Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, tırmanan enflasyon ve finans piyasalarındaki istikrarsızlık küresel iktisadı ağır bir baskı altında tutuyor.
Büyüme tahminleri geriliyor
Ocak ayındaki iyimser öngörüler, krizin derinleşmesiyle birlikte geçerliliğini yitirdi. Güncellenmiş rapora göre küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,5, 2027 yılında ise yüzde 2,8 büyümesi bekleniyor. Krizin süresi ve etki alanı, tahminler üzerindeki riskleri besliyor.
Bölgesel bazda revize edilen veriler şu şekilde:
- Amerika Birleşik Devletleri: Bu yılki yüzde 2'lik büyüme tahmini korunurken, gelecek yıl beklentisi yüzde 2'ye düşürüldü.
- Avrupa Birliği: Ekonomik büyüme beklentisi 2026 için yüzde 1,1, 2027 için yüzde 1,4 seviyesine geriledi.
- Çin: Ülke ekonomisine dair tahminler bu yıl yüzde 4,6, gelecek yıl için yüzde 4,5 seviyesinde sabit tutuldu.
Hürmüz Boğazı ve enflasyon şoku
Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık; yakıt, gübre ve gıda fiyatlarını yukarı taşıdı. Bu durum küresel tedarik zincirinde büyük bir krize sebep oldu.
Küresel enflasyonun 2026 yılında yüzde 3,9 seviyesine çıkması bekleniyor. Ocak ayı tahminine kıyasla oldukça yüksek olan bu oran, hanehalkının alım gücünü doğrudan eritiyor. Enflasyon baskısı sebebiyle merkez bankalarının faiz oranlarını uzun süre yüksek tutacağı, hükümetlerin ise mali yüklerle karşılaşacağı öngörülüyor.
Yoksulluk tehlikesi genişliyor
Ekonomik darbe, özellikle enerji ve gıda ithalatı yapan gelişmekte olan ülkeleri vuruyor. Artan maliyetler bütçe açıklarını büyütürken, gıda krizini de tetikliyor. Bütçesinde mutfak ve enerji harcamaları en yüksek payı alan düşük gelirli aileler, bu sürecin en ağır faturasını ödüyor. Azalan dış yardımlar ve yükselen borç ödemeleri, milyonlarca insanı yoksulluğa sürüklüyor.
Yapay zeka destekli ticaret ve güçlü iş gücü piyasaları iktisadi canlılığı desteklese de, mevcut küresel sarsıntı karşısında zayıf kalıyor.