Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan Uluslararası Adalet Divanı, Gambiya’nın 2019 yılında 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi uyarınca Myanmar aleyhine açtığı davada nihai hükmünü açıkladı. Divan, Myanmar ordusunun 2017 yılında Arakan eyaletinin kuzeyinde "temizlik operasyonu" adı altında yürüttüğü askeri harekatlarda Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım işlediğine kesin olarak hükmetti.
Mahkeme kayıtlarına göre Myanmar güçleri, söz konusu harekatlar sırasında en az 10 bin Rohingya Müslümanını katletti, yüzlerce köyü yakıp yıktı, kadın ve çocukları doğrudan hedef alarak yaklaşık 750 bin kişiyi komşu Bangladeş’e göçe zorladı. Divan; köylerin sistematik biçimde yerle bir edilmesini ve saldırıların öldürücülüğünü birlikte değerlendirerek, Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanları yok etmeye yönelik "özel kast" ile hareket ettiğini tescilledi.
İlk kez bir devlet doğrudan soykırımdan sorumlu tutuldu
Lahey’den çıkan karar, hukuk tarihi bakımından bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Divan, 2007 yılında Bosna-Hersek’in Sırbistan’a karşı açtığı davada Belgrad yönetimini yalnızca Srebrenitsa katliamını önleyememekten kusurlu bulmuştu. Myanmar kararında ise ilk defa bir devletin bizzat soykırım fiilini işlediğine hükmedildi.
Divan ayrıca Myanmar yönetiminin soykırım delillerini kararttığını, katledilen Müslümanların cenazelerini yok ettiğini ve uluslararası heyetlerin bölgeye erişimini engellediğini kayda geçirdi. Hüküm gereğince Myanmar’ın mağdurlara tazminat ödemesi, 1982 yılında vatansız bırakılan Rohingyalara vatandaşlıklarını iade etmesi, yurtlarına güvenli ve onurlu dönüşlerini sağlaması ve failleri yargı önüne çıkarması gerekiyor.
Gazze davasında İsrail’i köşeye sıkıştıran emsal
Myanmar hakkındaki mahkumiyet hükmü, Güney Afrika’nın Gazze’deki soykırım sebebiyle terörist İsrail aleyhine açtığı dava açısından da doğrudan belirleyici bir emsal ortaya koydu. Divan, doğrudan zarar görmemiş bir ülkenin dahi sözleşme gereğince soykırım davası açabileceği ilkesini onaylarken, askeri harekatların "isyan bastırma" veya "meşru müdafaa" bahanesiyle örtbas edilemeyeceğini ve sivil yerleşimlerin yıkımının "yok etme kastı" için yeterli delil sayılacağını tescil etmiş oldu.
Aylardır Gazze’de 22 binden fazla çocuğu katleden, hastaneleri ve sığınakları bombalayan siyonist rejim, Lahey’in belirlediği bu yeni hukuki çıta karşısında savunma zeminini tamamen kaybetmiş vaziyette...
Ankara’dan destek
Davaya başından itibaren destek veren Türkiye, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yayımladığı açıklamayla kararı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Açıklamada, kararın Rohingya Müslümanlarının maruz kaldığı zulmün tescili ve adaletin tesisi bakımından kritik bir eşik olduğu vurgulandı; Myanmar yönetimi Divan hükmünün gereklerini gecikmeksizin yerine getirmeye çağrıldı.





