Türkiye'de ne eğitimde ne istihdamda ne de mesleki eğitimde bulunan gençleri tanımlamak için kullanılan “ev genci” kavramı, giderek büyüyen toplumsal bir mesele hâline geldi. Uluslararası literatürde NEET olarak adlandırılan bu kesimin Türkiye'deki sayısının 4 milyonu aştığı belirtiliyor. Gençlerin eğitimden, çalışma hayatından ve toplumsal üretimden uzaklaşması, ülkenin geleceği açısından ciddi bir tehlike oluşturuyor.
Gençlere bir yaşama gayesi sunulmuyor
Bugün gençliğin karşı karşıya kaldığı en büyük meselelerden biri, hayatına yön verecek bir idealden mahrum bırakılmasıdır. Bireyciliği, maddiyatçılığı, hazcılığı ve seküler hayat anlayışını merkeze alan mevcut düzen, insanı kendi menfaatlerinin ve günlük ihtiyaçlarının sınırlarına hapsediyor. Milletin inandığı değerlerin, aile mefhumunun, fedakârlığın, hizmet ve mesuliyet şuurunun içi boşaltılırken gençlerin tutunabileceği manevî dayanaklar da ortadan kaldırılıyor.
İnsana ne için yaşayacağını, neye inanacağını ve hangi gaye uğrunda mücadele edeceğini öğretemeyen bir sistem, gençliği yalnızca tüketmeye ve günü kurtarmaya yönlendiriyor. Hayatın merkezine para kazanmayı, bireysel başarıyı ve şahsî hazları yerleştiren bu anlayış, gençlerin önüne bütün bunların ötesinde bir hedef koyamıyor.
Çalışsa da geleceğini kuramayan bir nesil
Ekonomik şartlar, gençlerin yaşadığı buhranı daha da derinleştiriyor. Çalışarak elde edeceği gelirle temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanan, evlenmeyi ve aile kurmayı giderek ulaşılmaz gören gençler, geleceklerine dair ümitlerini kaybediyor. Yıllarca çalışsa da bir ev sahibi olamayacağını, ekonomik bağımsızlığını kazanamayacağını düşünen gençlerin çalışma ve mücadele azmi zayıflıyor.
Üstelik mesele maddî imkânsızlıklarla da sınırlı kalmıyor. Mevcut hayat anlayışı, insana sahip olmak için çalışmayı öğretiyor ancak sahip olduklarını hangi gaye doğrultusunda kullanacağını göstermiyor. Böylece maddî imkânlara ulaşan insan da manevî bir tatminsizliğin içerisinde kalabiliyor. İnsan, yaşamak için gerekli vasıtaları elde etmeye çalışırken hayatın asıl gayesini kaybediyor.
Eğitimden kültüre gençliği kuşatan gayesizlik
Bugün eğitim sisteminden televizyon dizilerine, sosyal medyadan kültür ve sanat faaliyetlerine kadar pek çok alanda gençliği kuşatan anlayış aynı temeller üzerine kuruluyor. Başarı, para ve makamla; mutluluk ise tüketim, eğlence ve şahsî arzuların tatminiyle ölçülüyor. Gençlere bir şahsiyet, ahlâk ve mesuliyet şuuru kazandırması gereken kurumlar, onları mevcut düzenin beklentilerine uygun bireyler olarak yetiştirmeye odaklanıyor.
Eğitim sistemi diploma ve meslek sahibi olmayı öne çıkarırken insanın niçin yaşadığı, topluma karşı hangi sorumlulukları taşıdığı ve hangi değerlere bağlı kalması gerektiği meselesini ihmal ediyor. Kültür ve medya düzeni ise gençlere sürekli yeni arzular sunarak onları tüketim merkezli bir hayatın içerisine çekiyor.
Bunun neticesinde kendisini geliştirecek bir hedef bulamayan, mensubu olduğu toplumla bağları zayıflayan ve geleceğinden ümidini kesen bir gençlik ortaya çıkıyor. Sosyal medya ve dijital eğlence araçları da bu boşluğu geçici olarak dolduran vasıtalara dönüşüyor.
Mesele işsizlikten önce bir dünya görüşü meselesi
Ev gençliği meselesini yalnızca istihdam politikalarıyla çözmeye çalışmak, problemin esas kaynağını gözden kaçırmak anlamına geliyor. Elbette gençlerin çalışabileceği, geçimini sağlayabileceği, evlenip aile kurabileceği ekonomik şartların oluşturulması gerekiyor. Ancak gençliğin yaşadığı manevî boşluk, ekonomik tedbirlerin ötesinde bir çözümü zorunlu kılıyor.
İnsanı maddî ihtiyaçlarından ibaret gören, milletin inanç ve değerlerini hayatın dışına iten, ferdî menfaatleri toplumsal mesuliyetin önüne geçiren bir düzenin gençliğe sunabileceği gelecek de kendi sınırları içerisinde kalıyor.
Gençliğin ihtiyacı, yalnızca iş ve gelir sahibi olmakla sınırlı kalmıyor. Gençlerin uğrunda gayret göstereceği bir ideale, mensubiyet hissedeceği bir topluma, inancıyla bütünleşen bir hayat anlayışına ve geleceğini üzerine kurabileceği sağlam değerlere ihtiyacı var.
Bugün milyonlarca gencin eğitimden ve çalışma hayatından uzak kalması, ekonomik düzenin olduğu kadar mevcut eğitim, kültür ve dünya görüşünün de sorgulanmasını gerektiriyor. Zira gençliğe yaşama gayesi veremeyen bir nizam, kendi geleceğini de tehlikeye atıyor.
Baran Dergisi





