Çin, küresel yönetim vizyonuna ilişkin ilke, öneri ve eylemlerini içeren kapsamlı bir siyaset belgesini kamuoyuna açıkladı. Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi tarafından paylaşılan "Daha Adil ve Eşit Küresel Yönetim: Çin'in İlkeleri, Önerileri ve Eylemleri" başlıklı belgede, Birleşmiş Milletlerin uluslararası sistemdeki merkezi rolünün korunması gerektiği belirtildi. Dünyanın bugün Ukrayna ve Orta Doğu'daki çatışmalarla birlikte derin jeopolitik gerilimler ve ekonomik ayrışmalar yaşadığı süreçte, çok taraflılığın yeniden canlandırılması talebi öne çıktı.
Küresel açıkları kapatacak reform ihtiyacı
Yayımlanan metinde, küresel yönetimin zamanın şartlarına uygun hale getirilmesi gerektiği savunuldu. Mevcut uluslararası sistemin tasfiyesi yerine var olan yapının iyileştirilmesine odaklanılması çağrısı yapıldı. Değişen dünya düzeninde özellikle denizlerin derinlikleri, kutup bölgeleri, uzay ve siber uzay gibi yeni alanlarda ciddi yönetim boşlukları oluştuğu, bu alanların insanlığın ortak mülkü sayılarak acilen uluslararası kurallara bağlanması gerektiği ifade edildi.
Batı merkezli kaba güce üstü kapalı eleştiri
Belgede doğrudan hedef göstermeden ABD ve müttefiklerinin yürüttüğü politikalara yönelik eleştiriler yer aldı. Bazı aktörlerin egemen devletlere karşı kaba güç kullanması, kendi ulusal çıkarlarını herkesin üzerinde görerek nüfuz alanları oluşturmaya çalışması, yeryüzündeki büyük kargaşaların temel kaynağı olarak gösterildi. Pekin'de düzenlenen basın toplantısında konuşan Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında inşa edilen sistemin çoklu sınamalarla karşı karşıya kaldığını ve küresel yönetimin gerilediğini belirtti. Kargaşa döneminden çıkış için hukukun üstünlüğüne ve yönetim etkinliğine ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.
Küresel güneyin sesini yükseltme zamanı
Dışişleri Bakanı Vang Yi, uluslararası toplumun geçmişteki büyük savaşların acılarından ders çıkararak çok taraflılığı benimsediğini hatırlattı. Günümüzdeki istikrarsızlığın temel sebebinin Birleşmiş Milletler Şartı'nın işlevsizliği değil, bu kuralların ihlal edilmesinden kaynaklandığını vurguladı. Kurallardan sapılmasının küresel çapta büyük krizlere sebep olduğunu belirten Vang; Ukrayna ve Gazze gibi bölgelerde siyasi çözümlerin teşvik edilmesini istedi. Çin'in önerisinde ayrıca Dünya Ticaret Örgütü merkezli serbest ticaretin korunması, IMF ve Dünya Bankası gibi finans kuruluşlarının reforme edilerek Küresel Güney olarak adlandırılan gelişmekte olan ülkelerin temsil gücünün artırılması gerektiği kaydedildi.




