Sürecin yakın takipçisi ve arabulucusu olan Şerif, taraflarla sonraki adımları planlamak adına yoğun bir işbirliği yürüttüklerini belirtti. Ancak bu olumlu hava, İran medyasının sızdırdığı iddia edilen taslak maddeler sebebiyle yerini sert bir polemiğe bıraktı. Yaşanan sızıntı tartışması, iki başkent arasında yeni bir krizin patlak vermesine sebep oldu.
Trump'tan Tahran'a tepki: "Metin tümüyle asılsız"
Bir gün önce İran ile uzlaşı sağlandığını ve hafta sonu bir mutabakat zaptı imzalanabileceğini açıklayan Trump, sızıntı haberlerin ardından tavrını sertleştirdi. Sosyal medya hesabı üzerinden paylaşımlarda bulunan Trump, Tahran yönetimini manipülasyon yapmakla suçladı.
Trump, basına yansıyan maddelerin üzerinde uzlaşılan resmi metinden tamamen kopuk olduğunu savundu. Tahran'ın açıklamalarını zayıf bulan ABD Başkanı, muhataplarının tavrını onur kırıcı olarak niteledi ve taraflarla iyi niyetli bir anlaşma zemini bulmanın zorluğunu vurguladı.
İran Cephesi: Spekülasyonlardan uzak durulmalı
Süreçle ilgili İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise daha dengeli bir ton tercih etti. İslamabad'da olgunlaşan Mutabakat Zaptı'nın imza aşamasına tarihin en yakın noktasında olduğunu doğrulayan Arakçi, nihai onay süreci tamamlanana dek medya üzerinden yürütülen tahmin ve iddialardan uzak durulmasını istedi. Amerikan basını ise varılacak uzlaşıyla birlikte bölgedeki ateşkesin 60 gün boyunca uzatılacağını, bu süreçte de nükleer müzakerelerin yürütüleceğini yazdı.
Sızdırılan 14 Maddelik taslakta öne çıkan şartlar
Yarı resmi Mehr Haber Ajansı'nın müzakere heyetine yakın kaynaklara dayandırdığı taslak metin, nükleer ve ekonomik temelli 60 günlük bir geçiş süreci öngörüyor. Bölgesel dengeleri kökten değiştirebilecek taslak metinde yer alan detaylar şunlar:
- Deniz Ablukası ve Hürmüz Boğazı: ABD, İran'a yönelik uyguladığı deniz ablukasını 30 gün içinde sonlandıracak. Hürmüz Boğazı, Tahran'ın belirlediği yasal düzenlemeler çerçevesinde yeniden tam kapasiteyle gemi trafiğine açılacak.
- Yaptırımların Askıya Alınması: Petrol, petrokimya ve yan ürünlerin satışına yönelik kısıtlamalar gevşetilecek. İran'ın uluslararası bankalarda bloke edilen varlıklarına tam erişim hakkı tanınacak.
- Ekonomik Kaynakların Serbest Bırakılması: İki aylık müzakere takvimi boyunca İran'ın toplamda 24 milyar dolarlık fonu serbest kalacak. Bu tutarın 12 milyar dolarlık kısmı görüşmeler başlamadan önce serbest bırakılacak.
- Füze Programı Kapsam Dışı: Kritik bir detay olarak, Tahran'ın balistik füze programı ve bölgesel vekil güçlere sağladığı destekler müzakere masasının tamamen dışında tutulacak. Görüşmeler sadece nükleer malzeme zenginleştirme sınırları, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerinde yoğunlaşacak.
- Müzakerelerin Ön Koşulu: Taslak metne göre, petrol yaptırımlarının kalkması ve deniz ablukasının son bulması, nihai müzakerelerin başlaması için ana şart kabul ediliyor. Ayrıca Lübnan'daki süreç de bu uzlaşmaya dahil edilecek. İran ise nükleer programını tamamen barışçıl sınırlar içinde tutma taahhüdünü yineleyecek.
