati çekti.

Kiev yönetiminin, 2014 yılından itibaren imzalanan kolektif güvenlik anlaşmalarını uygulamayı kesinlikle reddettiğini belirten Lavrov, Ukrayna'daki çatışmaların bu nedenle başladığının altını çizdi.

'İsrail, Lübnan'ın içişlerine müdahalede bulunmamayı reddediyor'

ABD'nin İran'a yönelik bir daha saldırı düzenlemeyeceği umudunu paylaşan Lavrov, Katar, Pakistan ve Mısır'ın bu konudaki arabuluculuk girişimlerini desteklediklerini, bölgedeki duruma siyasi çözümlerin bulunmasından yana olduklarını dile getirdi.

Lavrov, İran ile ABD arasında haziranda Pakistan'ın başkenti İslamabad'da mutabakat zaptı imzalandığını anımsatarak, 'Buna rağmen İsrail, Lübnan'ın içişlerine müdahalede bulunulmamasını öngören zaptın 1. maddesini uygulamayı reddediyor. İsrail yönetimi, bunu yapmayacaklarını ve Filistin Devleti'nin kurulmasına izin verilmeyeceğini açıkladı.' dedi.

Ayrıca Lavrov, Suudi Arabistan'ın girişimiyle 2023'te hazırlanan Yemen'de çözüm yol haritasının güncel olduğunu söyledi.

'Ermenistan'ın KGAÖ'deki oy kullanma hakkının askıya alınması konusu değerlendirilecek'

Ermenistan'ın KGAÖ'den ve Avrasya Ekonomik Birliği'nden (AEB) ayrılmak için resmi başvuruda bulunmadığını kaydeden Lavrov, bugünkü toplantıda Ermenistan'ın KGAÖ'deki oy kullanma hakkının askıya alınması konusunun devlet başkanlarının değerlendirmesine sunulmasını kararlaştırdıklarını bildirdi.

Bakan Lavrov, 'Erivan, KGAÖ'nün Ermenistan'ın güvenlik ihtiyaçlarını karşılamadığı ve çıkarlarına hizmet etmediğini söylüyor. Durum böyleyse Ermenistan'ın örgütten ayrılması gerekiyor. Ancak biz Ermenistan'ı örgütten çıkarmayacağız.' ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, Eylül 2026'da yaklaşık 1,3 milyon Filistinliye gıda yardımı ulaştırılırken, bu sayı ocak ayında 2,1 milyon seviyesindeydi. Yardım kuruluşlarının dağıtabildiği gıda paketleri ise ailelerin asgari kalori ihtiyacının yarısını bile karşılamıyor.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) 5 Kasım'da yayımladığı rapora göre, 26 Ekim-1 Kasım tarihlerinde Gazze'ye gönderilmek üzere kayda alınan 466 insani yardım tırından 397'sinin yükü Kerem Şalom Sınır Kapısı'nın Yahudiler tarafından talan edildi. İsrail makamları, 1 Kasım'da Mısır üzerinden gerçekleştirilen insani ve ticari sevkiyatların bazı istisnalar dışında durdurulacağını bildirdi. BM, kısıtlamaların sürmesi hâlinde günlük ücretsiz sıcak yemek dağıtımının yaklaşık 600 binden 330 bine kadar düşebileceği uyarısında bulundu. Gıda tedarikindeki sıkıntılara ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği de eklenirken, Gazze'deki sağlık kuruluşları ağır şartlar altında hizmet vermeye çalışıyor.

Gazze'deki çalışmalarını sürdüren Yeryüzü Doktorları Derneği, Han Yunus'taki sağlık merkezinde muayene, tedavi ve psikososyal destek çalışmaları da yürüten kuruluş, gıdaya erişimin kısıtlandığı Gazze'de sağlık ve insani yardım faaliyetlerini sürdürerek abluka altında yaşam mücadelesi veren Filistinlilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor.

Sami Şener'in konuşmasının tamamı:

Evet, kıymetli hocalarım, sevgili öğrenciler, Öncelikle bir zamanlar yuvam olarak bildiğim bölüme tekrar gelmiş olmaktan dolayı mutluluğumu ifade etmek istiyorum. Ve Sosyoloji Topluluğu'na da böyle bir programı hazırlayıp bizi davet etme nezaketinde bulunduğu için teşekkür ediyorum.

Evet, bugün aslında yaşanan bir hikâyeden bahsedeceğiz. Necip Fazıl; evet, bizim gençlik dönemimizde bize yol gösteren, bizim kendimizi fark etmemizi sağlayan ve toplumumuzun geçirmiş olduğu hikâyeyi bize anlatan, o hikâyenin doğru yönlerini bize aksettiren ve bizim dünyamızda, bizim ruhumuzda bir meşale yakan önemli, öncü fikir adamlarımızdan ve hareket adamlarımızdan birisidir.

Çünkü insan gerçekten içinde yaşadığı dünyayı her zaman tam olarak anlayamıyor. O dünyanın nasıl kurulduğunu, hangi etkiler altında şekillendiğini, hangi dinamikler tarafından belirlendiğini bilemiyor. Mutlaka hadisenin bir bölümünü yaşayan, bu olayları daha yakından gören birilerinin bilgisine ihtiyaç duyuyor, yönlendirmesine ihtiyaç duyuyor. Ve biz bu hikâyede hakikaten kendi tarihini, kendi kültürünü, kendi geçmişini tam olarak bilemeyen bir nesil olarak dünyaya geldik. Yani biz doğmadan önce Türkiye'de birçok olaylar, birçok değişimler meydana gelmiş ve toplum orada edilgen bir durumda kalmış. Yani toplum belirleyici olamamış, rol oynayamamış; küçük bir azınlık bir toplumun kaderini belirlemiş. Dolayısıyla normal bir durum değil.

Ben yakın zamanda hayatımı da içine alan bir kitap yayınladım; "Türkiye'de Varoluş Mücadelesi" ismini koydum. Burada aslında söylemek istediğim şey şuydu: Biz varoluşumuzu; yani hedeflerimizi, düşüncelerimizi, yapmak istediklerimizi ancak bir mücadele vererek gerçekleştirme durumuyla karşı karşıya kaldık. Yani imkânları hazır bulamadık veya bulduğumuz imkânlar bizim beklentilerimize, bizim ruh dünyamıza, bizim kültürel dünyamıza uygun değildi. Yani yabancılaşmış bir toplum, bir kurumlar silsilesi içerisinde yetiştik ve kendimizi bulabilmemiz bir zaman aldı. Bir insan kendini bulmadan kendinde oluşan birtakım özellikleri nasıl geliştirebilir? Yani önce kendisini tanımalı. Bu kültürel coğrafyada yerimiz neydi? Bu düşünceler sisteminde bizim alanımız neydi? Hani biz neler yaptık? Yani kendimizi yeniden tanımak ve anlamak gibi bir durumla karşı karşıyaydık.

İşte böyle bir dönemde yüksek bir ses duyduk. Öğrenci derneklerinde bulunduk ve bu öğrenci derneklerimiz hakikaten bizim kendi tarihimizi, kendi kültürümüzü canlandırmak üzere birtakım organizasyonlar yapıyordu. Yani sizin bu yaptığınızı daha geniş bir ortamda, platformda gerçekleştirmeye çalışıyordu. Onun için ben burada Millî Türk Talebe Birliği isimli gençlik kuruluşunun gerçekten benim ve benim gibi birçok insanın hayatında çok önemli bir rol oynadığını, bizi yeniden eğittiğini ve iki farklı üniversitede okumama rağmen asıl üniversitemin orası olduğunu burada gururla belirtmek istiyorum.

Yani biz orada bir konuyu sadece dinlemedik. bir konuyu hem yaşadık hem yaşatmaya çalıştık. Ve Millî Türk Talebe Birliği'nde de tanıdığımız evet, birçok insan vardı; şu anda çoğu yaşamıyor. Onlardan çok faydalandık. Ama onlar içerisinde müstesna birisi vardı: Necip Fazıl Kısakürek.

Necip Fazıl Kısakürek bize tarihimizde meydana gelen olayların değişik veçhelerini veya birtakım kültür ve ahlak dünyamızın asıl temel konularını anlatırken diğerlerinden farklı olarak bir mücadele içerisinde bunları bize sundu. Yani Necip Fazıl, biraz önce Mustafa Hoca'nın da söylediği gibi, öncelikle şair, sonra hareket adamı ve bir düşünce adamı olarak karşımıza çıktı. Yani birtakım olaylarda bazı insanlardan bilgi alabilirsiniz, bazı insanların ahlaki, manevi rehberliğine ihtiyaç duyabilirsiniz. Ama tabii ki bütün bu düşünceleri, duyguları bir hareket planına aktaramazsanız o toplumda bir dönüşüm ve değişimi gerçekleştiremezsiniz.

Zaten aslında bizim de mesleğimiz olan sosyoloji de bu değil midir? Yani sosyolojiyi sadece teorik bilgiler etrafında oluşturmaya çalıştığımızda toplumda, entelektüellerde beklenen hareketi ve bir anlamda dirilişi sağlayabilir miyiz? Sağlayamayız.

Zaten bir bilgi davranış planına geçmeden kendi varlığını tam olarak gösteremez. Yani insan hareket hâlinde de bir bilgiyi, bir kültürü yeniden anlama ve yeniden kavrama imkânına kavuşuyor. Kendini daha iyi anlayabiliyor, çevresini daha iyi anlayabiliyor ve toplumun beklentilerini daha derinden kavrama imkânı buluyor, çünkü toplumun içinde yaşıyor.

Şimdi tabii biz geçmiş tarihimizde bu şekilde topluma yön veren çok önemli insanlar gördük ama özellikle cumhuriyetten sonra, yani Tanzimat'la başlayan bu değişim dönemi ve onu takip eden cumhuriyet döneminde bu tür insanları çok az gördük.

Cemil Meriç'i bilirsiniz; gerçekten düşünce adamlarımızdan birisi. Bir gün evindeyiz rahmetli Sedat Yenigün'le beraber. Konu nereden geldiyse Necip Fazıl'a geldi. Cemil Meriç dedi ki: "Biz o dönemde hepimiz” -affedersiniz- “namussuzduk" dedi. Tabii bu namus kelimesi ahlaki bir şey olarak değil, bir davranış tipi olarak; "Yani biz sustuk" dedi, "Ama bir tek bağıran, konuşan Necip Fazıl'dı" dedi. Bakın, yani bu çok önemli bir bilgidir.

Biz o dönemi bilmiyorduk. O dönemin şartlarını, evet, daha sonraki yıllarda bazı şartlarını yaşadık ama öyle bir dönem ki Necip Fazıl'ın da söylediği gibi "Allah" demenin bile yasak olduğu bir dönemde Necip Fazıl bu mücadeleyi yapmaya başlıyor.

Yani bir öncü ve bir meşale tutuyor. Dolayısıyla Necip Fazıl'ı, tabii ki insanları şartları içerisinde, dönemleri içerisinde değerlendirmek gerekiyor. Yani Necip Fazıl bizim bugün sahip olduğumuz imkânlara sahip değildi; o, kendi imkânları içerisinde bir meşale yaktı ve bu meşalede de gençlik onun hedefiydi.

Yani Necip Fazıl belli bir dünya görüşünü, belli bir anlayışı, belli bir kültürü bir neslin üzerine emanet etti: Gençlik. Ve her şeyde bu gençliği biz görüyoruz. Yani bir beklentiyi, bir arayışı, bir sorumluluğu, bir dinamizmi gençlikten bekledi. Çünkü gençlik gelecektir, yani bir toplumun geleceği gençliktir ve Necip Fazıl gençliğe bunu şey yaptı.

Şimdi diyor ki; ona göre ideal gençlik, bir defa bir dünya görüşüne sahip olmak. Şimdi dünya görüşü aslında bir yaşama felsefesi. Biz sosyolojide de anlatıyoruz, toplumların yaşama felsefeleri vardır. Eğer yaşama felsefeleri yoksa toplum niçin, neden, nereye gideceğini bilmez. O zaman bu yaşama felsefesini oluşturması lazım, gençliğin bulması lazım ve kendine bir hayat planı oluşturması lazım. Bu felsefe olmadan hayat planı olmaz. Sosyal bilimlerde de bir amacınız varsa ona uygun bir metodunuz olması lazım ve metodunuz sizi amacınıza götürmesi gerekiyor.

Dolayısıyla bu dünya görüşü veya bir dava fikriyle hareket ediyor. Yani "Benim bir problemim var ama bu problem sadece benim kişisel problemim değil, aslında toplumun problemi ve bu toplumun problemini ben kendi problemim olarak görüyorum" bunu demek istiyor. Tabii bu önemli bir sorumluluk.

Erenköy'de, İstanbul Erenköy'de bir süre oturdum. Necip Fazıl Erenköy'de oturuyordu. Ve Erenköy'de istasyonun hemen dibinde bir çay bahçesi vardı, oraya gelirdi. Ben de Necip Fazıl oraya geliyor diye oraya giderdim. Necip Fazıl'ın yakın mesafesinde bir beraberliğimiz oldu, evine de gittik. Millî Türk Talebe Birliği zaten Necip Fazıl'ın sık sık uğradığı bir yerdi. Necip Fazıl'ı çoğu zaman karşılardım, çoğu zaman yanında otururdum; böyle bir şeyimiz oldu. Ve diyordum ki: "Eğer Necip Fazıl İngiltere'de, Amerika'da olsaydı devlet ona özel bir villa tahsis ederdi, özel hizmetçiler tahsis ederdi; 'Gel sen bilginle, fikirlerinle, sanatınla bu topluma hizmet et' derdi" diye düşünürdüm o zamanlar.

Necip Fazıl'a tabii yine sahip çıkıldı, Millî Türk Talebe Birliği ve onun çevresindeki... Ama Necip Fazıl'ın cumhuriyet döneminden itibaren sürekli kovuşturulmaya uğradığını biliyoruz. Yazılarından dolayı, konuşmalarından dolayı emniyete çağrıldığını ve hatta hapis hayatı yaşadığını biliyoruz. Ve Necip Fazıl aslında kendi mücadelesi için öyle bir hayat yaşadı ki aslında onun yaşadığı hayat bizim için önemli bir rehber oldu.

Şimdi diyor ki: "Bir dünya görüşüne sahip olmak." Bir dünya görüşü tabii belli bir inançla oluyor, belli bir sorumlulukla oluyor. Ve daha sonra bu sadece inanç olarak kalmayacak, aynı zamanda davranışa da dönüşecek. Bunun için ahlaki bir karakter olması gerektiğini düşünüyor. Ve tabii ki bir süreklilik var toplumlarda; toplumların tarihi geçmişine vakıf olmamız lazım.

Necip Fazıl bu konuda gerçekten önemli bir uyanışa vesile oldu. Tarihi yeniden ama genel hatlarıyla... O bir tarihçi değildi ama Necip Fazıl o kadar yalnızdı ki her konuyu halletmek mecburiyetinde kaldı.

Şiir yazdı, tiyatro yazdı, tarihçilik yaptı, konferanslar verdi, tasavvuf ve felsefe konularına girdi. Dolayısıyla biz Necip Fazıl'ı sanki yangın halindeki bir binayı kurtarmaya çalışan bir kişinin öyle çaresizce ama yılmadan bir o eşyayı kurtaran, bir o eşyayı kurtaran, yangını söndürmeye çalışan bir insan durumunda görüyoruz.

Yani Necip Fazıl bu toplumun kaderini, geleceğini belirlemeye çalışan bir konumda kendisini gördü. Çünkü insanlar susuyordu, insanlar korkuyordu, insanlar nasıl hareket edeceğini bilemiyorlardı. Bu dönemlerde Necip Fazıl artık kendini feda edercesine bir mücadelenin içine girdi.

İşte Sahte Kahramanlar konusunu ele aldı, Para kitabında ekonomiye el attı, diğer fikir alanlarına, tasavvufa, fikre, felsefeye temas etti. Yani biz Necip Fazıl'ı... Hani eski ilim adamlarının özelliği şöyleydi: Çok farklı ilim dallarıyla meşgul oluyorlardı; bir alanda derinleşen bir insan değildiler ama çok disiplinli bir çalışmanın içindeydiler. Aslında bugün de bilim dalları ve önemli üniversiteler bu alana doğru kayıyorlar. Biz Necip Fazıl'ı da her çiçekten bir çiçek tozu alıp bal üreten bir insan durumunda görüyoruz. Evet, belki çok büyük araştırmalar yapmadı, çok uzun akademik makaleler yazmadı ama her konuya hemen hemen temas etti.

Ve burada da gençlere söylediği şey şu: "Evet, düşünceniz olacak ama bu düşünceyi harekete geçireceksiniz." Yani düşünce zihinlerde kalmayacak, kitaplarda kalmayacak, bir nesil bunu üstlenecek.

Eğitim konusunda problemlerimiz var, bir tarih belli bir noktada kesilmiş, bilgi birikimi unutturulmuş. Dolayısıyla yeniden bu bilgi birikimini gündeme taşımak, tekrar üzerinde durmak... Ben Necip Fazıl'ın mesela Batı felsefesiyle ilgili Batı Tefekkürü ve İslâm Tasavvufu isimli kitabında çok enteresan tespitlerine şahit oldum. Geçen yıldı, bunu tekrar okudum.

Bugün Necip Fazıl'ı konuşuyoruz, elbette ki bizim kıymetli birçok insanımız var. Benim de çok faydalandığım insanlar var, ülkemizde yetişmiş insanlar var. Fakat Necip Fazıl bir öncü insan olarak karşımıza çıkıyor ve herkesin sustuğu bir anda: "Bir yangın var!" diyor.

"Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak!
Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak:
Durun, bir dünya iniyor tepenizden
Ve çatırdılar geliyor karanlık gökkubbenizden."

Bakın, bu topluma bir mesajdır. Dolayısıyla Necip Fazıl bir çöküşün seslerini duyuyor ve bize bunu aktarıyor. Tabii devrin siyasi durumu veya işte Batılı ideolojinin bütün kurumlarda kendisini göstermesi, ifade etmesi ve dediği gibi "Allah" demenin yasak olduğu bir dönem...

Rahmetli babamdan bir şey anlatayım: Biz elifba okumak için bir evde toplanırdık. Bir arkadaşımız evin damına çıkardı ve bakardı acaba jandarma geliyor mu gelmiyor mu diye. Uzaktan geleceğini görünce hemen elifbalar saklanır ve başka bir etkinliğe girilirdi. Böyle bir dönemden bahsediyoruz.

Tabii buna yönelik başka araştırmacılarımızın bilgileri, değerlendirmeleri var ama burada önemli olan hareket, davranış ve tutum. Demin de dediğim gibi bir düşünceyi eğer hareketle besleyemezseniz ne kendiniz ondan bir fayda sağlarsınız ne de başkaları üzerinde etkili olabilirsiniz. Biz Necip Fazıl'da bunu gördük. Başka büyük liderlerimizde de bu tür özellikleri gördük.

Türkiye'nin sancılı günleri... Necip Fazıl bir defa gençliği hedef alıyor. Niye gençliği hedef alıyor? Çünkü gelecek dünyayı onlar kuracak ve onu anlayabilecek insanlar gençlik olacak.

Necip Fazıl'ın Millî Türk Talebe Birliği'nde en az 8-10 tane konferansını dinlemişimdir. Necip Fazıl bize çok uzun hikâyeler anlatmadı, ana, temel konulardan bahsetti.

Mesela Türkiye'de bir 27 Mayıs İnkılabı oldu. 27 Mayıs İnkılabı askerler tarafından yapıldı ve Demokrat Parti, yani halkın seçtiği hükümet görevden ihtilalle alındı. Genç arkadaşlarım 2000 yılına gelinceye kadar Türkiye'de her 10 yılda bir askeri ihtilaller yapıldığını acaba duydular mı veya okudular mı bilmiyorum. Böyle bir ülkede yaşıyoruz, canı sıkılan askerî şey hemen hükümeti görevden alıyor, sıkıyönetim ilan ediyor ve sıkıyönetim tabii kısıtlıyor. Belli düşünceleri, belli hareketleri, belli çalışmaları kısıtlıyor.

Ben 1974 yıllarında hatırlıyorum, evimize baskın yapılarak belli kitaplarımızdan dolayı bizi emniyete çekip hatta bir iki gün belki orada misafir edileceğimizi de her an bekliyorduk. Bir kitap okumanın yasak olduğu bir dönemden bugünlere geldik. O zaman kitap okumaya demek ki yeni neslin daha fazla ihtiyacı var, daha bir sorumluluğu var; çünkü eski nesil bu imkânları fazla bulamadı. Böyle toplantıları biz yapamadık, belli tarihlerden sonra yapabildik.

Şimdi tabii gençliğin sorumluluğu konusunda çok güzel şeyleri var: "Zamanın sorumluluğunu taşımak" diyor. Bu ne demek? Her dönemin belli özellikleri var, belli ihtiyaçları var ve sosyologlar olarak bu tamamen sizin alanınız. Zamanın sorumluluğu...

Bu, kendisini saygıyla andığım Suriyeli bir âlimin, Said Havva isimli bir âlimin "zamanın fıkhı" diye bir tabiri var. Ben ilk defa Necip Fazıl'da bu kavramı şey yaptım bu son günlerdeki bir araştırmamda. Gerçekten çok önemli bir şey, yani zamana göre konuşmak, zamanın ihtiyacına göre konuşmak.

İki: Manevi mirası korumak. Miras; evet eserlerimiz var. Camilerimiz, medreselerimiz, çeşmelerimiz, surlarımız var; ama manevi mirasın korunması...

Şimdi gençliğe birtakım miraslar kalıyor. Bu sadece annemizin babamızın mirası değil, bu, kültürümüzün mirası. Ve kültürümüzün mirasını biz korumak zorundayız. Birileri tarihi, vakaları, geçmiş dönemleri şöyle bir kalemde çiziyor. Çiziyor ama bizim bunu ortaya çıkarmamız lazım: Gerçekten onlar çizilecek şeyler mi yoksa onların üzerinde düşünmemiz mi gerekiyor?

Dönemimizin bu ızdırabından dolayı ben Profesör Cahit Tanyol'dan "Osmanlı Devlet Yapısında Değişme" diye doktora tezi aldım. En azından ben kendi tarihimi bileyim; benim tarihim nerede kırılmaya uğradı ve burada hangi etmenler rol oynadı? Yani "Osmanlı şöyleydi, Osmanlı böyleydi", bitti mi yani bu iş? Hayır, bu kadar basit değil. Kuruluştan Tanzimat'a kadar Osmanlı'da bu bozulma nerede başladı? Ben de onu araştırdım. İyi ki de araştırmışım, birçok toplumsal olayların da nereden kaynaklandığını öğrenmiş oldum.

Çünkü sosyologlar; tarih bizim laboratuvarımız. Ben de bir sosyolog olarak bunu kendime de söylüyorum. İyi ki tarih üzerine, sosyal tarih üzerinde çalışmışım. Çünkü birtakım basit ve toptancı araştırmaları artık rahatlıkla açıklama imkânına kavuşabiliyoruz. Eksiğimiz nerede, bunu da biliyoruz. Birilerinin tezlerine karşı çıkmak için değil, kendi tezimizi doğrulamak için kendi tarihimizi bilmek zorundayız. Ben kendi tarihime önce ben inanmalıyım. Başkaları benim tarihimi kötülüyor diye ben onun savunmasıyla meşgul olmamalıyım, önce kendim yüzleşmeliyim. Çok şükür yüzleştik; nerede aksaklıklar olduğunu, nerede yanlışlar, yalanlar olduğunu da öğrenme imkânı bulduk.

Dolayısıyla manevi miras o yüzden önemli. Doktora tezi yaparken ben bu konuya eğildiğim zaman Cahit Tanyol tarihe çok meraklıydı ama sosyalist düşünceler de taşıyordu; yani yerli bir sosyalistti hocamız. Bana diyordu ki: "Sami, Necmettin Erbakan çok ileri gidiyor, Batı'ya çok karşı çıkıyor, 'sanayi hamlesi' falan diyor; bak onu yiyecekler" diyordu bana beni muhatap alarak. Tabii hoca her şeye rağmen dürüst bir insandı, onu da rahmetle anabiliriz.

Şimdi taklitçilikten uzaklaşmak ve en önemlisi geleceği inşa etmek... O zaman gençliğin sorumluluğu çok önemli bir konu hâlinde karşımıza çıkıyor: Geleceği inşa etmek. Çünkü Hz. Ali'nin de bir sözü var: "İnsanları yaşadıkları döneme göre eğitiniz" diyor. Sadece geçmişin bilgileriyle değil, geleceğin problemleriyle de ilgili bir şekilde yetiştirin diyor. Ve Necip Fazıl da bize bunu söylüyor: "Geleceği inşa etmek gençliğin görevidir" diyor. O zaman gençliğin çok önemli konular üzerinde durması lazım, yani geleceğin rolünü üstlenmeleri lazım.

Arkadaşlar, ben gençlik kuruluşları içinde yetiştim, o dönemin ağabeylerinin, hocalarının çok büyük rolü var. Ve ben Sosyoloji programına "Gençlik Sosyolojisi" dersini koymuştum; o dersi de bu bölümde vermiştik. Çünkü herkes diyor ki: "Gençlik geleceğimiz, şu, bu..." Peki, tamam da bu gençliğe rol veriyor musunuz? Hayır, vermiyorsunuz.

Türkiye'de bir Gençlik Bakanlığı var, Spor Bakanlığı olarak çalışıyor. Açın bakın, gençlikle ilgili ciddi bir şey yok, kamplar yapıyor, kamplar da tatil beldesi şeklinde çalışıyor.

Ben Gençlik kitabımı yazdığımda -Türkiye'de Gençlik olarak basıldı- Devlet Planlama Teşkilatı'nın gençlikle ilgili politikasının olmadığını gördüm arkadaşlar. İnceledim; bir gençlik politikası yok. Gençlik ne yapar, hangi işleri yürütür, hangi dönemlerde hangi çalışmaları, eğitimleri alır şeklinde bir şey görmedim. Gençlik; adı var, kendi yok bir kitle ve gençliğe sorumluluk vermiyoruz.

Ben Sakarya Sosyoloji'de birinci sınıflarda ders yaparken onlara soru sorardım. Çocuklar bana derdi ki: "Hocam, biz bir şey bilmiyoruz ki; bize niye soruyorsun, bize anlatın." "Hayır" diyordum, "siz biliyorsunuz" diyordum ve onlardan çok güzel cevaplar alıyordum. Çünkü sosyal hayatın içindeler. Ama biz hâlâ gençlere önemli bir statü veremedik.

Necip Fazıl gençlerin önemini gördü ve gençliğin yetişmesinde eğitim ve düşüncenin çok önemli bir rol oynadığını söyledi. Ve diyor ki: "Bilgi, hayat anlayışıyla ilişkilendirilmelidir." Biz de bunu söylüyoruz sosyolojide. Bilginin hayatı kavrayabilmesi, anlayabilmesi, hayata yeni bir şekil, yeni bir renk katabilmesi gerekiyor; yoksa bilgi hafızamızda fonksiyonsuz bir şekilde kalmamalı.

"Eğitim, karakter ve ahlak gelişimini de kapsamalıdır" diyor; hâlâ bunu yapamadık. Millî eğitimde sadece bilgi üretiyoruz, o bilgi de niçin üretiliyor, onun felsefesi de yok. Daha dün derslerimde anlattım; ailenin dışında insanı eğitme imkânımız yok. İlkokula başladığı, bitirdiği zaman mükemmel kabul ediyoruz ve ondan sonra da mesleğe hazırlıyoruz. Mesleğe hazırlıyoruz da hani sorumluluk nerede? Görev anlayışı nerede? Takım çalışması yapma yeteneği nerede? İnsanlarla birlikte grup çalışması yapma özelliği nerede? Biz bunları ahlakla, kültürle anlatmamız lazım ama anlatamıyoruz ve anlatmıyoruz. Ondan sonra da "Gençlik niye böyle?" diyoruz. Ben gençliğin bugünkü bu hâline doğrusu kızamıyorum, bir şey de söyleyemiyorum; "Siz haklısınız, sizi biz yetiştiremedik" diyorum.

Şimdi tabii Necip Fazıl'ın diğer ilim, fikir ve kültür adamlarından farkı; bir defa düşüncesini bir dünya görüşü hâline getirmiş olmasıdır. Evet, çok güzel araştırmacılarımız var ama bir düşünceyi bir dünya görüşü, bir yaşama tarzı hâline getiren İdeolocya Örgüsü isimli enteresan bir kitabı var. O dönemde böyle bir kitabın yazılmış olması bile Necip Fazıl'ın ufkunun büyüklüğünü, yüceliğini gösteriyor; yani bir devlet sistemi, bir toplum sistemi kuruyor. Tabii kendine göre birtakım kavramlar oluşturuyor, o günün dünyasında o kavramlarla başka türlü konuşamıyorsunuz.

Ben de Sosyoloji Bölümü'nü ilk kurduğumda -hocalarımız bilir- dedim ki: "Arkadaşlar, biz yerli bir sosyoloji bölümü olacağız, yerli bir sosyoloji anlayışı." Çünkü sosyoloji, bütün sosyal bilimler hep Batı'dan gelen bilgilerle oluşmuş durumda. Metot olarak da biz İstanbul Sosyoloji mezunuyuz; teorik yönü güçlü bir bölüm ama uygulamalı yönü yok. Ankara'nın teorik yönü zayıf fakat uygulamalı yönü kuvvetli. "Biz Sakarya'da İstanbul Sosyolojisi'nin teorik yönüyle Ankara Sosyoloji'nin uygulamalı yönünü birleştireceğiz" dedik ve ben kendim istatistik dersi almadığım hâlde Sosyal İstatistik dersi koydurdum bölüme. Sorumluluğumuz bunu gerektiriyordu;,sorumluluğumuz sosyolojiye yeni bir kapı açmaktı. Çok şükür, bölümümüz bu misyonunu yerine getirdi ve aynı misyonla da devam ediyor.

Necip Fazıl, nesil inşası içerisinde olmamızı söylüyor; bir nesil inşa etmemiz lazım. Bizi bir üretim mekanizmasının bir çıktısı olarak görerek derdi ki: "Sizler yanlış imalat eserisiniz." Yani toplum, sistem tek tip bir insan inşa ediyor, kendisine ne verilirse kabul eden, sürekli tekrarlayan ama üzerinde düşünmeyen bir insan. "Ama sizler hatalı imalatsınız; siz artık düşünüyorsunuz, araştırma yapıyorsunuz, alternatifler üzerinde fikir yürütüyorsunuz" derdi. Evet, biz maalesef kendi ülkemizde mahkûm durumdayız; bilgi, fikir ve kültür mahrumiyetindeyiz. Dolayısıyla bu hareketi başlatma görevini bizlere ve bizden sonrakilere verdi. Biz de bu mirası devam ettirmek istiyoruz.

Ben gençliğin üzerinde çok fazla durulması gerektiğini, gençlere mikrofondan hitap etmenin yetersiz olduğunu, gençlerin yanında bulunmamız ve gençlerin dertleriyle dertlenmemiz gerektiğini hep söylemeye çalıştım. Bunun için de Sosyologlar Derneği'ni biz burada kurduk, şu anda 13. yılını doldurdu ve hâlâ bu dernekle meşgul olmaya çalışıyoruz.

Tekrar kıymetli hocalarımın ve Sosyoloji Topluluğu'nun daveti için, bize bu imkânı verdiği için kendilerine teşekkür etmek istiyorum. Hepinize başarılar diliyorum.

Araştırmacı-yazar Dr. Kâzım Albayrak “Necip Fazıl ve Kendimizle Hesaplaşma” başlığı altında yaptığı konuşmada, Üstad’ın her şeyden önce kendi nefsiyle ve varlığıyla derin bir muhasebeye giriştiğini ifade etti. Necip Fazıl’ın nefs ve varlık muhasebesinin onun fikir ve sanat hayatının temelinde yer aldığını belirten Albayrak, Üstad’ın bu yönüyle insanın kendisini sorgulaması ve hakikati araması bakımından örnek teşkil ettiğini vurguladı.

Allah Resulü'nün hediyeleşmeye verdiği önemi hatırlatan Mehmet Amca, yaptığı işi bir kazanç kapısı olarak görmüyor. Onun için en büyük kazanç, hediye ettiği bastonları kullanan insanların hayır duasını almak.

Kendisiyle yapılan röportajda bugüne kadar ürettiği bastonlardan hiç para alıp almadığı sorulan Mehmet Amca, şu sözlerle cevap veriyor:

“Hiç kimseye parayla satmadım. Sen yapsan bana, bu bastonu bana versen, 'Allah razı olsun şu adamdan, şu bastonu bana verdi' dedim. Her gün... Onun için ben bu bastonları bedava veriyorum. 'Allah razı olsun' diyen olur belki. Bana o lazım. Para lazım değil. Bugün öleceğim, yarın öleceğim; bana 'Allah razı olsun' lazım.”

Ömrünün büyük bir bölümünü baston yaparak geçiren Mehmet Amca, karşılık beklemeden iyilik yapmanın ve hayır duası kazanmanın güzel bir örneğini sergiliyor.

Hasan Nasrallah'ın Müslümanlara yaptığı zulüm

Hasan Nasrallah, Suriye’de iç savaşın fitili ateşlendiği günden itibaren Esed rejiminin en sadık, en gaddar ve en kanlı vurucu gücü olarak sahaya sürülmüştür. Halep’ten Humus’a, Kusayr’dan Şam kırsalına kadar binlerce masum Suriyeli Müslümanın katledilmesinde, evlerinden barklarından sürülmesinde doğrudan imzası ve emri vardır. İran’ın emperyalist yayılmacılığının bölgedeki mezhepçi ayağı olarak en büyük taşeronluğunu yapan Nasrallah, Müslüman kanı akıtılması söz konusu olduğunda en zalim rejimlerle kol kola girmekten bir an olsun geri durmamıştır.

Daha da vahimi, bu eli kanlı çetelerin Suriye halkına uyguladığı sistematik şiddet sadece can almakla kalmamış; rejim unsurlarıyla birlikte hareket eden bu yapının mensupları, Suriyeli Müslüman kadınların iffetine ve namusuna uzanan alçaklıklarıyla tarihin en kara lekelerine imza atmıştır. Savaş hukukunu, insanlığı ve ahlaki tüm sınırları ayaklar altına alan bu aşağılık cürümlerin baş sorumlusu olan Nasrallah, dünyada işlediği bu kadar günah ve mazlum ahı ile birlikte cehenneme kavuşup gitmiştir. Şimdi kalkıp bu melun adamın posterini İstanbul’un surlarına yansıtmak, o katliamları ve namussuzlukları meşrulaştırmaya çalışmaktır.

Sokak röportajında Suriyeliler üzerinden yürütülmeye çalışılan “savaştan kaçtılar” algısına Filistinli kız cevap verdi:

“Savaştan kaçmadılar. Onlar da cihat ettiler.”

“Biraz araştırın ve bakın, orada ne kadar soykırım yapmışlar.”

“Durumlar düşündüğünüzden daha zordu.”

Gazze’de on binlerce Müslümanın katledilmesi, şehirlerin yerle bir edilmesi ve açlığın bir silah olarak kullanılması, Yahudi işgaline karşı dünya çapındaki öfkeyi büyütüyor. Yunanistan’da yaşanan hadise de Gazze’deki vahşetin ardından Yahudilere yönelik tepkinin Avrupa sokaklarına kadar yayıldığını bir kez daha gösterdi.

7 Ekim’in ardından Gazze’de yaşanan soykırım, dünyanın dört bir yanında vicdan sahibi insanların Filistin meselesiyle beraber İslâm’a yönelmesine de vesile oluyor. Yusuf’un ihtidası da Filistin için çıkılan yolculuğun hidayetle neticelenen örneklerinden biri oldu.

Doğu Türkistan’daki toplama kamplarından kurtulan Tursunay Ziyawudun, kadınların geceleri hücrelerinden çıkarılarak darp edildiğini ve toplu tecavüze uğradığını anlattı. Yaşananları, “Kızlara toplu tecavüz ediyorlar. Bayılanları daha çok dövüyorlar” sözleriyle aktardı.

İki kez toplama kampına kapatıldı

1978 Künes doğumlu Ziyawudun, Kazakistan’da yaşarken Doğu Türkistan’a döndüğünde iki kez toplama kampına kapatıldı. İşkence ve ağır kötü muameleye maruz kaldığını belirten Ziyawudun, 2018’de serbest bırakıldıktan sonra yaşadıklarını dünya kamuoyuna anlattı.

Sayragul Sauytbay: “Kadınlar zorla kısırlaştırılıyordu”

Bir başka kamp tanığı Sayragul Sauytbay da Doğu Türkistan’daki kamplarda kadınlara yönelik ağır cinsel şiddet ve zorla kısırlaştırma uygulamalarına şahit olduğunu anlattı. Sauytbay, “Birkaç Çinli erkeğin genç bir kadına tecavüz ettiğini gördüm. Kadınlar ilaç ve iğnelerle kendi istekleri dışında kısırlaştırılıyordu” ifadelerini kullandı.

Bu tanıklıklar, yaşananların münferit kötü muamele vakalarıyla sınırlı kalmadığını; kadınların bedeni, aile yapısı ve neslin devamı üzerinden yürütülen sistematik bir baskı düzenine işaret ettiğini gösteriyor.

Kalbinur Sıdık: “Çığlık sesleri hâlâ aklımda”

Kamplarda yaşananlara ilişkin bir diğer ağır tanıklık ise Kalbinur Sıdık’tan geldi. Sıdık, tutuklulara elektroşokla işkence uygulandığını belirterek, “Elektro şok cihazlarıyla mahrem yerlerine zarar veriyorlar. Çığlık sesleri hâlâ aklımda” sözleriyle yaşananları aktardı.

Birden fazla kamp tanığının birbirini tamamlayan anlatımları, Doğu Türkistan’daki baskının mahiyetini daha da ağırlaştırıyor. Tecavüz, işkence, zorla kısırlaştırma ve insan onurunu hedef alan uygulamalar, kamplardaki düzenin en karanlık yüzünü oluşturuyor.

Türklere yönelik zulmün günümüzdeki halkası: Doğu Türkistan

Trablusgarp’tan Balkanlar’a, Kırım ve Ahıska sürgünlerinden Hocalı’ya kadar Türkler tarih boyunca büyük katliam ve sürgünlere maruz kaldı. Bugün Doğu Türkistan, Türk ve Müslüman kimliğine yönelik sistematik baskının sürdüğü başlıca coğrafyalardan biri.

Dünya sessiz

Kamplardan kurtulanların tanıklıkları ve yayımlanan raporlara rağmen birçok devlet, Çin’le ekonomik ve siyasî ilişkilerini önceleyerek Doğu Türkistan’daki zulme karşı sessiz kalıyor.

Ziyawudun, Sauytbay ve Sıdık’ın anlattıkları, Doğu Türkistanlı Müslüman kadınların yaşadığı dehşeti bütün açıklığıyla ortaya koyuyor. Bu tanıklıkların unutulması ise zulmün üzerinin örtülmesine ve Pekin yönetiminin baskı düzeninin sürmesine hizmet ediyor.

Koruma kanunu dolayısıyla sorgulanamaz bir dogma haline gelen ve seküler bir dine dönüşen Kemalizm, tekno-paganizm adı altında, yeni, hazza dayalı bir putperestliği meydan yerine dikerek toplumu büyük bir felakete sürüklüyor. İktidar da bu felaketi önlemek yerine, eziklik psikolojisi dolayısıyla sırf yaranmak uğruna Kemalist putperestlerin dayattığı seküler kimliğe rızayı gösteriyor.

Milletin sırtına binerek 22 senedir iktidarda olan ve yine İslâmî değerleri ve kültürü yaşatmak sözüyle iktidarda kalan hükümet, ruhî imarı gerçekleştirmek yerine bilakis her türlü sapkınlığa kapı aralıyor ve bununla da övünüyor. “Kemalist rejim günlüğü” başlığı altında yorumladığımız haberlerde de görüleceği üzere bir yangın yerine dönüşen ve her an tutuşmaya hazır bir memleketi göreceksiniz.

İşte vaziyetimiz:

Son Karar, Türkiye’de 1988-1990 yılları arasında yayınlanmış ve Büyük Doğu-İbda fikriyatına nisbetle faaliyet göstermiş bir dergidir.

Dergi ilk sayısını Mayıs 1988 tarihinde ve “Aylık Siyasi Fikir ve Aksiyon Dergisi” olarak yayımlamıştır. İstanbul merkezli olarak yayın yapan derginin yazı işleri müdürlüğünü Serdar Yücel üstlenmiş, genel yayın yönetmenliğini ise Kaya Balaban yapmış ancak Şubat 1989 sayı 8’den itibaren Ali Hışıroğlu üstlenmiştir.

Dergide Abdullah Kiracı, Ali Hışıroğlu, Atilla Özdür, Enver Küçükgörür, Enes Duymaz, Harun Yüksel, Hayrettin Soykan, Kâzım Albayrak, Mehmet Tarakçı, Mevlüt Koç, Mustafa Saka, Saadettin Ustaosmanoğlu, Süleyman Dal, Şükrü Sak, Oktay Şener gibi birçok yazarın yazıları yayınlanmıştır.

Son Karar’ın 1988 tarihli 1. sayısının kapağında Salih Mirzabeyoğlu’na ait “Gençliğin Cevabı” başlıklı bir deklarasyon yayınlanmış ve yazıda, Batı’nın olumsuz etkilerine karşı durulması ve hakikat yolunda kararlı bir nesil yetiştirilmesi gerektiği ifade edilmiş ve “Allah için buğz ve Allah için aşk ölçüsüne uygun şekilde, baş nefret kutbu ile baş muhabbet kutbunu tayin etmiş olarak...” denilmiştir.

Derginin ikinci sayısı Büyük Doğu ve Necip Fazıl özelinde çıkmıştır. Bu sayıda Necip Fazıl Kısakürek ve Büyük Doğu ideolojisi, bu ideolojinin modern dünyada nasıl uygulanması gerektiği ve İslâm’ın sosyal, siyasi ve kültürel hayatta yeniden nasıl yer alması gerektiği ele alınmıştır. İçerik olarak, gençliğe hitap eden yazılar, sosyal güvenlik açısından zekâtın önemi, Filistin meselesi, Ayasofya’nın durumu gibi konular ele alınmıştır. “Üstad’ı anmak” başlığı altında, onun ideolojik mirasının sadece anılmakla kalmayıp, aksiyoner bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Mütefekkir Salih Mirzabeyoğlu’nun 1988 yılında yaptığı “Nasıl Birlik?” konferansı, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında; “İşkence ve Filistin Meselesi” konferansı, derginin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında; Cemaat ve Aksiyon” başlıklı konferansı ise Ağustos 1988 tarihli 4. sayısında yayımlanmıştır.

Salih Mirzabeyoğlu’nun kaleme aldığı “M. Kemal hakkındaki Bir Gün” başlıklı yazı da ilk defa Son Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısının 31. sayfasında, daha sonra da Ekim-Kasım 1989 tarihli 14. sayısının 22. sayfasında yayımlanmıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısı, Bir Gün başlıklı yazıdan dolayı, “Mustafa Kemal’e hakaret” gerekçesiyle toplatılmıştır.

Son Karar Dergisi’nin önemli hususiyetlerinden biri, ilk defa Fetullah Gülen eleştirisi yapılan yayın organı olmasıdır. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayısının 17. sayfasında imzasız yayınlanan “Hem Gülen - Hem Güldüren” başlıklı bir sayfalık yazıda, türban gösterilerini provokatörlükle suçlayan Fetullah’ın “düzenist Müslüman” tipini yetiştirme görevini devralan “sinsi bir hain” olduğu ve ondan hesap sorulacağı söylenmektedir.

Derginin geneline baktığımızda Seyyit Ahmet Arvasi, Muhsin Yazıcıoğlu, Atilla Özdür gibi şahsiyetlerle mülakatlar yapıldığı görülmektedir. Bilhassa Seyyit Ahmet Arvasi’nin yayımlanan röportajı vefatından önceki son röportajıdır.

Dergi, Türkiye’nin siyasî ve içtimâî sorunlarına Büyük Doğu-İbda perspektifinden bakmaya çalışmış, Kemalist rejime ve Batı’ya karşı net bir duruş sergilemiş, sert bir üslupla eleştiride bulunmuş, iman şuurunu ve aksiyon ruhunu sürekli kamçılamayı hedeflemiştir. Sadece aktüel siyasetle ilgilenmemiş, aynı zamanda tarih, sanat, edebiyat ve felsefe gibi konularda da makaleler ve yorumlar yayınlamıştır.

Fikirle eylemi birleştirmede şu örnekleri sayabiliriz:

Flama Kültür Faaliyeti lokalinde yapılan ve cepheleşme yapılanmasının ilk örneği sayılabilecek, her cephenin bir bildiri sunduğu faaliyet, derginin Haziran 1988 tarihli 2. sayısında yer almıştır. Karar’ın Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Mahir Çakır’ın “Hakkını Vermek” başlıklı yazısı cepheleşme ve içtimaileşme açısından dikkat çekmektedir. Ayrıca Ayasofya için imza kampanyası da derginin Şubat 1990 tarihli 16. sayısında yer almıştır.

Tespitlerimize göre İbda’nın cepheleşmesine atıfla “İBDA-C” isminin ilk kullanıldığı yayın organı bu dergidir. Son Karar Dergisi’nin 15 Aralık 1989 tarihli 15. sayının arka kapağında aynen şöyle denmektedir:

“Büyük Doğu mücadelesi ve onun yumuşattığı iklim... Ve Müslümanların önünde bir korkuluk gibi duran “Menemen” hatırasını bir tekmede deviren şanlı GÖLGE! Akıncı Güç patlaması, Rapor talimi, Gönüldaş, çaba ve direnci, İBDA taarruzu! Hedef iktidardır!” İşte İBDA-C KARAR’ın nereden geldiğinin ve ne yapmak istediğinin hikâyesi...”

Karar Dergisi’nin Temmuz 1988 tarihli 3. sayısında yer alan Cahit Yeşilyurt’un “Gerçek Beraberlikler” yazısı Tilki Günlüğü 2. cilt s. 439’da iktibas edilmiştir. Aynı şekilde Haziran 1988 tarihli 2. sayıda yer alan Kâzım Albayrak’ın “Kayan Yıldız Sırrı Üzerine” başlıklı yazısı da Tilki Günlüğü eserinde, 3. cilt, s. 231’de iktibas edilmiştir.

Karar Dergisi Kasım 1988 tarihli 6. sayısında Salih Mirzabeyoğlu’nun “Suda Boğulan Balık” isimli bir hikayesi yayımlanmıştır. Ayrıca Mart 1989 sayı 9’dan itibaren aralıklı sayılarda Salih Mirzabeyoğlu’nun altı şiiri (Devri Daim, Altın Nazar, Perde, Kabarcık, Lügat ve Çehre) yayımlanmıştır. Karar Dergisi’nin bazı takdim yazıları ve çerçeve içerisindeki bazı arka kapak yazıları, İBDA Mimarı’nın telkin ve tavsiyeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır.

Özellikle genç neslin uyanışına ve mücadeleye katılımına büyük önem veren dergi, gençlerdeki idealizm, heyecan ve aksiyon ruhunu harekete geçirmek ve onları Büyük Doğu-İbda fikriyatına kazandırmak için çaba göstermiştir. Türkiye’deki İslâmcı düşünce ve hareket tarihinde önemli bir yere sahip olan Son Karar, 17 sayı çıkmış ve 1 Mart 1990 yılında yayın hayatına son vermiştir.

5 Eylül 2024 

Aylık Baran Dergisi

Konferansta İsrail’e yönelik boykotun önemine dikkat çekildi. Filistin davasına daha aktif bir şekilde sahip çıkılması gerektiği vurgulandı.

Said Ercan: Gündemimizde sürekli Gazze olmalı!

Dursun Ali Erzincanlı: Gazze’ye sahip çıkan insanlar aziz ve şereflidir

Ercan Çifci: Gazze bir fikirdir. Gazze Y*hudi’nin yerle bir edildiği yerdir.

Ayçin Kantoğlu: 21 bin çocuk kayıp Gazze’de. 21 bin. Bunun tercümesi şu: Bu dünyada 8 milyar insan kayıp!

Kâzım Albayrak: ABD-Y*hudi emperyalizminin tekerine çomak sokucu işler yapılmalı!

Yakup Köse: Uzak gördüğünüz şey aslında size çok yakın!

Tayyar Tercan: Türkiye'den İsrail'e katliam yapmaya gidenlerin vatandaşlıktan çıkarılmasını istiyoruz.

Haberin tamamı için TIKLAYINIZ

Dergimizin olduğu kitabevleri:

Gölge Kitabevi: Ali Kuşçu, Büyük Karaman Cd. 4A, 34083 Fatih/İstanbul

Kökler Kitabevi: Hırka-i Şerif, Kadı Sk. No:14, 34091 Fatih/İstanbul

Ağaç Kitabevi: Akşemsettin, Şehitkubilay Sk. No:6, 34010 Fatih/İstanbul

İnkılap Kitabevi: Fevzipaşa Caddesi, Şehitkubilay Sokak No: 6/A-B Fatih-İstanbul

Ankara Birleşik Kitabevi: Tuna caddesi Bulvar Pasajı, D:no:3/3, Çankaya/Ankara

Gaziantep Akyol Kitabevi: Şahinbey, 44002. Bedesten Sk. No:15, 27410 Şahinbey/Gaziantep

Mephisto Kitabevi: Kuloğlu, İstiklal Cd. No:125, 34435 Beyoğlu/İstanbul

Kitap Dünyası İlahiyat Şubesi: Aşkan Mah. Aşkan Cad. No: 22/1 Meram / Konya

Nasıl abone olunur?

Aylık Baran Dergisi’ne abone olmak için adres ve irtibat bilgilerinizi telefon yahut mail ile bize bildirdikten sonra abone bedelini yatırmanız yeterlidir.

Abone olmak için irtibat numaramız 0533 166 20 50

1 senelik abonelik ücreti (2026 itibariyle) kargo dahil 1900 TL'dir.