Yazılı bir anayasası bulunmayan ülkede anayasa maddesi hükmünde olan "Temel Yasalar" arasına eklenmesi planlanan bu düzenleme, askere gitmeyi reddeden Haredi öğrencileri cezai yaptırımlardan ve yargılanmaktan korumayı amaçlıyor. Koalisyon ortakları, 16 Temmuz'da başlayacak parlamento tatili öncesinde tasarıyı yasalaştırmak için süreci hızlandırdı.
Başsavcılık ve muhalefetten sert tepki
Hükümetin bu hamlesi, devletin zirvesinde ve muhalefet kanadında büyük bir çatlağa sebep oldu. Başsavcı Yardımcısı Avital Sompolinsky, tasarıda çok fazla ucu açık anayasal soru işareti bulunduğunu belirterek, yasanın gerçek amacının ne olduğu netleşmeden ilk okuma aşamasına geçilmesinin imkansız olduğunu savundu.
Muhalefet milletvekilleri ise düzenlemenin tek bir amaca hizmet ettiğini, onun da Yüksek Mahkeme’nin 25 Haziran 2024’te aldığı "Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağı olmadığı" yönündeki kararı baypas etmek olduğunu dile getirdi. Gelecek Var Partisi Milletvekili Moshe Turpaz, komite salonundan çıkarılmadan önce yaptığı konuşmada, yaşananları "yangından mal kaçırır gibi meclisten geçirilmeye çalışılan art niyetli bir girişim" ve Meclis önündeki "en tehlikeli yasa" olarak nitelendirdi. İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman da olası bir hükümet değişikliğinde bu gayrimeşru yasaların tamamını iptal edeceklerini duyurdu.
Haredi liderler: "Tevrat eğitimi resmi statüye kavuşacak"
Buna karşın, nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturan Haredi toplumunun siyasi temsilcileri karardan oldukça memnun. Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) Partisi lideri Yitzhak Goldknopf, dini okullarda eğitim gören öğrencilere "suçlu" muamelesi yapıldığını iddia ederek yasayı savundu. Tasarının mimarlarından Moshe Gafni ise Yahudi halkını tarih boyunca ayakta tutan değerin Tevrat eğitimi olduğunu ve bu düzenlemeyle hak ettiği resmi statüyü kazanacağını ileri sürdü. Askerlik yükümlülüğünün eşit dağıtılmaması tartışması, İsrail iç siyasetindeki fay hatlarını derinleştirmeye devam ediyor.
