ABD’nin eski Orta Doğu Özel Temsilcisi ve deneyimli diplomat Brett McGurk, Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sahadaki gidişatına ve küresel aktörlerin bu sürece yönelik yaklaşımlarına ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Geçtiğimiz günlerde uluslararası basında yer alan, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede "Rusya lideri Vladimir Putin’in Ukrayna savaşı kararı nedeniyle pişmanlık duyacağını" söylediği yönündeki iddiaları değerlendiren McGurk, bu iddialar taraflarca yalanlansa da sahadaki verilerin Rusya'nın aleyhine işlediğini savundu.
"Rusya Stratejik Yenilgiyle Karşı Karşıya"
McGurk, Rusya’nın askeri açıdan hedeflediği kazanımlara ulaşamadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Savaşların sonucu haritadaki çizgilerle değil, başlatılma amaçlarına ulaşıp ulaşılmadığıyla ölçülür. Rus güçlerinin, Putin’in ilk hedefi olan Kiev’i ele geçirme şansı tamamen ortadan kalkmıştır. Savaşın odağı Ukrayna’nın doğusundaki Donbas bölgesine sıkışmıştır. Rusya, insan gücü üstünlüğüyle cephe hatlarını yararak Doğu Ukrayna'da kalıcı üstünlük kurmayı umuyordu ancak bu gerçekleşmedi."
Rusya'nın askeri kayıplarının sürdürülemez boyutlara ulaştığını öne süren McGurk, batılı istihbarat tahminlerine göre Rus ordusunun aylık kaybının (ölü ve yaralı) 30 ila 40 bin civarında olduğunu, savaşın başından bu yana toplam kaybın ise 1 milyonu aştığını kaydetti. McGurk, bu durumun Rusya'nın kendini askeri açıdan yenileme kapasitesini zorladığını ve Rus ekonomisinin uzun vadeli bir savaşı süresiz taşıyamayacağını ifade etti.
Çin’in Gözlem Süreci ve Tayvan Dengesi
Çin lideri Şi Cinping’in sahadaki bu eğilimleri çok yakından incelediğini belirten McGurk, Pekin’in tutumunun sadece Rusya ile ilişkileri değil, aynı zamanda Tayvan’a yönelik planlarını da şekillendireceğini yazdı.
Pekin yönetiminin Rusya’nın askeri ve ekonomik zorluklarını analiz ederek risk değerlendirmesi yaptığını aktaran McGurk, Çin’in Rusya’dan ucuz enerji tedarik etmeye devam ederken, savaşa doğrudan dahil olmaktan kaçınmasının arkasında bu "stratejik yenilgi" öngörüsünün yattığını vurguladı.
"Müzakerelerde Rusya’nın Kırılganlığı Kullanılmalı"
Donald Trump’ın Ukrayna savaşını diplomatik yollarla çözme arayışında olduğunu hatırlatan McGurk, tarafların askeri güçlerine olan inancı nedeniyle diplomasinin şu an için çıkmazda olduğunu belirtti.
Müzakerelerde ilerleme sağlanabilmesi için Washington’a strateji değişikliği öneren McGurk, "En doğru yol, Ukrayna’nın zayıf olduğu varsayımı üzerinden hareket etmek değil, Rusya’nın artan kırılganlığını kabul etmektir. Ukrayna için kabul edilebilir şartlarda bir anlaşmaya varmak adına şu an bir diplomatik kaldıraç mevcuttur ve Washington bu kozu kullanmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.
