ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Avrupa ülkelerine savunma alanında daha fazla sorumluluk alma çağrısında bulundu. Hegseth, Avrupa’nın kendi savunmasının liderliğini üstlenmesi gerektiğini belirterek, bunun Washington açısından stratejik bir tercih olmaktan ziyade zorunluluk haline geldiğini söyledi.
Hegseth, açıklamasında “Avrupa, kendi savunmasının liderliğini üstlenmelidir. Bunun stratejik bir zorunluluk olduğuna inanıyoruz” ifadelerini kullandı. ABD’nin son dönemde NATO içindeki yük paylaşımı tartışmalarını daha sert bir dille gündeme taşıması, Washington’un Avrupa güvenliğinde eskisi kadar ağır mali ve askerî sorumluluk taşımak istemediğini gösteriyor.
NATO’da yük paylaşımı baskısı artıyor
Hegseth’in sözleri, ABD’nin NATO müttefiklerine yönelik savunma harcamalarını artırma baskısının devamı niteliğinde değerlendiriliyor. Washington yönetimi, Avrupa ülkelerinin kendi kıtasının güvenliği için daha fazla askerî kapasite üretmesini, savunma sanayisini güçlendirmesini ve NATO içindeki yükü daha dengeli taşımasını istiyor.
ABD tarafı, Avrupa’nın Rusya tehdidi başta olmak üzere kendi güvenlik meselelerinde daha öncü bir pozisyon alması gerektiğini savunuyor. Hegseth daha önce yaptığı açıklamalarda da Avrupa’nın güvenliği konusunda “bağımlılığı teşvik eden dengesiz ilişkilere” müsamaha gösterilmeyeceği mesajını vermişti. ABD’nin 2026 Ulusal Savunma Stratejisi’nde de NATO müttefiklerinin Avrupa’nın konvansiyonel savunmasında birincil sorumluluğu üstlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Fransa’ya özel rol vurgusu
Hegseth, açıklamasında Fransa’ya da özel bir parantez açtı. Fransa’nın “daha dengeli, daha dayanıklı ve daha güvenilir bir NATO’nun inşa edilmesine yardımcı olabileceğini” belirten Hegseth, Paris’in Avrupa savunması tartışmalarındaki merkezî konumuna işaret etti.
Fransa uzun süredir Avrupa’nın savunma alanında daha bağımsız ve güçlü bir kapasite oluşturması gerektiğini savunuyor. Ancak ABD’nin bu kez benzer bir hattı kendi stratejik öncelikleri açısından gündeme getirmesi, NATO içinde yeni bir denge arayışının hızlandığını ortaya koyuyor.
Washington’un önceliği değişiyor
ABD’nin Avrupa’ya yönelik bu çıkışı, Washington’un küresel askerî önceliklerinde yaşanan değişimle de bağlantılı görülüyor. ABD yönetimi, Çin’in Pasifik’teki yükselişini ve kendi iç güvenlik önceliklerini öne çıkarırken, Avrupa’dan artık daha fazla askerî harcama ve daha fazla sorumluluk bekliyor.
Bu tablo, NATO’nun klasik işleyişinde ciddi bir kırılmaya işaret ediyor. ABD, ittifaktan kopma mesajı vermese de Avrupa’nın güvenliğini Washington’un omuzlarına bırakma döneminin sona erdiğini açık biçimde ilan ediyor. Hegseth’in son açıklaması da Avrupa’ya verilen bu mesajın yeni bir tekrarı olarak öne çıkıyor.
Avrupa için yeni dönem
Hegseth’in çıkışı, Avrupa ülkeleri açısından savunma bütçeleri, ortak askerî projeler, Ukrayna’ya destek ve NATO içi görev paylaşımı gibi başlıklarda yeni bir baskı sürecinin başlayabileceğini gösteriyor. ABD’nin talebi, Avrupa’nın güvenlik mimarisinde daha fazla para harcamasıyla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda stratejik karar alma süreçlerinde daha aktif ve askerî açıdan daha hazır bir yapı kurulmasını da içeriyor.
Bu gelişme, NATO içinde uzun süredir konuşulan “yük paylaşımı” meselesinin artık diplomatik bir temenni değil, Washington’un açık güvenlik politikası haline geldiğini gösteriyor. Avrupa, bundan sonra kendi savunmasını başkasının himayesine bırakmadan örgütlemek zorunda kalacağı bir döneme doğru ilerliyor.