Birleşmiş Milletler (BM) ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin himayesinde yürütülen görüşmelerde taraflar el sıkıştı. Anlaşma, savaşın başladığı günden bugüne dek gerçekleştirilen en hacimli takas operasyonu olma özelliği taşıyor. Yemen hükümetini temsilen müzakerelere başkanlık eden Yahya Muhammed Kezman, 10. tur görüşmelerinin ardından imzaların atıldığını duyurdu.
Anlaşmanın detaylarına göre, takas süreci şu şekilde işleyecek:
- Ensarullah Hareketi (Husiler): Ellerindeki 1700 esiri serbest bırakacak.
- Yemen Hükümeti: Buna karşılık 1200 esiri salıverecek.
- Yabancı Uyruklular: Serbest kalacaklar arasında 7 Suudi Arabistan ve 23 Sudan vatandaşı da bulunuyor.
Müzakerelerin en kritik başlıklarından biri olan ve Yemen Islah Partisi’nin önde gelen isimlerinden Muhammed Kahtan’ın durumu da bu anlaşmayla netlik kazandı. 5 Nisan 2015 tarihinde alıkonulan ve o tarihten bu yana kendisinden haber alınamayan Kahtan’ın, Husilerin serbest bırakacağı isimler listesinde yer aldığı teyit edildi. Bu gelişme, tıkanan siyasi kanalların açılması adına sembolik bir önem arz ediyor.
Sürecin mimarlarından BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, 11 gün süren yoğun diplomasi trafiğinin ardından gelen bu sonucun insani açıdan hayati bir değer taşıdığını belirtti. Grundberg, atılan bu adımın esir ailelerinin yaşadığı acıların hafiflemesine sebep olacağını vurgulayarak, sürecin yeni siyasi uzlaşılara zemin hazırlaması temennisinde bulundu.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Yemen Heyet Başkanı Christine Cipolla ise taraflara taahhütlerini gecikmeden yerine getirme çağrısı yaptı. Kızılhaç, esirlerin güvenli nakli ve ülkelerine dönüşü için lojistik destek sağlamaya hazır olduğunu bildirdi.
11 Yıllık çatışmanın bilançosu ve beklentiler
Nisan 2022’den beri Yemen’de göreceli bir durgunluk hakim olsa da, insani kriz derinleşmeye devam ediyor. Taraflar en son Nisan 2023’te İsviçre’deki görüşmeler neticesinde 900 kişilik bir esir değişimi gerçekleştirmişti. Ancak insan hakları örgütlerinin tahminlerine göre, halen yaklaşık 20 bin kişi esir veya tutuklu durumda bulunuyor.
Umman Dışişleri Bakanlığı da başkentlerinde sağlanan bu uzlaşıdan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, tarafların sergilediği olumlu yaklaşımın insani bir zafere kapı araladığını ifade etti. Bölgedeki siyasi gözlemciler, bu takasın ülkenin fiilen bölünme riskine karşı diyalog kanallarını açık tutup tutmayacağını yakından takip ediyor.
