Suriye’de Beşar Esed'in devrilmesinden yaklaşık 18 ay sonra Irak’ta güvenlik ve siyasi gelişmeler ile Bağdat ile Şam arasındaki ilişkilerin yeniden şekillenmesi, Irak’ta bulunan eski Suriyeli subayların durumunun yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
Iraklı yetkililere göre Esed döneminde görev yapmış yaklaşık 130 üst düzey Suriyeli subay halen Bağdat’ın kuzeyindeki Taci Kampı’nda bulunuyor.
Iraklı yetkililerin verdiği bilgilere göre hükümet, kampta bulunan bu subayların siyasi ve medya faaliyetlerinde bulunmasını yasaklayan yeni talimatlar yayınladı.
Bağdat’taki altı farklı Iraklı yetkiliye dayandırılan bilgilere göre karar, Başbakan Muhammed Şiya Sudani hükümetinin talimatları doğrultusunda alındı.
Yetkililer, Esed'in Aralık 2024’te devrilmesinin ardından ilk aylarda bu subayların varlığına yönelik siyasi ilginin zamanla azaldığını belirtti.
Esed ordusundan yüzlerce asker Irak’a kaçmıştı
7 ve 8 Aralık 2024 tarihlerinde devrilen Suriye ordusundan yüzlerce asker Irak’a kaçmıştı.
Irak hükümeti bu askerlerin silahlarını bıraktıktan sonra Elbu Kemal sınır kapısından ülkeye girişlerine izin vermişti. Irak Savunma Bakanlığı o dönemde Suriyeli askeri personelin “insani gerekçelerle” kabul edildiğini açıklamıştı.
Daha sonra rütbeleri teğmenden yarbaylığa kadar değişen yaklaşık 1900 Suriyeli asker, Şam’daki yeni yönetimle statülerini düzenledikten sonra ülkelerine geri döndü.
Ancak aralarında tuğgeneral, tümgeneral ve çeşitli askeri birliklerin komutanlarının da bulunduğu bazı üst düzey subaylar Suriye’ye dönmeyi reddetti.
Bunun üzerine Irak hükümeti bu kişileri geçici olarak Bağdat’ın kuzeyindeki Taci Kampı içinde özel bir yerleşkeye taşıdı ve güvenlik önlemleri aldı.
Bu subaylardan bazılarının Esed ailesine yakın olduğu ve 2011–2024 yılları arasındaki Suriye iç savaşı döneminde insanlığa karşı suç işlemekle suçlandığı belirtiliyor.
Siyasi faaliyet yasağı
Iraklı yetkililere göre yeni talimatlar kapsamında Taci Kampı’ndaki subayların herhangi bir siyasi veya medya faaliyetinde bulunmaları yasaklandı. Bu kapsamda subayların Facebook ve X gibi sosyal medya platformlarına erişimleri sınırlandırıldı.
Ayrıca siyasi içerikli video çekmeleri, bölgedeki gelişmeler hakkında yorum yapmaları veya kamptaki durumlarını kamuoyuna anlatmaları da yasaklandı.
Yetkililer subayların yalnızca Suriye’deki aileleriyle iletişim kurmalarına izin verildiğini belirtti.
Bir kaynak, Esed rejimine bağlı 4. Tümen’den bir subayın birkaç hafta önce yüksek miktarda tansiyon ilacı alarak intihara teşebbüs ettiğini, ancak acil müdahale sonrası özel bir sağlık merkezinde tedavi edilerek kurtarıldığını söyledi.
Bağdat-Şam ilişkileri etkili oldu
Iraklı bir yetkiliye göre son dönemde Şam ile ilişkilerde yaşanan gelişmeler Bağdat’ın bu subayları siyasi koz olarak kullanmaktan kaçınmasına yol açtı.
Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Irak petrolünün Suriye’nin Banyas Limanı üzerinden ihraç edilmesine yönelik anlaşma ve iki ülke arasında sınır güvenliği ile istihbarat paylaşımına dair düzenlemeler bu süreci etkiledi.
Kaynak, Irak hükümetinin artık bu subaylara tamamen insani gerekçelerle yaklaştığını ve bazı subayların 60’lı yaşlarında olması nedeniyle sağlık hizmetine ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Öte yandan Bağdat yönetimi, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara yönetimiyle ilişkilerde gerilim yaşamak istemiyor.
Şara yönetiminin ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden destek aldığı ve son dönemde iki ülke arasında güvenlik ve ekonomi alanında önemli anlaşmalar yapıldığı ifade ediliyor.
Irak’ta yaklaşık 130 üst düzey subay kaldı
Irak’ta halen Esed döneminde kritik görevlerde bulunmuş yaklaşık 130 üst düzey Suriyeli subay ve güvenlik yetkilisinin bulunduğu belirtiliyor.
Bu kişilerin Rusya veya başka ülkelere gitmek için vize almaya çalıştığı ancak yeni Suriye pasaportları temin edemedikleri için girişimlerinin başarısız olduğu ifade edildi.
Taci Kampı içindeki Askeri Eğitim Okulu’nda bulunan yerleşkede onlarca odadan oluşan bir konut kompleksi bulunuyor. Bu tesis başlangıçta Irak askerlerinin eğitim dönemlerinde kalması için hazırlanmıştı.
Irak’taki iktidar koalisyonu içinde yer alan bazı siyasi grupların ise söz konusu subayların Şam yönetimine teslim edilmesine karşı çıktığı belirtildi.
Kaynaklara göre bunun nedeni, bu kişilerin insanlığa karşı suç işledikleri nedeniyle aranıyor olmaları.
Kaynak: Mepa News, The New Arab
