“Şövalyeler Şehri” olarak anılan Buzim’de 1830’lu yıllarda inşa edilen cami, tamamen ahşap malzemeden ve çivi kullanılmadan yapılan mimarisiyle dikkat çekiyor.
Bihaç’taki Fethiye Camisi’nin ardından Krajina bölgesinin en eski camilerinden biri olan Ahşap Camii, aynı zamanda bölgenin günümüze ulaşan en eski ahşap camisi olma özelliğini taşıyor.
Viyana Kuşatması sonrasında bölgeye yerleşen halk için yapıldı
Tarihçi Amir Sijamhodzic’in verdiği bilgilere göre, caminin bulunduğu yerde daha önce taştan yapılmış başka bir cami bulunuyordu. Bugünkü Ahşap Camii ise Viyana Kuşatması’nın ardından bölgeye yerleşen Müslüman halkın ibadet ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edildi.
Caminin dönemin Bosna Valisi Mehmed Vecihi Paşa tarafından yeniden inşa ettirildiğini belirten Sijamhodzic, yapının inşa tarihi konusunda iki farklı kaydın bulunduğunu ifade etti. Vakıfnamede 1838 tarihi yer alırken, caminin önündeki taş kitabede 1835 tarihi bulunuyor.
Ahşap Camii’ni asıl dikkat çekici kılan husus ise yapım tekniği. Yaklaşık iki asır önce inşa edilen yapıda tek bir çivi dahi kullanılmadı.
Çatısı kestane ağacıyla yenilendi
Bosna Hersek’te “Ulusal Anıt” ilan edilen camide yürütülen restorasyon çalışmalarında da yapının tarihî dokusunun korunmasına özen gösteriliyor. Çatının yenilenmesi sırasında orijinal yapıya uygun biçimde kestane ağacı kullanıldı.
Ahşap camileri halk kendi imkânlarıyla yaptı
Osmanlı döneminde Bosna’da görev yapan valiler daha çok büyük şehirler ve merkezî bölgelerde kalıcı camiler inşa ederken, Buzim gibi merkeze uzak bölgelerde yaşayan halk, ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayarak ahşap camiler yaptı.
Büyük şehirlerde inşa edilen taş camilerin önemli bir bölümü günümüze ulaşırken, kırsal bölgelerdeki ahşap camilerin büyük kısmı savaşlar ve zamanın tahribatı sebebiyle yok oldu. Buzim’deki Ahşap Camii ise yaklaşık iki asırdır ayakta kalarak bölgenin Osmanlı-İslâm mirasını yaşatmayı sürdürüyor.
Kaynak: GZT