Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekonomi yönetiminin ve piyasaların yakından takip ettiği Mayıs 2026 dönemine ait "Reel Efektif Döviz Kuru Gelişmeleri" raporunu yayımladı. Açıklanan resmi veriler, Türk lirasının uluslararası pazarlardaki gerçek değerini ve yerel fiyat artışlarının bu değer üzerindeki baskısını gösteriyor.
TÜFE bazlı endekste aşağı yönlü seyir
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) esas alınarak hesaplanan reel efektif döviz kuru endeksi, mayıs ayında bir önceki aya kıyasla 0,44 puanlık bir düşüş kaydetti. Bu gerilemeyle birlikte nisan ayında 105,99 seviyesinde bulunan endeks, 105,55 seviyesine indi. Bu azalış, yerel fiyat hareketleri ile dış pazar dengeleri arasındaki makasın reel anlamda daraldığını gösteriyor.
Üretici maliyetleri ve Yİ-ÜFE endeksindeki artış
Tüketici fiyatlarındaki gerilemenin aksine, maliyet endeksli göstergelerde daha farklı bir seyir gerçekleşti. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, aynı dönemde 0,29 puanlık bir artışla 101,41 seviyesine ulaştı. Üretim maliyetlerinde yaşanan bu hareketlilik, sanayicinin uluslararası rekabet gücü üzerinde doğrudan etkili bir konumda bulunuyor.
Yıllık kıyaslamada Türk Lirasının vaziyeti
Veriler uzun vadeli bir perspektifle incelendiğinde, Türk lirasının geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre daha yüksek bir seviyede tutunduğu görülüyor. Geçen yılın mayıs ayına kıyasla Türk lirası, TÜFE bazında 6,42 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 2,36 puanlık bir değer kazancı sağladı.
Döviz Kurları ve enflasyon dengesi
Merkez Bankası'nın raporunda yer alan detaylar, endeksin seyrini belirleyen temel unsurları listeliyor:
Döviz Kurlarındaki Değişim: Mayıs ayında Türk lirası karşısında ABD doları ortalama yüzde 1,49 oranında değer kazanırken, avro ortalama yüzde 1,59 oranında yükseldi.
İç Piyasa Fiyat Hareketleri: Aynı dönemde yurt içi fiyat endekslerindeki yükseliş sürdü; aylık bazda TÜFE yüzde 1,71 artış gösterirken, Yİ-ÜFE yüzde 2,75 oranında yükseldi.
TCMB tarafından yapılan değerlendirmede, Türkiye'deki tüketici fiyatlarında yaşanan artışın endeksin yükselmesine katkıda bulunduğu belirtildi. Buna karşılık, dünya TÜFE sepetindeki değişimler ile nominal kur sepetinde meydana gelen yukarı yönlü hareketler ise endeksi aşağı yönlü baskılayan unsurlar oldu. Bu iki zıt dinamiğin eş zamanlı gerçekleşmesi, mayıs ayındaki nihai dengenin oluşmasına sebep oldu.