Kızıl Çin'in esaret altındaki Doğu Türkistan'da yıllardır sürdürdüğü sistematik katliam, asimilasyon ve zulüm politikaları dijital perdenin arkasında saklanmaya çalışılıyor. Küresel teknoloji devi Apple’ın harita servisi Apple Maps’in, bölgedeki toplama kamplarını ve hapishaneleri uydu görüntülerinde bulanıklaştırarak gizlediği ortaya çıktı.
BBC Verify tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, Doğu Türkistan topraklarındaki karanlık sicilin haritalar üzerinden nasıl perdelendiğini gösterdi.
Toplama Kampları ve Zindanlar "Bulanık"
BBC Verify’ın tespitlerine göre, Apple Maps üzerinde Doğu Türkistan genelinde en az üç kritik nokta, sıradan harita detaylarından ayrı tutularak sansürlendi veya bulanıklaştırıldı. Google Maps, Bing ve hatta Çin’in kendi yerel harita servislerinde dahi tüm netliğiyle görülebilen bu bölgelerin Apple Maps’te "görünmez kılınması", dev teknoloji şirketlerinin Pekin diktatörlüğüyle olan kirli ilişkilerini ve bilgi karartma çabalarını tartışmaya açtı.
Sansürlenen bu odak noktalarından biri de, Uygur halkının haklı davasının sembol isimlerinden biri olan ve 2014 yılından bu yana sözde "bölücülük" suçlamasıyla müebbet hapse mahkûm edilen vicdan sahibi akademisyen Ilham Tohti’nin tutulduğu zindan ve çevresi oldu. Zulmün ve tecrit sisteminin merkez üssü olan bu noktaların haritalardan silinmesi, emperyalist tekellerin Kızıl Çin'in işlediği insanlık suçlarına nasıl ortak olduğunu ya da bu suçların üstünün örtülmesine nasıl göz yumduğunu açıkça ifşa ediyor.
Apple cephesinden konuyla ilgili tatmin edici ve ayrıntılı bir açıklama yapılmazken, uzmanlar bu durumun basit bir teknik uydu uyuşmazlığından öte, Pekin yönetiminin baskılarına boyun eğmenin bir neticesi olduğunda hemfikir. En çarpıcı detay ise, bu bulanıklaştırmanın yalnızca Çin sınırları dışındaki kullanıcılar için geçerli olması; Çin içerisinden bakanların ise bu alanları görebilmesi. Bu tezat, dijital haritaların dahi emperyalist çıkarlar ve totaliter rejimlerin sansür mekanizmaları doğrultusunda nasıl manipüle edildiğini kanıtlıyor.
Doğu Türkistan’daki milyonlarca Müslüman Türk, yıllardır mahpusluk, zindan, zorunlu amelelik ve köklerinden koparılma politikalarıyla baş başa bırakılmış durumda. Küresel medya ve aparatları ne kadar sansürlerse sansürlesin, sahadaki acı, tel örgülerin arkasındaki çığlık ve sızdırılan belgeler (Xinjiang Police Files gibi nice arşiv) Kızıl Çin'in işlediği cürümleri defalarca tescilledi.
Hakikatin Üstü Hiçbir Harita İle Örtülemez
Bugün Apple Maps’in uydu görüntülerine çektiği bulanık perdeler, ne Doğu Türkistan'daki toplama kamplarındaki zulmü ortadan kaldırabilir ne de Ilham Tohti gibi mazlumların zindanlardaki direnişini gölgeleyebilir. Gazetecilerin ve bağımsız gözlemcilerin girişinin yasak olduğu bu coğrafyada uydu fotoğrafları bile sansürleniyorsa, bu durum zulmün ne derece büyük ve gizlenmek istenen boyutlarda olduğunun en net delilidir.
Uygurların uğradığı bu ağır zulüm, yeryüzünün dört bir yanında vicdan sahibi insanların kalbinde yankılanması lazım. Dijital haritalara çekilen perdeler, Kızıl Çin'in işlediği katliamların hesabını vermesini asla engellemeyecektir.
Haber Nida, Baran Dergisi