Rusya-Ukrayna Savaşı beşinci yılına yaklaşırken çatışmaların odağı Karadeniz’e taşındı. Haziran ve Temmuz 2026’da taraflar yalnızca askeri hedefleri değil, petrol tankerlerini, limanları, tahıl gemilerini ve enerji altyapısını da vurdu. Böylece Karadeniz, ekonomik savaşın en kritik cephesi haline geldi. Savaşın ilk dönemlerinde üstün olan Rus Karadeniz Filosu, Ukrayna’nın geliştirdiği insansız deniz araçları ve uzun menzilli saldırı sistemleriyle ciddi baskı altında. Rusya ise Ukrayna'nın saldırıları karşısında, Odessa, İzmail ve Çornomorsk gibi tahıl ihracatı açısından kritik limanlarını yoğun ateş altına aldı.
YIPRATMA SAVAŞI
Taraflar kara savaşında sonuç alamayınca ekonomik yıpratma stratejisine yöneldi. Ukrayna, Rus petrol gelirlerini azaltmayı, Rusya ise Ukrayna’nın tahıl ihracatını sekteye uğratmayı amaçlıyor. Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan “gölge filo” da bu mücadelenin merkezinde yer alıyor. Karadeniz’de deniz mayınları, insansız deniz araçları ve gemisavar füzeler nedeniyle seyir güvenliği ciddi ölçüde azaldı. Uzmanlara göre petrol terminalleri ve tahıl limanlarına yönelik saldırılar, küresel enerji arzını ve gıda fiyatlarını doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip. Ukrayna’nın öncelikli hedefi, Rusya’nın petrol ihracatında kullandığı “gölge filo” oldu. Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi’nin açıklamasına göre Temmuz 2026 itibarıyla Karadeniz’de 70’ten fazla, Azak Denizi’nde ise 126’dan fazla Rus bağlantılı gemi hedef alındı. Yalnızca 21-22 Temmuz’da 13 gemiye saldırı düzenlendi. Ayrıca Louise 1 ve Banda adlı iki petrol tankerinin deniz dronlarıyla vurulduğu duyuruldu. Ukrayna kaynakları, farklı operasyonlarda çok sayıda tanker, kuru yük gemisi ve römorkörün daha hedef alındığını bildirdi. Amaç, Rus petrol ihracatını aksatarak savaş ekonomisini zayıflatmak.
İRAN GEMİSİ VURULDU
Son olarak Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Hazar Denizi'nde önceki gün Rusya'ya ait bir petrol platformuna ve "İran ve Rusya arasında askeri kargo taşımacılığında kullanılan gemilere" insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlendiğini bildirdi. SBU'dan paylaşılan yazılı açıklamada, Ukrayna'nın dün Hazar Denizi'ndeki bir petrol platformuna ve bazı gemilere düzenlediği saldırıların ayrıntıları paylaşıldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, saldırıyı İsrail’in Avrupa’yı kendi savaşına çekmek amacıyla yaptırdığını savundu. Erakçi; “AB Yüksek Temsilcisi Kallas ve Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ile yaptığım görüşmelerde, Kiev’deki ‘asalak’ yönetimin yaptığı bu eylemin cevapsız kalmayacağını açıkça ifade ettim” dedi.
ENERJİ VE TAHIL İHRACATI ETKİLENDİ
Saldırıların yoğunlaştığı Tuapse ve Novorossiysk’teki enerji tesislerinde faaliyetler aksadı. Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminalinin hedef alınması, Rusya’nın yanı sıra Kazakistan’ın petrol ihracatını da etkileyerek savaşın üçüncü ülkelerin enerji ticaretine yansımasına neden oldu. Moskova ise Odessa, Çornomorsk, İzmail ve Mikolayıv limanlarını hedef aldı. Tahıl siloları, yakıt depoları ve liman altyapısı zarar görürken, sivil yük gemileri de saldırılardan etkilendi. Maersk’in Çornomorsk operasyonlarını askıya alması ve artan sigorta maliyetleri, Karadeniz’de ticari taşımacılığı olumsuz etkiledi.
İSTANBUL 2.0 GÜNDEMDE
Ukrayna ve Rusya’nın karşılıklı saldırılarının küresel bir gıda ve enerji krizini tetikleme potansiyeli karşısında Türkiye öncülüğünde kurulan Tahıl Koridoru’nun yeniden gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. İki tarafla da yakın ilişkiye sahip Ankara, daha önce de benzer teklifi iletmişti. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha da, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in savaşın sona ermesi için "İstanbul formülü 2.0"a dönülmesi önerisinin "gerçekçi ve akılcı" bir çağrı olduğunu belirtti.
Kaynak: Yeni Şafak