Son günlerde Afganistan İslam Emirliği’ne dair servis edilen “kölelik geri getirildi, kız çocuklarının eğitimi yasaklandı, sınıflara göre ceza uygulanacak” gibi iddialar, gazetecilik faaliyeti değil, doğrudan algı operasyonudur. Ortada ne resmî bir hukuk metni, ne sahih bir belge, ne de doğrulanabilir bir kaynak bulunuyor. Buna rağmen söz konusu yalanlar, küresel medya ağları tarafından eş zamanlı biçimde dolaşıma sokuldu, ardından Türkiye’deki belli çevreler tarafından hiçbir sorgulama süzgecinden geçirilmeden “kesin gerçek” muamelesi gördü.
Bu tür metinlerin dili incelendiğinde, klasik propaganda tekniklerinin birebir uygulandığı görülüyor. Aşırı uç iddialar, soyut ifadeler, belirsiz kaynaklar, “öne sürülüyor”, “iddia ediliyor”, “belirtiliyor” gibi muğlak fiiller, metnin tamamına yayılmış durumda. Habercilikte en temel ilke olan belgeye dayalı doğrulama ise yokt. Ama buna rağmen metinler son derece kesin hükümlerle sunuluyor, kamuoyunda şok ve öfke üretme hedefleniyor.
Asıl dikkat çekici olan husus ise, bu tür içeriklerin Türkiye’deki bazı Kemalist ve İslâm karşıtı çevrelerde nasıl hızla karşılık bulduğu. Batı’nın Irak’ta milyonlarca insanı katletmesini, Afganistan’da yirmi yıl boyunca işgal ve talanı normalleştirmesini, Libya’yı bir enkaza çevirmesini, Filistin’de sistematik katliamı desteklemesini görmezden gelen bu zihniyet, konu Müslüman bir yapı olduğunda en çarpık, en uydurma haberlere bile sorgusuz sualsiz iman ediyor. Çünkü mesele gerçek ve yalan değil, inanmak istedikleri...
Afganistan’da ABD’nin kurduğu kukla düzen çöktüğünden beri ülke sürekli hedefte tutuluyor. İnsan hakları söylemi, kadın özgürlüğü argümanı, eğitim propagandası gibi başlıklar, yıllardır emperyalist müdahalelerin meşrulaştırma aracı olarak kullanılıyor. Yani ABD kendi yapmadığı şeyi başkasından diliyor. Aynı Batı, Suudi Arabistan’daki idamları, Fransa’daki İslâm karşıtı yasaları, ABD’denin keyfi ülkelere darbe yapmasını, İsrail’in soykırımına desteğini ve İsrail’in açık savaş suçlarını görmezden gelirken, Afganistan söz konusu olduğunda “ahlâk bekçisi” kesiliyor. Bu ikiyüzlülüğü ise bizdeki iğdiş edilmiş zihinler göremiyor ya da görmek işlerine gelmiyor.
Gayeleri İslâmî olan her şeyi itibarsızlaştırmak
Türkiye’de bu propagandayı taşıyan çevreler çoğu zaman doğrudan Batı kaynaklı içerikleri tercüme ederek servis ediyor, üzerine kendi ideolojik nefretlerini ekleyerek daha da sertleştiriyor. Afganistan’da gerçekten ne olup bittiğini araştırmak, sahadaki açıklamalara bakmak, resmî beyanları incelemek gibi bir çaba yok. Çünkü amaç öğrenmek değil, inanmadığı değerleri aşağılamak ve suçlamak. Hedef, gerçeği ortaya koymak değil, İslamî bir yapıyı itibarsızlaştırmak.
Bugün “Afganistan köleliği geri getirdi” başlığıyla servis edilen metinlerin tamamı incelendiğinde, ne Taliban’ın resmî yayınlarında, ne hukuk metinlerinde, ne de yetkili açıklamalarda böyle bir düzenlemeye dair tek satır bulunmadığı görülüyor. Çünkü amaçları Afganistan üzerinden kurdukları bu dili, yarın başka bir İslâm coğrafyası için de aynı yöntemle devreye sokmak.
Kısacası Afganistan üzerinden yürütülen kampanya, aslında doğrudan Afganistan’ı değil, İslâm’ın kamusal varlığını hedef almaktır. Ve bunda da başarılı oluyorlar. Her ne kadar Holıvıd etkilerini kaybetseler de, şimdilerde bunu sosyal mecralar aracılığıyla başarıyorlar.
Baran Dergisi