Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarının yer altı bölümünde önemli ilerleme kaydedildi. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölgelerinde gerçekleştirilen kazı ve temizlik çalışmalarında tarihî tüneller, su kanalları ve yer altı mekânları incelendi.

31 Aralık 2024’te başlayan etüt çalışmalarının ardından 2 Aralık 2025’te ikinci etap uygulamalarına geçildi. Bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkarıldı.

Myanmar'ın Arakan soykırımı Lahey'de tescillendi
Myanmar'ın Arakan soykırımı Lahey'de tescillendi
İçeriği Görüntüle

Ayasofya’dan daha eski yapı izlerine ulaşıldı

Vezir Bahçe’de bulunan hipoje olarak adlandırılan yer altı mezar yapısındaki kazılar tamamlandı. Yaklaşık 8 metre uzunluğunda ve 8 metre genişliğindeki ana mekânda birbirine bağlı bölümler ve iki ayrı kanal hattı tespit edildi.

Çalışmalar sırasında çamurla kaplı tabanın 1,5 metre altına inildi. Ortaya çıkarılan yapı katmanlarının mevcut Ayasofya’dan daha eski bir döneme ait olabileceği değerlendiriliyor.

9 tünel ve 6 tarihî mekân tespit edildi

Batı Bahçe’de yürütülen araştırmalarda 6 ayrı mekân ve bunlarla bağlantılı 9 tünel belirlendi. Tünellerin 7’sinde temizlik çalışmaları gerçekleştirilirken toplam 420 metrelik hat temizlendi.

En uzun tünelin 180 metre olduğu ve tarihî Roma Caddesi ile bağlantılı olabileceği belirtildi. Ayrıca bazı bölümlerde yapısal hasarlar giderilerek güçlendirme çalışmaları yapıldı.

Tarihî tüneller ziyarete açılabilir

Ayasofya’nın yer altındaki tünel ağının geçmişte su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesinde kullanıldığı belirtiliyor. Çalışmaların İstanbul’un tarihî su altyapısına ilişkin yeni bilgiler sunması bekleniyor.

Restorasyonun tamamlanmasının ardından güvenli ve uygun görülen yer altı bölümlerinin ziyaretçilere açılması için bir teşhir projesi hazırlanması planlanıyor. Böylece Ayasofya’nın yüzyıllardır toprak altında kalan tarihî mirasının da gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.

Kaynak: AA, İHA, Yeni Şafak