1- Müslümanların malvarlıklarına el konuluyor; topraklarına sahip çıkan Uygur Türkleri tutuklanıyor.
2- Sosyal medyada Çin’i eleştiren videolar paylaşmak suç sayılıyor. Paylaşılan videolar hızla siliniyor, paylaşanlar kısa sürede gözaltına alınıyor.
3- Pek çok kimse kadın erkek demeden türlü gerekçelerle “devleti bölme” suçlamasıyla ömür boyu hapisle yargılanıyor.
4- 2009’daki Urumçi katliamından sonra binlerce Müslüman “sakıncalı” ilan edilerek kamplara gönderildi.
5- 2017’den bu yana ise milyonlarca Uygur, Kazak ve Kırgız toplama kamplarında.
6- “Doğu Türkistan İslâm Devleti kurmayı savunmak” bahanesiyle bugüne dek on binlerce kişi cezalandırıldı.
7- 2017’de tek bir haftada 24 bin kişi fişlenip 15 bini kamplara gönderildi.
8- Kamplarda kalanlara “puan sistemi”yle gözetim ve ceza uygulamaları yapılıyor.
9- Kamplara alınma gerekçeleri “sakal bırakmak, içki içmemek, dini sohbet yapmak” gibi bahaneler oluyor.
10- Tutuklular arasında 15 yaşında çocuklar ve 70 yaşını aşmış yaşlılar bulunuyor.
11- Kamplarda pek çok Müslüman kelepçeli tutulurken, silahlı muhafızlar tarafından gözetleniyor. Kaçma girişiminde bulunanlar için halihazırda “vur emri” var.
12- Kamplarda kadınlar tecavüze, işkenceye ve zorla kürtaja maruz bırakılıyor.
13- Ramazan ayında oruç tutmak, dükkân kapatmak, helal gıda satmak suç sayılıyor.
14- İbadet tamamen yasaklanmış vaziyette; camiye gitmek, dua etmek, oruç tutmak suç sayılıyor.
15- Uygurların pasaportlarına el konuluyor, yurtdışına çıkışları yasaklanıyor.
16- Sakal bırakmak, peçe takmak “aşırılık belirtisi” kabul ediliyor.
17- Kur’an öğretmek, hacca gitmek, dini kitap bulundurmak yasak.
18- Ay yıldızlı tişört, takı veya aksesuar takmak “bölücülük” gerekçesiyle yasak.
19- Türkçe, Arapça veya Urduca dil öğretmek “radikal faaliyet” olarak değerlendiriliyor. Arapça veya Türkçe öğrenmek yasak.
20- Dinî nikâh kıymak suç sayılıyor. Kadınlar zorla Çinli erkeklerle evlendiriliyor.
21- Uygurların organları alınarak cesetleri yakılıyor, ailelerine teslim edilmiyor.
22- Uygurların evlerine gizli kameralar yerleştiriliyor; tüm telefonlar casus yazılımlarla takip ediliyor.
23- Futbol, müzik, dans gibi etkinlikleri reddetmek “aşırıcılık” sayılıyor.
24- Müslümanları ihbar edenlere para ödülü veriliyor.
25- Halkın DNA’sı, parmak izi, göz taraması gibi biyometrik verileri toplanarak toplu gözetim sistemi işletiliyor.
26- Uygur kimliğini, İslamî kültürü ve Türk varlığını tamamen yok etmeye yönelik topyekûn bir asimilasyon planı uygulanıyor.
27- Özellikle Kaşgar bölgesinde Uygurların mezarları yıkılıyor, tarihî ve dinî mekânlar ortadan kaldırılıyor.
28- Uygur erkekler toplama kamplarına kapatılarak ağır işkenceye maruz bırakılıyor ve “yeniden eğitim”e zorlanıyor.
29- Çinli memurlar Uygur evlerine yerleşiyor; bu uygulama “kardeş aile” projesi adı altında yürütülüyor.
30- Kadınlar evlerinden zorla koparılıp uzak fabrikalarda zorla çalıştırılıyor; “çalışma görevi” adı altında köleleştiriliyor.
31- Bölgenin tamamı 24 saat kameralar ve sensörlerle izleniyor.
32- Çin’in propaganda aygıtı, kampları “mesleki eğitim merkezi” olarak tanıtıyor, işkenceyi bu kılıf altına gizliyor.
33- Uygurların çocukları, ailelerinden alınarak devlet yurtlarında Çin kültürüyle yetiştiriliyor. Kültürel hafıza sistematik biçimde yok ediliyor.
34- Uluslararası kuruluşların bölgeye girişine izin verilmiyor; BM raporları reddediliyor.
35- Çin, Doğu Türkistan’daki zulmü eleştiren STK’lara baskı yapıyor.
36- Çin devleti, Müslümanların ibadetine izin verdiğini göstermek için propaganda videoları hazırlıyor.
37- Kamplarda “Çin Komünist Partisi’ne sadakat” marşları ezberletiliyor, Allah demek bile yasak.
38- Çin, İslâm İşbirliği Teşkilatı toplantılarına katılarak Müslüman ülkeler üzerindeki diplomatik baskıyı artırıyor; bildirilerde Doğu Türkistan’a hiç yer verilmemesini sağlıyor.
49- Doğu Türkistan halkının yaşadığı zulmü gündeme getiren Batılı ve Müslüman STK’lar, Çin’in ekonomik ve siyasî tehditleriyle susturuluyor.
40- Doğu Türkistan halkının yaşadığı zulmü gündeme getiren Batılı ve Müslüman STK’lar, Çin’in ekonomik ve siyasî tehditleriyle susturuluyor.
41- Uluslararası medya kuruluşlarının kamplarda yaptığı bağımsız çekimler engelleniyor, gazeteciler sınır dışı ediliyor.
42- Toplama kamplarında kalanlar, İslâm’ı terk ettiklerine dair yazılı beyan vermeye zorlanıyor.
Aylık Baran Dergisi 45. Sayı Kasım 2025
