AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığı’na sunulan “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”, sosyal medya kullanımı, dijital oyunlar, ebeveyn denetimi ve internet platformlarına yönelik yeni yükümlülükler getiriyor. Teklifte ayrıca vergi düzenlemeleri ve sosyal yardım alanına ilişkin değişiklikler de yer alıyor.
15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor
Teklife göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar, bu yasağın uygulanması için yaş doğrulama sistemleri dahil gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak.
15 yaşını doldurmuş ancak reşit olmayan kullanıcılar için ise yaş grubuna uygun, ayrıştırılmış hizmet modelleri oluşturulacak. Platformların aldığı önlemler kendi internet sitelerinde açık şekilde yayımlanacak.
Ebeveyn kontrolü zorunlu hale geliyor
Sosyal medya şirketleri, ailelerin çocuk hesaplarını denetleyebilmesini sağlayan araçlar sunmak zorunda olacak. Bu kapsamda:
-
Hesap ayarlarının ebeveyn tarafından kontrol edilebilmesi,
-
Satın alma ve ücretli üyeliklerin ebeveyn onayına bağlanması,
-
Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması
gibi mekanizmalar zorunlu hale getirilecek.
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılar, kullanıcıları yanıltan reklamları engellemek için de önlem almakla yükümlü olacak.
Kararlara uymayan platformlara reklam yasağı ve bant daraltma
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal medya platformları, içerik kaldırma veya erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulamak zorunda olacak.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde aşamalı yaptırımlar uygulanacak:
-
Önce idari para cezası,
-
30 gün içinde uyum sağlanmazsa reklam yasağı,
-
3 ay sonunda yükümlülük devam ederse internet bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması,
-
İhlalin sürmesi halinde bant genişliğinin yüzde 90’a kadar düşürülmesi.
Kararlar erişim sağlayıcılara bildirilecek ve en geç 4 saat içinde uygulanacak.
Dijital oyunlara yaş derecelendirmesi zorunluluğu
Teklifte ilk kez “oyun”, “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramları yasal tanıma kavuşuyor.
Buna göre:
-
Oyun sağlayıcılar oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirecek.
-
Derecelendirme yapılmamış oyunlar platformlarda yayımlanamayacak.
-
Oyun dağıtıcıları uygun olmayan içerikleri kaldırmakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformları Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak.
Oyun platformlarına da ebeveyn kontrolü şartı
Oyun dağıtıcıları da sosyal medya platformlarına benzer şekilde ebeveyn kontrol araçları sunacak. Ücretli işlemler ebeveyn onayına bağlanabilecek ve hesap yönetimi aileler tarafından denetlenebilecek.
Kurallara uymayan şirketlere önce para cezası, ardından bant daraltma yaptırımı uygulanabilecek. Para cezaları 1 milyon TL’den başlayıp 30 milyon TL’ye kadar çıkabilecek.
BTK’ya geniş denetim yetkisi
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), sosyal ağlar ve oyun platformlarından:
-
algoritmalar,
-
veri işleme mekanizmaları,
-
bilişim sistemleri,
-
ticari uygulamalar
dahil olmak üzere her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilecek. Şirketler bu talepleri en fazla 15 gün içinde karşılamak zorunda olacak.
Risk değerlendirmesi zorunlu olacak
Yeni düzenlemeyle sosyal medya ve oyun platformları, Türkiye’de sundukları hizmetlerin:
-
temel haklar,
-
çocukların korunması,
-
kamu düzeni ve kamu sağlığı
üzerindeki etkilerine ilişkin risk analizi hazırlayarak BTK’ya bildirecek.
Risklerin giderilmemesi halinde platformlara para cezası uygulanabilecek, gerekli görülürse hizmetin bir kısmı veya tamamı durdurulabilecek.
Düzenlemeler ne zaman yürürlüğe girecek?
Sosyal medya, oyun platformları ve risk değerlendirmesine ilişkin hükümler, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
Yeni düzenleme, özellikle çocukların dijital ortamlarda korunması ve uluslararası platformların Türkiye’deki hukuki sorumluluklarının artırılması amacıyla hazırlanmış kapsamlı bir internet düzenlemesi olarak değerlendiriliyor.