Türkiye’nin ev sahipliğinde yürütülen müzakerelerde Trablus ve Bingazi heyetleri; Sirte’yi ortak askeri merkez yapma ve yeni bir "Ordu Genel Komutanlığı Konseyi" kurma konusunda mutabakata vardı.
Doğu Akdeniz’deki Mavi Vatan sınırlarını tescil eden 2019 tarihli Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşması’nın geçtiğimiz hafta Bingazi merkezli Temsilciler Meclisi’nden de geçmesi, Kuzey Afrika jeopolitiğinde yeni bir safhayı başlattı. Yıllardır Batılı güçlerin "böl ve yönet" siyasetiyle doğu ve batı olarak ikiye ayrılan Libya’da, devlet teşkilatını ve silahlı kuvvetleri birleştirme mesaisi doğrudan Türkiye'nin hakemliğinde yürütülüyor.
Trablus merkezli Milli Birlik Hükümeti Savunma Bakanı Korgeneral Abdusselam Zubi ile Bingazi merkezli doğu güçlerinin Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter, Ankara’da kritik bir zirvede bir araya geldi. Katar, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri temsilcilerinin de takip ettiği toplantıda Libya ordusunun tek bir komuta kademesinde bütünleştirilmesi kararlaştırıldı.
Sirte ortak askeri merkez oluyor, eş başkanlı konsey kuruluyor
Ankara’daki müzakerelerde masaya yatırılan mutabakat taslağına göre, ülkenin tam ortasında yer alan stratejik Sirte şehri ortak askeri komutanlık merkezi haline getirilecek. Halife Hafter’in tek taraflı kullandığı "Genel Komutan" unvanı lağvedilerek, Korgeneral Abdusselam Zubi ve Orgeneral Saddam Hafter’in eş başkanlığında yeni bir "Ordu Genel Komutanlığı Konseyi" tesis edilecek.
Askeri kararların tek bir şahsın veya grubun tekelinde toplanmasını önlemek maksadıyla ülkede seçimler yapılana kadar Başkomutanlık makamı askıya alınacak. Ayrıca ülke sınırlarının ve enerji sahalarının emniyeti için Savunma Bakanlığına bağlı müşterek bir "Güney Koruma Gücü" kurulacak.
Türkiye garantör oldu, askeri birleşme öne alındı
Görüşmeler esnasında Trablus kanadı önce askeri birleşmenin tamamlanmasını ve ordunun doğrudan Savunma Bakanlığına bağlanmasını talep ederken, Bingazi kanadı siyasi ve askeri anlaşmaların eş zamanlı imzalanmasında ısrar etti. Müzakerelerdeki bu düğüm, Türkiye’nin devreye girerek siyasi mutabakatın hemen akabinde gerçekleştirileceğine dair garantörlük vermesiyle çözüldü ve önceliğin askeri entegrasyona verilmesi kabul edildi.
Askeri kanattaki bu uzlaşmayı siyasi adımlar da takip ediyor. Ekim ayı başında 12 yıllık Akile Salih dönemini kapatarak Bingazi Temsilciler Meclisi Başkanlığına seçilen Salihin Abdünnebi, yarın Trablus’a giderek üç günlük resmi temaslarda bulunacak.
Atina açmaza düştü
Türkiye’nin hem Trablus hem de Bingazi nezdinde kurduğu bu denge, Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve İsrail eksenli kuşatma planlarınının aleyhine bir adım olarak yorumlanıyor. Ankara’nın "adaların anakaralar kadar kıta sahanlığı üretemeyeceği" doktrinine dayanan deniz yetki anlaşmasının birleşik bir Libya iradesiyle perçinlenmesi, Mısır’a da Yunanistan tezlerine kıyasla çok daha geniş bir deniz yetki alanı kazandırıyor. Libya’da yabancı müdahalelerin tasfiye edilerek "Tek Libya, Tek Ordu" hedefine yürünmesi, Türkiye’nin Akdeniz’deki stratejik derinliğini kalıcı hale getiriyor...
