İran savaşı ve bölgesel gerilimi fırsata çeviren Paris yönetimi, Rum ordusunun altyapısını Fransız teknolojisiyle yenilemeyi ve Mari Deniz Üssü’nü büyük bir donanma merkezine dönüştürmeyi hedefliyor. Ancak bu adım, 1960 Garantörlük Antlaşması nedeniyle hukuki tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Fransa, Orta Doğu coğrafyasında geçen yüzyılda kaybettiği etkisini yeniden kazanmak için rotasını Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne çevirdi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kıbrıs’taki zirvede Rum yönetimiyle “Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi” (SOFA) imzalanacağını açıkladı. Bu anlaşma, Fransız askerlerinin Rum topraklarında NATO tipi ayrıcalıklarla kalıcı olarak üslenmesinin önünü açıyor.
MACRON’DAN SOFA ANLAŞMASI AÇIKLAMASI
Güney Kıbrıs’taki zirveye katılan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rum yönetimiyle imzalanacak “Status of Forces Agreement” yani SOFA kapsamında Fransa’nın bölgedeki askeri varlığını kalıcı hale getireceğini duyurdu. Söz konusu anlaşma, Fransız askerlerine Rum topraklarında daimi konuşlanma ve NATO benzeri ayrıcalıklar tanınması anlamına geliyor.
İRAN SAVAŞI VE BÖLGESEL KAOS FIRSATA DÖNÜŞTÜ
Fransa’nın bu adımı atarken İran savaşı ve Orta Doğu’daki artan gerilimi stratejik bir fırsat olarak değerlendirdiği yorumları yapılıyor. Geçen ay İngiliz üssüne isabet eden İran dronunun ardından Paris yönetimi bölgeye hava savunma birliği göndermişti. Şimdi ise bu askeri varlığın geçici olmaktan çıkarılıp kalıcı hale getirilmesi hedefleniyor.
RUM ORDUSUNA FRANSIZ TEKNOLOJİSİ
Askeri iş birliği yalnızca üslenmeyle sınırlı kalmıyor. Rum ordusunun altyapısının Fransız savunma teknolojileriyle güncellenmesi planlanıyor. Ayrıca Mari kasabasındaki deniz üssünün Avrupa Birliği fonlarıyla büyük bir donanma merkezine dönüştürülmesi hedefleniyor. Bu adımın, Doğu Akdeniz’de Fransa’nın stratejik etkisini artıracağı değerlendiriliyor.
HUKUKİ TARTIŞMA GÜNDEMDE
Ancak anlaşma ciddi bir hukuki tartışmayı da beraberinde getiriyor. 1960 Garantörlük Antlaşması’na göre Türkiye, İngiltere ve Yunanistan dışında başka bir ülkenin adada asker bulundurması yasak. Bu nedenle Fransa’nın kalıcı askeri varlık planı, uluslararası hukuk açısından tartışmalı bir başlık olarak öne çıkıyor.
ANKARA’NIN TEPKİSİ MERAK EDİLİYOR
Rum lider Nikos Hristodulidis, Fransız askerlerinin adaya “barışçıl amaçlarla” geleceğini savunsa da, Ankara’nın bu gelişmeye nasıl bir yanıt vereceği merak konusu oldu.